2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER DERSİ GÜNLÜK PLANI 4. HAFTA (5-9 Eki)

I. BÖLÜM: DERS BİLGİLERİ

Hafta / Tarih

EKİM • 4. Hafta: • 5-9 Ekim • 4 SAAT

II. BÖLÜM: ETKİNLİKLER VE AMAÇLARI

1. saat • Etkinlik / Amaç

Teşekkür Çemberi — Teşekkürü somut bir davranışa bağlama.

2. saat • Etkinlik / Amaç

Paylaşım Panosu — Yardım ve paylaşma örneklerini görsel panoda toplama.

3. saat • Etkinlik / Amaç

Özgün masal: Küçük Yardım Kutusu — Dinleme, merak ve gönüllü anlatım.

4. saat • Etkinlik / Amaç

Geleneksel oyun: Yağ Satarım Bal Satarım — Güvenli ve kapsayıcı oyun.

Haftalık Ortak Amaç

Dinleme, paylaşma, teşekkür etme ve birlikte hareket etme.

III. BÖLÜM: ETKİNLİKLERİN UYGULANIŞI

Hazırlık

İlk iki saat için kâğıt ve kalemler hazırlanır; masal metni açılır, oyun alanı düzenlenir.

1. Saat — Teşekkür Çemberi

Öğretmen, bir teşekkür örneği verir. Öğrenciler isterlerse bir teşekkür cümlesi söylemeyi ya da işaretle katılmayı seçer; kimsenin kişisel anı anlatması istenmez. 5 dk örnek, 20 dk gönüllü söz/kart, 10 dk kısa canlandırma, 5 dk kapanış.

2. Saat — Paylaşım Panosu

Öğretmen yerdeki kâğıdı toplamak, eşyayı izinle ödünç vermek ve arkadaşını dinlemek örneklerini sözlü anlatır. Çocuklar birini seçip küçük kâğıda resmini çizer ve panoya ekler. Kişisel bir olayı açıklamak gerekmez. 5 dk örnek, 20 dk çizim, 10 dk yerleştirme, 5 dk kapanış.

3. Saat — Masal

5 dk giriş: Masaya kapağı tam kapanmayan boş bir kutu konur. “Kutuyu kırmadan nasıl taşıyabiliriz?” sorusu üzerinde iki gönüllünün fikri dinlenir. 12 dk okuma, 8 dk sohbet, 12 dk seçmeli resim/canlandırma, 3 dk kapanış. ‘Küçük Yardım Kutusu’ tam metni sonraki sayfadadır.

4. Saat — Geleneksel Oyun

Yağ Satarım Bal Satarım: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 95. Seviye: Ana sınıfından itibaren her seviye. Oyuncu sayısı: 5-15 oyuncu. Araç-gereç: Mendil. Oyun akışı ve güvenlik düzenlemesi ikinci sayfadadır.

Kapanış / Paylaşım

Çocuklar hikâyede merak ettikleri ya da güldükleri bir anı paylaşabilir. Yanıt vermek veya ürününü sergilemek zorunlu değildir.

Materyal ve Kaynaklar

Sınıftaki mevcut materyaller, plandaki masal ve MEB oyun kaynağı kullanılır; ek materyal satın aldırılmaz.

IV. BÖLÜM: KATILIM VE GÜVENLİK

Katılım Seçenekleri

Söz, resim, işaret, gözlemci rolü ve kontrollü hareket seçenekleri sunulur. Katılım gönüllüdür; özel yaşantı veya fiziksel temas zorunlu değildir.

Destek / Güvenlik Önlemleri

Kısa yönerge/model, ek süre, eş desteği ve alternatif rol sağlanır. Hazır öğrenci güvenli bir varyant önerebilir. Alan/tempo riski önceden değerlendirilir; öğretmen dışlama, zorbalık veya güvenlik sorununda müdahale eder.

V. BÖLÜM: GÖZLEM VE DEĞERLENDİRME

Gözlem Ölçütleri

Katılım tercihleri, dinleme ve güvenli davranış izlenir; puan verilmez. Odak: İzin isteyerek yardım önerme, başarısız denemeden sonra yeni yol arama ve görev paylaşma.

Kayıt / Öğrenci Ürünü

İsteğe bağlı sahne resmi, yorum veya canlandırma; öğretmen kısa not alabilir.

VI. BÖLÜM: SINIF DEFTERİ KAYDI

1. saat: Teşekkür Çemberi; 2. saat: Paylaşım Panosu; 3. saat: Küçük Yardım Kutusu masalı; 4. saat: Yağ Satarım Bal Satarım oyunu. Yalnız fiilen yapılan etkinlikler kaydedilir.

VII. BÖLÜM: ÖĞRETMENİN UYGULAMA NOTU

Öğretmen Notu

................................................

Sınıf Öğretmeni

U Y G U N D U R

...... / ...... / ........

................................................

Okul Müdürü

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI • 1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER

4. HAFTA | MASAL VE GELENEKSEL OYUN

3. DERS SAATİ • MASAL

Masalın Adı

Küçük Yardım Kutusu

Yağmur teneffüs boyunca camlara vurdu. Çocuklar sınıfa döndüğünde koridorun ucundan tıkır tıkır bir ses geldi. Mert, yerinden kalkıp baktı. Okul görevlisi Fatma Hanım, tekerlekli arabasında bir kutu taşıyordu. Kutunun kapağı bir yana kaymış, içinden renkli ipler sarkmıştı.

