2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER DERSİ GÜNLÜK PLANI 1. HAFTA (14-18 Eylül)

I. BÖLÜM: DERS BİLGİLERİ

Hafta / Tarih

EYLÜL • 1. Hafta: • 14-18 Eylül • 4 SAAT

II. BÖLÜM: ETKİNLİKLER VE AMAÇLARI

1. saat • Etkinlik / Amaç

Adımın Ritmi — Adını söyleme veya gösterme, arkadaşının ritmini dinleme.

2. saat • Etkinlik / Amaç

Sınıf Sözleşmesi Afişi — Üç ortak sınıf davranışını seçip afişe aktarma.

3. saat • Etkinlik / Amaç

Özgün masal: Paylaşan Kalemler — Dinleme, merak ve gönüllü anlatım.

4. saat • Etkinlik / Amaç

Geleneksel oyun: El Sık, Selam Ver, Koş — Güvenli ve kapsayıcı oyun.

Haftalık Ortak Amaç

Tanışma, sınıf güveni ve okul kurallarını fark etme. 14 Eylül ilk dersi 'Mayamız Birlik, İlk Dersimiz Kardeşlik' temasıyla ilişkilendirilir.

III. BÖLÜM: ETKİNLİKLERİN UYGULANIŞI

Hazırlık

İlk iki saat için kâğıt ve kalemler hazırlanır; masal metni açılır, oyun alanı düzenlenir.

1. Saat — Adımın Ritmi

Çember kurulur. Öğretmen kendi adını söylerken iki hafif el vuruşu yapar. Her öğrenci dilerse adını bir ses, el hareketi ya da kartla tanıtır; grup yalnız öğrencinin seçtiği hareketi tekrarlar. İkinci tur isteğe bağlıdır. 5 dk model, 20 dk tur, 10 dk gönüllü tekrar, 5 dk kapanış.

2. Saat — Sınıf Sözleşmesi Afişi

Büyük kâğıt hazırlanır; öğretmen söz isteme, eşyayı izinle alma ve yerine koyma kurallarını sözlü olarak örnekler. Çocuklar bu kurallardan üç tanesini seçer, sırayla çizim veya çıkartma ekler. Çizmek istemeyen çocuk söz veya işaretle bir kural seçebilir. 5 dk hazırlık, 20 dk ortak afiş, 10 dk yerleştirme, 5 dk paylaşım.

3. Saat — Masal

5 dk giriş: Kalemini veya bir eşyasını bulamadığı bir gün yaşayan var mı? Anlatmak istemeyenler öğretmenin hayalî boş kalem kutusu örneğini sessizce dinleyebilir. 12 dk okuma, 8 dk sohbet, 12 dk seçmeli resim/canlandırma, 3 dk kapanış. ‘Paylaşan Kalemler’ tam metni sonraki sayfadadır.

4. Saat — Geleneksel Oyun

El Sık, Selam Ver, Koş: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 33. Seviye: Ana sınıfı ve ilkokul. Oyuncu sayısı: En az 5 oyuncu. Araç-gereç: Yok. Oyun akışı ve güvenlik düzenlemesi ikinci sayfadadır.

Kapanış / Paylaşım

Çocuklar hikâyede merak ettikleri ya da güldükleri bir anı paylaşabilir. Yanıt vermek veya ürününü sergilemek zorunlu değildir.

Materyal ve Kaynaklar

Sınıftaki mevcut materyaller, plandaki masal ve MEB oyun kaynağı kullanılır; ek materyal satın aldırılmaz.

IV. BÖLÜM: KATILIM VE GÜVENLİK

Katılım Seçenekleri

Söz, resim, işaret, gözlemci rolü ve kontrollü hareket seçenekleri sunulur. Katılım gönüllüdür; özel yaşantı veya fiziksel temas zorunlu değildir.

Destek / Güvenlik Önlemleri

Kısa yönerge/model, ek süre, eş desteği ve alternatif rol sağlanır. Hazır öğrenci güvenli bir varyant önerebilir. Alan/tempo riski önceden değerlendirilir; öğretmen dışlama, zorbalık veya güvenlik sorununda müdahale eder.

V. BÖLÜM: GÖZLEM VE DEĞERLENDİRME

Gözlem Ölçütleri

Katılım tercihleri, dinleme ve güvenli davranış izlenir; puan verilmez. Odak: Sözle izin isteme, bekleme ve alınan eşyayı geri verme; kendini ve arkadaşını tanıma.

Kayıt / Öğrenci Ürünü

İsteğe bağlı sahne resmi, yorum veya canlandırma; öğretmen kısa not alabilir.

VI. BÖLÜM: SINIF DEFTERİ KAYDI

1. saat: Adımın Ritmi; 2. saat: Sınıf Sözleşmesi Afişi; 3. saat: Paylaşan Kalemler masalı; 4. saat: El Sık, Selam Ver, Koş oyunu. Yalnız fiilen yapılan etkinlikler kaydedilir.

VII. BÖLÜM: ÖĞRETMENİN UYGULAMA NOTU

Öğretmen Notu

................................................

Sınıf Öğretmeni

U Y G U N D U R

.... / .... / ........

................................................

Okul Müdürü

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI • 1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER

1. HAFTA | MASAL VE GELENEKSEL OYUN

3. DERS SAATİ • MASAL

Masalın Adı

Paylaşan Kalemler

Resim saati başlayınca Elif çantasını karıştırdı. Kâğıdı vardı, silgisi vardı, hatta iki tane kalemtıraşı bile vardı. Ama kalem kutusu yoktu. Dün akşam masanın üzerine bıraktığını hatırlıyordu. Orada kalmış olmalıydı.

