2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI
1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER DERSİ GÜNLÜK PLANI 6. HAFTA (19-23 Eki)

I. BÖLÜM: DERS BİLGİLERİ

Hafta / Tarih

EKİM • 6. Hafta: • 19-23 Ekim • 4 SAAT

II. BÖLÜM: ETKİNLİKLER VE AMAÇLARI

1. saat • Etkinlik / Amaç

Sınıf Görev Takımı — Sınıf görevlerini fark etme ve sorumluluk alma.

2. saat • Etkinlik / Amaç

Görev Kartları — Sınıf görevlerini fark etme ve sorumluluk alma.

3. saat • Etkinlik / Amaç

Özgün masal: Sorumluluk Taşı — Dinleme, merak etme ve isteğe bağlı yaratıcı anlatım.

4. saat • Etkinlik / Amaç

Geleneksel oyun: Benim Bir Atım Var — