2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER DERSİ GÜNLÜK PLANI 5. HAFTA (12-16 Eki)

I. BÖLÜM: DERS BİLGİLERİ

Hafta / Tarih

EKİM • 5. Hafta: • 12-16 Ekim • 4 SAAT

II. BÖLÜM: ETKİNLİKLER VE AMAÇLARI

1. saat • Etkinlik / Amaç

Duygu Kartları Canlanıyor — Duyguları tanıma, güvenli ifade etme ve arkadaşını fark etme.

2. saat • Etkinlik / Amaç

Duygu Renkleri — Duyguları tanıma, güvenli ifade etme ve arkadaşını fark etme.

3. saat • Etkinlik / Amaç

Özgün masal: Duygu Bulutu — Dinleme, merak etme ve isteğe bağlı yaratıcı anlatım.

4. saat • Etkinlik / Amaç

Geleneksel oyun: Eski Minder — Güvenli ve kapsayıcı oyun.

Haftalık Ortak Amaç

Duyguları tanıma, güvenli ifade etme ve arkadaşını fark etme.

III. BÖLÜM: ETKİNLİKLERİN UYGULANIŞI

Hazırlık

İlk iki saat için kâğıt ve kalem hazırlanır; gerekiyorsa durumlar sözlü sunulur. Masal metni açık tutulur; oyun için engelsiz, güvenli alan belirlenir.

1. Saat — Duygu Kartları Canlanıyor

5 dk örnek ve katılım seçimi; 20 dk uygulama; 10 dk isteğe bağlı eşli paylaşım; 5 dk toparlama. Öğretmenin sözlü sunduğu bir duygu seçilir; yüz, duruş ve ses tonu ile canlandırılır. Ardından aynı duygunun güvenli biçimde nasıl söylenebileceğine bir örnek verilir.

2. Saat — Duygu Renkleri

5 dk araçları tanıtma; 25 dk uygulama; 5 dk düzenleme; 5 dk paylaşım. Renkler herhangi bir “doğru duygu rengi” olarak öğretilmez; çocuk seçtiği rengi o günkü duygusuyla ilişkilendirip serbest çizgi veya leke çalışması yapar.

3. Saat — Masal

5 dk başlangıç: Kıvrılmış bir kâğıt gösterin: “Emek verdiğimiz bir şey bozulunca aynı anda birden fazla duygu yaşayabilir miyiz?” 13 dk tam metin okuma, 7 dk masala özel sohbet, 12 dk seçmeli çalışma, 3 dk kapanış. Masal metni sonraki sayfadadır.

4. Saat — Geleneksel Oyun

Eski Minder: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 36. Seviye: Ana sınıfı ve ilkokul. Oyuncu sayısı: En az 3 oyuncu. Araç-gereç: Yok. Oyun akışı ve güvenlik düzenlemesi ikinci sayfadadır.

Kapanış / Paylaşım

Masaldan seçilen bir an söz, resim ya da işaretle paylaşılır. Yanıt vermek veya ürünü göstermek zorunlu değildir.

Materyal ve Kaynaklar

Sınıftaki mevcut materyaller, plandaki masal ve MEB oyun kaynağı kullanılır; ek materyal satın aldırılmaz.

IV. BÖLÜM: KATILIM VE GÜVENLİK

Katılım Seçenekleri

Söz, resim, işaret, gözlemci rolü ve kontrollü hareket seçenekleri sunulur. Katılım gönüllüdür; özel yaşantı veya fiziksel temas zorunlu değildir.

Destek / Güvenlik Önlemleri

Kısa yönerge/model, ek süre, eş desteği ve alternatif rol sağlanır. Hazır öğrenci güvenli bir varyant önerebilir. Alan/tempo riski önceden değerlendirilir; öğretmen dışlama, zorbalık veya güvenlik sorununda müdahale eder.

V. BÖLÜM: GÖZLEM VE DEĞERLENDİRME

Gözlem Ölçütleri

Gönüllü katılım, dinleme ve güvenli oyun davranışı izlenir; puan verilmez. Haftalık odak: Duyguyu adlandırma, başkasının seçimine saygı duyma ve güvenli ifade yollarını deneme.

Kayıt / Öğrenci Ürünü

İsteğe bağlı çizim, sözlü açıklama veya canlandırma; öğretmen yalnız gerekli kısa gözlem notunu alır.

VI. BÖLÜM: SINIF DEFTERİ KAYDI

1. saat: Duygu Kartları Canlanıyor; 2. saat: Duygu Renkleri; 3. saat: Duygu Bulutu masalı; 4. saat: Eski Minder oyunu. Yalnız fiilen yapılan etkinlikler kaydedilir.

VII. BÖLÜM: ÖĞRETMENİN UYGULAMA NOTU

Öğretmen Notu

.........................................................................................................................

................................................

Sınıf Öğretmeni

U Y G U N D U R

.... / .... / ........

................................................

Okul Müdürü

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI • 1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER

5. HAFTA | MASAL VE GELENEKSEL OYUN

3. DERS SAATİ • MASAL

Masalın Adı

Duygu Bulutu

Sabahın ilk saatinde apartmanın en üst katındaki pencerede küçük, gri bir bulut belirdi. Dışarıdaki gökyüzü masmaviydi. Bu bulut ise pencerenin önünden hiç ayrılmıyor, sanki birini bekliyordu.