“Bu ne?” diye sordu Mert.

“Gösteri için hazırladığımız kuklaların malzemeleri,” dedi Fatma Hanım. “Ama kutu dağıldı. Birazdan onları toplarım.”

Mert hemen yardıma koşacaktı ki öğretmen kapının önündeki su birikintisini gösterdi. “Önce burayı güvenli hâle getirelim. Fatma Hanım’a neye ihtiyacı olduğunu sorabiliriz.”

Mert, “Kutuyu tutmamı ister misiniz?” diye seslendi. Fatma Hanım gülümsedi. “Kapağı kapatsan yeter. İpleri de içine koyabilirsin.”

Kapağın bir köşesi öyle yamuktu ki kapatmak mümkün olmadı. Mert üç kez denedi. Üçüncüde kutu “tak” diye açıldı; mavi bir kukla burnu yuvarlanarak masasının altına girdi. Sınıftan birkaç çocuk güldü. Mert’in kulakları kızardı.

“Ben beceremedim,” dedi.

Fatma Hanım çömelip kutuya baktı. “Köşesi kırılmış. Ben de becerememiştim zaten.” Sonra burnu gösterdi. “Şu kaçak burnu yakalayabilir misin?”

Bu kez Mert de güldü. Burnu buldu ama toz olmuştu. Bir bez gerekti. Öğretmen dolaptan temiz bir bez çıkardı. Ece, “Ben silebilirim,” dedi. Mert, “Ben de malzemeleri sayayım,” diye karşılık verdi. Herkesin aynı işi yapmasına gerek kalmadan işler ilerledi.

Öğretmen, ertesi gün küçük sınıfların kukla gösterisini izleyeceğini anlattı. Mert birden heyecanlandı; geçen yıl izlediği gösteride, kuklalardan birinin şapkası düşmüş ve herkes gülmüştü. “Ya bizim kuklaların burnu da düşerse?” diye sordu. “O zaman sahneden kaçmasına izin vermeyiz,” dedi Ece. Malzemeleri tek tek kontrol etmeye karar verdiler. Bir kuklanın kulağı yerinden çıkmıştı; onu öğretmen güvenli yapıştırıcıyla sabitledi. Mert ise kuklaya kocaman bir bıyık takmaya çalıştı ama bıyık tam ters yöne baktı. “Belki de bu kukla sabah ters uyanmıştır,” dedi.

Bir süre sonra malzemeler masanın üzerindeydi: altı düğme, iki yumak ip, üç kukla başı ve bir tane de ne işe yaradığı anlaşılmayan tahta kaşık. Ece kaşığı eline aldı. “Kuklalar yemek mi yapacak?”

Fatma Hanım kahkahayı bastı. “O kaşık benim öğle yemeğimden kaçmış olmalı!”

Kutuyu değiştirmeye karar verdiler. Öğretmen, kullanılmayan sağlam bir ayakkabı kutusu getirdi. Mert üzerine küçük bir kulp çizdi, Ece renkli ipleri birbirine dolanmadan yerleştirdi. Bir çocuk da kapak için bant kesti. Kutunun üstüne uzun bir yazı yazmadılar; kaybolmaması için yalnızca küçük bir kukla resmi yaptılar.

Son ders bitince Fatma Hanım kutuyu almaya geldi. “Ben sizden yalnızca kapağı kapatmanızı istemiştim,” dedi. “Kutunun kendisi yenilenmiş!”

Mert biraz düşündü. “Aslında kapağı kapatamadık,” dedi. “Burnu da kaçırdık.”

“Doğru,” dedi Fatma Hanım, “ama burnu buldunuz.”

Ertesi sabah kutu yine sınıfın önünden geçti. Bu kez tıkır tıkır ses gelmiyordu. Mert başını kaldırdı: “Kaşık içeride mi acaba?”

Fatma Hanım kutuyu hafifçe salladı. İçeriden tek bir tahta “tak” sesi geldi. İkisi de gülmeye başladı.

Dinleme Sonrası

Sohbet: Kutunun kapağı neden kapanmadı? Mert neden bir an üzüldü? Tahta kaşığın kutudan ses çıkarması sana neden komik geldi? İsteğe bağlı çalışma: Çocuklar isterse kullanılmayan bir kutunun içine konacak üç eşyayı resimler. İkili çalışanlar görevleri konuşarak paylaşır; yardım etmek istemeyen çocuk gözlemci olabilir.

4. DERS SAATİ • GELENEKSEL OYUN

Oyunun Adı

Yağ Satarım Bal Satarım

Katılımcı / Araç

5-15 oyuncu • Mendil

Oynanış / 1. Sınıf Uyarlaması

MEB oyununun temel yapısında ebe mendille çemberin çevresinde dolaşır, oyunun tekerlemesini söyler ve mendili bir oyuncunun arkasına bırakır; mendili fark eden oyuncu ebeyi takip eder ve boş yere ulaşmaya çalışır. 1. sınıf uyarlaması: süratli koşu yerine kontrollü yürüme kullanılır; ani yön değiştirme, itişme ve kayma riski önlenir.

Güvenli Uygulama

Çember etrafında süratli takip yerine kontrollü yürüme; yere düşen mendil için ani eğilme ve itişme önlenir.

Kaynak

MEB, Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu (2024), Oyun 95. Bu plandaki kontrollü yürüme düzeni 1. sınıf için güvenlik/erişilebilirlik uyarlamasıdır.