2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER DERSİ GÜNLÜK PLANI 2. HAFTA (21-25 Eylül)

I. BÖLÜM: DERS BİLGİLERİ

Hafta / Tarih

EYLÜL • 2. Hafta: • 21-25 Eylül • 4 SAAT

II. BÖLÜM: ETKİNLİKLER VE AMAÇLARI

1. saat • Etkinlik / Amaç

Arkadaşımı Dinliyorum — Arkadaşlık, sıra bekleme ve söz alma davranışlarını geliştirme.

2. saat • Etkinlik / Amaç

Ortak El İzi Ağacı — Arkadaşlık, sıra bekleme ve söz alma davranışlarını geliştirme.

3. saat • Etkinlik / Amaç

Özgün masal: Dinleyen Kulaklar Ormanı — Dinleme, merak etme ve isteğe bağlı yaratıcı anlatım.

4. saat • Etkinlik / Amaç

Geleneksel oyun: Ay Dede — Güvenli ve kapsayıcı oyun.

Haftalık Ortak Amaç

Arkadaşlık, sıra bekleme ve söz alma davranışlarını geliştirme.

III. BÖLÜM: ETKİNLİKLERİN UYGULANIŞI

Hazırlık

İlk iki saat için kâğıt ve kalem hazırlanır; gerekiyorsa durumlar sözlü sunulur. Masal metni açık tutulur; oyun için engelsiz, güvenli alan belirlenir.

1. Saat — Arkadaşımı Dinliyorum

5 dk örnek ve katılım seçimi; 20 dk uygulama; 10 dk isteğe bağlı eşli paylaşım; 5 dk toparlama. İkişerli gruplar bir dakika boyunca sırayla konuşur ve dinler. Dinleyen çocuk, arkadaşının söylediği bir ayrıntıyı nazikçe tekrar ederek gerçekten dinlediğini gösterir.

2. Saat — Ortak El İzi Ağacı

5 dk araçları tanıtma; 25 dk uygulama; 5 dk düzenleme; 5 dk paylaşım. Her çocuk el izini veya boş kâğıda kendi çizdiği bir yaprak biçimini ortak ağaca ekler. Çalışma bitince ağacın tek bir kişinin değil bütün sınıfın katkısıyla oluştuğu fark ettirilir.

3. Saat — Masal

5 dk başlangıç: Masaya kozalak ya da küçük tahta bir nesne koyun. Gözler açıkken hafifçe tıklatın: “Bir sesi duyunca onu çıkaran şeyi her zaman bilir miyiz?” 13 dk tam metin okuma, 7 dk masala özel sohbet, 12 dk seçmeli çalışma, 3 dk kapanış. Masal metni sonraki sayfadadır.

4. Saat — Geleneksel Oyun

Ay Dede: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 3. Seviye: Ana sınıfı ve ilkokul. Oyuncu sayısı: En az 4 oyuncu. Araç-gereç: Yok. Çocuklar el ele tutuşup ay biçiminde dizilir. Oyun akışı ve güvenlik düzenlemesi ikinci sayfadadır.

Kapanış / Paylaşım

Masaldan seçilen bir an söz, resim ya da işaretle paylaşılır. Yanıt vermek veya ürünü göstermek zorunlu değildir.

Materyal ve Kaynaklar

Sınıftaki mevcut materyaller, plandaki masal ve MEB oyun kaynağı kullanılır; ek materyal satın aldırılmaz.

IV. BÖLÜM: KATILIM VE GÜVENLİK

Katılım Seçenekleri

Söz, resim, işaret, gözlemci rolü ve kontrollü hareket seçenekleri sunulur. Katılım gönüllüdür; özel yaşantı veya fiziksel temas zorunlu değildir.

Destek / Güvenlik Önlemleri

Kısa yönerge/model, ek süre, eş desteği ve alternatif rol sağlanır. Hazır öğrenci güvenli bir varyant önerebilir. Alan/tempo riski önceden değerlendirilir; öğretmen dışlama, zorbalık veya güvenlik sorununda müdahale eder.

V. BÖLÜM: GÖZLEM VE DEĞERLENDİRME

Gözlem Ölçütleri

Gönüllü katılım, dinleme ve güvenli oyun davranışı izlenir; puan verilmez. Haftalık odak: Sözün bitmesini bekleme, duyduğunu kendi sözüyle yeniden anlatma ve birlikte iz sürme.

Kayıt / Öğrenci Ürünü

İsteğe bağlı çizim, sözlü açıklama veya canlandırma; öğretmen yalnız gerekli kısa gözlem notunu alır.

VI. BÖLÜM: SINIF DEFTERİ KAYDI

1. saat: Arkadaşımı Dinliyorum; 2. saat: Ortak El İzi Ağacı; 3. saat: Dinleyen Kulaklar Ormanı masalı; 4. saat: Ay Dede oyunu. Yalnız fiilen yapılan etkinlikler kaydedilir.

VII. BÖLÜM: ÖĞRETMENİN UYGULAMA NOTU

Öğretmen Notu

................................................

Sınıf Öğretmeni

U Y G U N D U R

...... / ...... / ........

................................................

Okul Müdürü

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI • 1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER

2. HAFTA | MASAL VE GELENEKSEL OYUN

3. DERS SAATİ • MASAL

Masalın Adı

Dinleyen Kulaklar Ormanı

Ormanın en eski meşe ağacının altında o sabah tuhaf bir gürültü vardı. Tavşan Topak, elinde kocaman bir kozalakla bir şey anlatıyor, sincap Duru yere çubuklar diziyor, saksağan ise hepsinden yüksek sesle konuşuyordu.

