2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER DERSİ GÜNLÜK PLANI 3. HAFTA (28 Eylül-2 Eki)

I. BÖLÜM: DERS BİLGİLERİ

Hafta / Tarih

EYLÜL-EKİM • 3. Hafta: • 28 Eylül-2 Ekim • 4 SAAT

II. BÖLÜM: ETKİNLİKLER VE AMAÇLARI

1. saat • Etkinlik / Amaç

Saygı Heykelleri — Saygılı iletişim, selamlaşma, teşekkür etme ve yardımseverlik davranışlarını fark etme.

2. saat • Etkinlik / Amaç

Saygı Rozeti — Saygılı iletişim, selamlaşma, teşekkür etme ve yardımseverlik davranışlarını fark etme.

3. saat • Etkinlik / Amaç

Özgün masal: Teşekkür Eden Serçe — Dinleme, merak etme ve isteğe bağlı yaratıcı anlatım.

4. saat • Etkinlik / Amaç

Geleneksel oyun: Kutu Kutu Pense — Güvenli ve kapsayıcı oyun.

Haftalık Ortak Amaç

Saygılı iletişim, selamlaşma, teşekkür etme ve yardımseverlik davranışlarını fark etme.

III. BÖLÜM: ETKİNLİKLERİN UYGULANIŞI

Hazırlık

İlk iki saat için kâğıt ve kalem hazırlanır; gerekiyorsa durumlar sözlü sunulur. Masal metni açık tutulur; oyun için engelsiz, güvenli alan belirlenir.

1. Saat — Saygı Heykelleri

5 dk örnek ve katılım seçimi; 20 dk uygulama; 10 dk isteğe bağlı eşli paylaşım; 5 dk toparlama. Öğretmenin sözlü anlattığı kısa durumlar seçilir; çocuklar selamlaşma, teşekkür etme ve yardım isteme gibi davranışları sessiz heykel veya kısa canlandırma ile gösterir.

2. Saat — Saygı Rozeti

5 dk araçları tanıtma; 25 dk uygulama; 5 dk düzenleme; 5 dk paylaşım. Çocuklar küçük bir saygı rozeti tasarlar; rozetin üzerine yazı zorunlu değildir, bir simge yeterlidir. Sonunda simgenin ne anlattığını isteyenler paylaşır.

3. Saat — Masal

5 dk başlangıç: Uzun bir kâğıt şeridi gösterin: “Minicik bir serçe bununla yuva yapmaya çalışsa ilk güçlük ne olur?” 13 dk tam metin okuma, 7 dk masala özel sohbet, 12 dk seçmeli çalışma, 3 dk kapanış. Masal metni sonraki sayfadadır.

4. Saat — Geleneksel Oyun

Kutu Kutu Pense: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 64. Seviye: Ana sınıfı ve ilkokul. Oyuncu sayısı: En az 3 oyuncu. Araç-gereç: Yok. Oyun akışı ve güvenlik düzenlemesi ikinci sayfadadır.

Kapanış / Paylaşım

Masaldan seçilen bir an söz, resim ya da işaretle paylaşılır. Yanıt vermek veya ürünü göstermek zorunlu değildir.

Materyal ve Kaynaklar

Sınıftaki mevcut materyaller, plandaki masal ve MEB oyun kaynağı kullanılır; ek materyal satın aldırılmaz.

IV. BÖLÜM: KATILIM VE GÜVENLİK

Katılım Seçenekleri

Söz, resim, işaret, gözlemci rolü ve kontrollü hareket seçenekleri sunulur. Katılım gönüllüdür; özel yaşantı veya fiziksel temas zorunlu değildir.

Destek / Güvenlik Önlemleri

Kısa yönerge/model, ek süre, eş desteği ve alternatif rol sağlanır. Hazır öğrenci güvenli bir varyant önerebilir. Alan/tempo riski önceden değerlendirilir; öğretmen dışlama, zorbalık veya güvenlik sorununda müdahale eder.

V. BÖLÜM: GÖZLEM VE DEĞERLENDİRME

Gözlem Ölçütleri

Gönüllü katılım, dinleme ve güvenli oyun davranışı izlenir; puan verilmez. Haftalık odak: Yardımı izinle teklif etme, teşekkür etme ve başkasının fikrini dinleme.

Kayıt / Öğrenci Ürünü

İsteğe bağlı çizim, sözlü açıklama veya canlandırma; öğretmen yalnız gerekli kısa gözlem notunu alır.

VI. BÖLÜM: SINIF DEFTERİ KAYDI

1. saat: Saygı Heykelleri; 2. saat: Saygı Rozeti; 3. saat: Teşekkür Eden Serçe masalı; 4. saat: Kutu Kutu Pense oyunu. Yalnız fiilen yapılan etkinlikler kaydedilir.

VII. BÖLÜM: ÖĞRETMENİN UYGULAMA NOTU

Öğretmen Notu

................................................

Sınıf Öğretmeni

U Y G U N D U R

...... / ...... / ........

................................................

Okul Müdürü

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI • 1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER

3. HAFTA | MASAL VE GELENEKSEL OYUN

3. DERS SAATİ • MASAL

Masalın Adı

Teşekkür Eden Serçe

Serçe Lili, sabah erkenden pencere pervazına kondu. Yuvasına götürmek için bulduğu upuzun kuru otu gagasında taşıyordu. Ot, neredeyse kendisinin üç katı kadardı. Bir ucu aşağı sarkıyor, öbür ucu rüzgârda savruluyordu.