Önündeki boş kâğıda baktı. Herkes bir şeyler çizmeye başlamıştı. Elif, yanındaki Arda’ya eğilip fısıldadı:

“Biraz mavi kalemini kullanabilir miyim?”

Arda’nın elinde tam da o kalem vardı. Kocaman bir deniz yapıyordu. “Bir dakika,” dedi. “Şu dalgayı bitireyim.”

Elif bekledi. Bir dakika uzadıkça uzadı. Arda dalganın yanına bir dalga, onun yanına bir tane daha çiziyordu. Elif dayanamadı: “Denizin bitmesi ne kadar sürer ki?”

Arda başını kaldırdı. “Ben de bilmiyorum,” dedi ve ikisi birden güldü. Kalemi Elif’e uzattı. “Ama kapağını kaybetme. Geçen gün yeşilin kapağı sıranın altından çıktı.”

Elif maviyle bir evin çatısını boyadı. Tam kalemi geri verirken Arda onun resmine baktı. “Senin evin niye mavi?” diye sordu.

“Çünkü çatının üstünde yağmur var,” dedi Elif. “Birazdan evin yanına kocaman bir su birikintisi çizeceğim.”

“Benim denizden sana su mu taşmış yani?”

Elif gülerek başını salladı. “Olabilir.”

Az sonra Zeynep geldi. Kırmızı kalemi kırılmıştı. Elif’in önünde kırmızı bir kalem gördü ama Elif’in kendi kalemi olmadığını fark edince sormaya çekindi. Arda, “Benim,” dedi. “Kullanabilirsin. Ama önce Elif’in çatısındaki yağmur bitsin; üçümüz aynı anda tutamayız.”

Zeynep, “Ben beklerken bacayı çizeyim,” dedi. Sarı kalemiyle bir baca çizdi. Baca biraz eğri oldu; Elif onu düzeltmeye çalışınca bu kez bacanın tepesinden kocaman bir duman bulutu çıktı. Zeynep resme bakıp kahkaha attı: “Bizim baca yürüyüşe çıkmış!”

Tam o sırada öğretmen panonun yanından seslendi: “Resimleri asmak için beş dakikamız var.” Arda kendi kâğıdına döndü. Denizin kıyısına küçücük bir sandal ekledi. Elif de çatının altındaki pencereye bir perde çizdi. Zeynep’in aklına başka bir şey gelmişti: “Baca yürüyorsa ev de yürür mü?” Elif kâğıdına iki ince bacak çizmeye yeltendi, sonra vazgeçti. “Benim evim bugün yerinde dursun. Yarın belki gezer.” Arda, “Öyleyse sandalla gelir, seni bulurum,” dedi.

Üçü yan yana oturup bir süre resimlerine baktı. Arda’nın denizi hâlâ bitmemişti. Elif’in evinin kapısı yoktu. Zeynep’in çatısıysa iki ayrı renkteydi. Kimse diğerinin resmini düzeltmeye kalkmadı. Bir ara Elif, ödünç aldığı kalemi Arda’nın sırasına bırakmayı unuttu. Arda kalemi arayınca hemen uzattı: “Pardon, benim kâğıdın altında kalmış.”

Dersin sonunda resimler panoya asıldı. Arda’nın deniziyle Elif’in yağmurlu evi yan yana gelince sanki aynı manzaranın iki parçası oldular. Zeynep’in yürüyen bacası da hemen yanlarındaydı.

Elif eve giderken çantasının fermuarını çekti. Tam o sırada aklına geldi: Kalem kutusu çantanın en küçük gözündeydi! Sabah oraya kendisi koymuştu.

“Yarın ilk iş Arda’ya anlatacağım,” diye mırıldandı. “Bütün gün kalemim yok sandım.”

Dinleme Sonrası

Sohbet: Elif kalemini neden bulamadı? Arda denizini bitirmek isterken Elif ne yaptı? Üç resim yan yana asılınca sana neyi hatırlattı? İsteğe bağlı çalışma: Çocuklar isterlerse iki farklı resmi yan yana hayal edip bir ayrıntı çizer; kendi kalemini paylaşmak istemeyen çocuk kendi malzemesiyle çalışabilir.

4. DERS SAATİ • GELENEKSEL OYUN

Oyunun Adı

El Sık, Selam Ver, Koş

Katılımcı / Araç

En az 5 oyuncu • Yok

Oynanış / 1. Sınıf Uyarlaması

MEB oyununun temel yapısında oyuncular çember oluşturur; ebe çember dışında ilerleyip seçtiği bir arkadaşının sırtına dokunur. İki oyuncu zıt yönlerden boş yere ulaşmaya çalışırken karşılaştıklarında selamlaşır. 1. sınıf uyarlaması: koşu yerine tempolu yürüme kullanılır; tokalaşma zorunlu değildir, el sallama veya sözlü selam geçerlidir.

Güvenli Uygulama

Tokalaşma zorunlu değildir; el sallama veya sözlü selam geçerlidir. Koşma bölümünde çarpışmayı önleyen geniş alan ve yürüyüş seçeneği sunulur.

Kaynak

MEB, Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu (2024), Oyun 33. Bu plandaki tempo, temas ve katılım düzenlemeleri 1. sınıf için güvenlik/erişilebilirlik uyarlamasıdır.