Mina, perdeyi aralayınca onu gördü. “Sen de nereden çıktın?” dedi. Bulut cevap vermedi, yalnızca hafifçe kabardı. Mina gülümsedi. Bulutun kenarı biraz açıldı.

O gün okulda resimlerini panoya asacaklardı. Mina, gece çizdiği kocaman gemiyi çantasına yerleştirmişti. Sınıfa vardığında kâğıdın köşesi kıvrılmıştı. Açmaya çalışırken bir yeri de yırtıldı. Mina'nın boğazı düğümlendi.

“Bunu asamam artık,” dedi.

Arkadaşı Yağız, “Bence yırtık yer deniz köpüğü gibi,” dedi. Mina başını çevirdi. “Ben köpük çizmedim ki.”

Yağız bir şey söylemedi. Kâğıdı elinden almayı da düşünmedi. Mina resmini sıranın üzerine bıraktı. Pencerenin dışında sabahki bulut durmuştu; şimdi biraz daha koyuydu.

Öğretmen sınıftaki resimleri toplarken Mina'nın gemisini gördü. “Nasıl istersin?” diye sordu. “Burada bekleyebilir, onarabilir ya da bugün hiç asmayabiliriz.”

“Biraz beklesin,” dedi Mina. Kâğıdı düz bir kitabın arasına koydu. Teneffüste koşup oynamak istedi ama aklı resminde kalmıştı. Yağız'la bahçenin kenarına oturdu. “İçim hem kızgın hem üzgün,” dedi. “İkisi birden olur mu?”

Yağız omuz silkti. “Ben geçen gün sevdiğim oyunu kaybedince güldüm, sonra sinirlendim. Galiba olur.”

Mina güldü. Pencere önündeki bulutun arasından incecik bir güneş çizgisi geçti. Ama bulut kaybolmadı.

Öğle arasında öğretmen küçük bir kâğıt parçası ve yapıştırıcı getirdi. “İstersen birlikte deneyebiliriz,” dedi. Mina önce kendisi yaptı. Kâğıdın arkasına küçük bir parça yapıştırdı. Yırtık tam kapanmadı; yine de gemi ayakta kalmış gibiydi. Mina yırtığın yanına küçük bir dalga çizdi.

“Yağız bunu köpüğe benzetmişti,” diye mırıldandı. “Ben de öyle yaparsam deniz fazla beyaz olur.”

Öğretmen gülümsedi. “O zaman istediğin gibi bırak.”

Masaya dönerken Yağız, “İstersen benim resmimi yanına asabiliriz,” dedi. Onun resminde dağların arkasından çıkan turuncu bir güneş vardı. Mina bir an düşündü. “Bugün gemim tek başına dursun,” dedi. “Yarın yanına bir liman yaparsam güneşini de düşünürüz.” Yağız bunu duyunca bozulmadı. “Olur,” dedi. “Ben de dağıma yol çizerim.” Mina daha önce herkesin hemen yardım etmesini istediğini sanmıştı; meğer bazen yalnızca beklenmek de iyi geliyordu. Penceredeki buluta tekrar baktı. Bu kez bulutun rengiyle kendi duygusunu eşleştirmeye çalışmadı. Onu yalnızca izledi.

Günün sonunda gemi panoya asıldı. Mina resmin hemen altında bir süre durdu. Önce kıvrılan köşeye baktı, sonra kocaman yelkene. “Gemimin başına bir şey geldi ama hâlâ benim gemim,” dedi.

Eve dönerken pencerenin önündeki gri bulut yoktu. Mina onu aradı, sonra gökyüzünde uzaklaşan başka bir bulut gördü. “Belki odur,” diye düşündü. Tam o sırada cebindeki çizim kâğıdı hışırdadı. Mina, ertesi gün küçük bir liman çizmeye karar verdi; bu kez kâğıdını kalın bir dosyada taşıyacaktı.

Dinleme Sonrası

Sohbet: Mina önce neden resmini asmak istemedi? Yağız ona yardım etmek için neyi yapmadı? Gri bulutun kaybolmasını nasıl yorumladın? İsteğe bağlı etkinlik: Çocuklar hayalî geminin başına gelen bir olayı resmedebilir; duygu için tek doğru renk aranmaz.

4. DERS SAATİ • GELENEKSEL OYUN

Oyunun Adı

Eski Minder

Katılımcı / Araç

En az 3 oyuncu • Yok

Oynanış / 1. Sınıf Uyarlaması

MEB oyununun temel yapısında bir öğrenci 'minder' olur; grup tekerlemeyi söyler, minder bir duygu veya poz belirtir ve grup bunu canlandırır. 1. sınıf uyarlaması: yüzü kapatma zorunlu değildir; 'en beğenilen' çocuk seçimi kullanılmaz, sonraki minder gönüllüler arasından sırayla belirlenir. Alay, zorlama ve fiziksel temas yoktur.

Güvenli Uygulama

Ortaya çıkan öğrenci rolünü gönüllü seçer; taklit edilen davranış kimseyi küçük düşürmez.

Kaynak

MEB, Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu (2024), Oyun 36. Bu plandaki gönüllü rol ve rekabetsiz sıra düzeni 1. sınıf için güvenlik/erişilebilirlik uyarlamasıdır.