“Dün gece buraya bir şey düşmüş!” dedi Topak. “Öyle bir ses çıktı ki kulaklarım titredi.”

“Fındık düşmüştür,” dedi Duru, başını kaldırmadan.

“Fındık böyle güm diye düşer mi?”

Saksağan kanat çırptı. “Benim parlak taşım kayboldu! Kesin ondan söz ediyoruz.”

Oysa kimse kimsenin ne anlattığını tam duymamıştı. Kaplumbağa Mimo biraz öteden geldi. Yaprakların arasından çıkan çamurlu izlere baktı. “İsterseniz önce Topak'ın sesini dinleyelim,” dedi. “Ben şu anda hangi eşyanın kaybolduğunu bile anlayamadım.”

Topak kozalakla iki kere yere vurdu. “Ses böyleydi. Ama geceydi, ne düştüğünü görmedim.”

Duru çubuklarını bıraktı. “Demek bir şey gördüğünü söylemiyorsun, bir ses duydun.”

“Evet!” Topak'ın kulakları sevinçle dikildi. “Sonunda biri doğru anladı.”

Saksağan da anlatmak için sabırsızlanıyordu. “Benim taşım dün öğleden sonra zaten kaybolmuştu,” dedi. “Belki geceki sesle hiç ilgisi yok.”

Mimo yere eğildi. Çamurlu izler meşenin arkasına doğru gidiyordu. Duru hemen atıldı: “İzler bir ayıya ait!”

“Belki,” dedi Mimo. “Ama bir de dönüp bakalım.”

Meşenin arkasında ters dönmüş, içi boş bir ağaç kütüğü vardı. Üzerinde iki salyangoz geziniyordu. Rüzgâr, kütüğü hafifçe yuvarlayınca tok bir ses çıktı: GÜM!

Topak sıçradı. “İşte o! Ama gece daha korkunç gelmişti.”

Duru kütüğü dürttü. “Şimdi de çok hafif. Gece her şey daha mı yüksek ses çıkarıyor?”

“Ben gece uyuyorum,” dedi Mimo. “Bunu sana söyleyemem.”

Saksağan birden bağırdı: “Taşım!” Kütüğün altından küçük, parlak bir çakıl görünüyordu. Taşı gagasıyla çıkarmaya çalıştı, çakıl kütüğün altına daha çok kaçtı. Topak yardım edecekti ki Mimo, “Bir dakika, salyangozlar üzerinde,” dedi. Hepsi bekledi. Salyangozlar yaprağın üzerine geçince kütüğü birlikte, yavaşça yana kaydırdılar.

Saksağan taşını aldı; güneşe tuttu, sonra yere bıraktı. “Galiba gece senin duyduğun sesle benim taşım gerçekten buluşmuş.”

“Ben yalnızca kütüğün düştüğünü söylemiştim,” dedi Topak. “Ama iyi ki taşın bulundu.”

Topak birden kulaklarını kabarttı. “Peki ya yarın gece de güm diye bir ses gelirse?” diye sordu. Saksağan parlak taşını sıkıca tuttu. “Önce ne duyduğumu söylerim,” dedi. “Sonra kimin ne gördüğünü sorarım.” Duru, meşenin yanına yürüyüp kütüğün yerde iz bıraktığı yolu gösterdi. “Ben de hemen ayı demem,” dedi. Mimo ise salyangozların bulunduğu yaprağı dikkatlice eski yerine koydu. “Geriye bir iş kaldı,” diye mırıldandı. “Bu kütük yeniden yuvarlanmasın.” Dördü birlikte kütüğün önüne sağlam iki küçük dal yerleştirdi. Topak denemek için hafifçe itti; kütük kıpırdamadı.

Duru çubuklarından küçük bir kütük resmi yaptı. Mimo resme baktı. “Biri bana en başta bütün hikâyeyi anlatabilir mi?”

Üçü birden konuşmaya başladı. Sonra birbirlerine baktılar. Bu kez Mimo'nun sözünü bitirmesini beklediler. Mimo yavaşça gülümsedi: “Şimdi de ben ne soracağımı unuttum.”

Dinleme Sonrası

Sohbet: Topak neyi görmediği hâlde biliyordu? Salyangozlar yüzünden neden beklediler? Mimo son sahnede neden güldü? İsteğe bağlı etkinlik: Üç nesneden biri seçilir; bir çocuk sesini veya özelliğini tarif eder, diğeri duyduğu ayrıntıyı tekrar eder. Söz almak istemeyenler bir ayrıntıyı resimleyebilir.

4. DERS SAATİ • GELENEKSEL OYUN

Oyunun Adı

Ay Dede

Katılımcı / Araç

En az 4 oyuncu • Yok

Oynanış / 1. Sınıf Uyarlaması

MEB oyununun temel yapısında çocuklar el ele tutuşarak ay biçiminde dizilir; uçlardan biri 'Ay Dede' olur, soru-cevap akışı sonunda adı söylenen çocuk yönünü değiştirir ve oyun tüm çocuklar sırayla katılıncaya kadar sürer. 1. sınıf uyarlaması: uzun söz dizisi öğretmen tarafından kısa ve anlaşılır biçimde söylenebilir; el ele tutuşmak istemeyen çocuk açık dizilimde yer alabilir.

Güvenli Uygulama

Çemberde kişisel alan korunur; dönme hareketi yavaş yapılır, isteyen öğrenci işaret kartıyla katılır.

Kaynak

MEB, Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu (2024), Oyun 3. Bu plandaki kısa söz akışı ve alternatif dizilim 1. sınıf için güvenlik/erişilebilirlik uyarlamasıdır.