“Bugün harika bir çatı yapacağım,” diye mırıldandı. Ama otun uzun ucu pencerenin demirine takıldı. Lili bir sağa, bir sola çekti. Ot kopmadı; serçenin kafasına dolandı.

Aşağıdan geçen karınca Pırpır, “Başında otla nereye gidiyorsun?” diye sordu.

“Yuva yapmaya. Şu anda daha çok süpürgeye benziyorum.”

Pırpır güldü. “Dur, ucunu şuradan çekeyim mi?”

Lili biraz düşündü. Kimse yuvasına dokunsun istemezdi, ama ot gerçekten sıkışmıştı. “Olur, yalnız öteki uçta küçük bir dal var; kırılmasın.”

Pırpır otu çekince Lili bir anda geriye doğru kaydı ve yumuşak yosunların üzerine oturdu. İkisi de bir süre konuşamadı. Sonra Lili tüylerini silkeledi. “Sağ ol,” dedi. “Yoksa öğlene kadar burada başıma çatı yapacaktım.”

“Rica ederim,” dedi Pırpır. “Ama yuvanı ben yapamam. Benim evim toprağın altında.”

Lili otu alıp uçtu. Yuvasına geldiğinde otun çok uzun olduğunu fark etti. Bir ucu dışarı taşınca içeriye yağmur girecek gibiydi. O sırada uğur böceği Benek, yaprağın altında dinleniyordu.

“Sen olsan bunu nereye koyardın?” diye sordu Lili.

Benek uzun uzun baktı. “Ben olsam ikiye ayırırdım. Ama senin gagana makas takacak hâlim yok.”

Lili gülmekten otu düşürdü. Ot aşağıdaki çalıya takıldı. Bu kez Benek uçup ucunu gösterdi; Lili onu kolayca aldı. Bir parçasını yan dala yerleştirdi. Kalanı yuvanın boşluğuna sıkıştırınca çatı tamamlandı.

Öğleye doğru rüzgâr çıktı. Benek sığındığı yaprağın kopacağını görünce Lili'nin yuvasının yakınındaki sağlam dala geçti. Lili, “Burada rüzgâr biraz az,” dedi. “İstersen bekleyebilirsin.”

“Yuvana girmem gerekmiyor mu?”

“Hayır, şu dal yeterince geniş. İkimiz de sığarız.”

Rüzgâr dinince Benek kanatlarını açtı. “Sabah ben sana fikir söyledim, şimdi sen bana yer gösterdin,” dedi.

“Bir de Pırpır vardı,” dedi Lili. “O olmasaydı hâlâ pencerenin demirinde asılıydım.”

Akşamüstü Lili, yuvanın içini bir kez daha kontrol etti. En uzun ot parçası pencerenin demirine takıldığında nasıl sinirlendiğini hatırladı. Yine de o otu atmak istememişti. Şimdi en ince bölümü yuvanın içine yumuşak bir yatak olmuştu. Benek yakındaki dala uğradı. “Çatın dayanmış,” dedi. Lili, “Şimdilik,” diye karşılık verdi. “Yağmur yağınca başka bir sorun çıkar belki.” Benek, “O zaman da bakarsın,” dedi. Lili birkaç kuru yaprağı yerleştirdi. Benek bunların arasından geçerken birini başına şapka gibi taktı; ikisi de gülmekten duramadı.

Akşam karınca yoldan geçerken Lili ona seslendi: “Çatıyı görmek ister misin?”

Pırpır başını kaldırdı. “Aşağıdan baktığımda güzel. Yukarı çıkarsam gece olur.”

Lili yuvadan sarkan minicik otu düzeltti. “Öyleyse yarın biraz daha aşağıdan göstereyim.”

O sırada rüzgâr çatının ucunu hafifçe kaldırdı. Lili hemen üzerine oturdu. “Benim çatının da teşekkür edecek birine ihtiyacı var galiba,” dedi; Pırpır'ın kahkahası aşağıdaki taşlara çarptı.

Dinleme Sonrası

Sohbet: Lili neden ilk başta yardım istemedi? Benek’in makas sözü neden komikti? Sonunda çatıya ne oldu? İsteğe bağlı etkinlik: Çocuklar kâğıda küçük bir kuş yuvası çizer; bir karakterin yardımını hangi noktada isteyeceklerini anlatır veya gösterir.

4. DERS SAATİ • GELENEKSEL OYUN

Oyunun Adı

Kutu Kutu Pense

Katılımcı / Araç

En az 3 oyuncu • Yok

Oynanış / 1. Sınıf Uyarlaması

MEB oyununun temel yapısında çocuklar çember oluşturur; 'Kutu Kutu Pense' tekerlemesinde adı söylenen çocuk arkasını döner, ikinci turda yeniden önünü döner. 1. sınıf uyarlaması: el ele tutuşmak zorunlu değildir; açık çember, kişisel mesafe ve yerinde adım seçenekleri sunulur. Adının söylenmesini istemeyen çocuk için önceden belirlenen bir sembol kullanılabilir.

Güvenli Uygulama

El ele tutuşmak zorunlu değildir; açık çember, kişisel mesafe ve yerinde adım seçenekleri sunulur.

Kaynak

MEB, Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu (2024), Oyun 64.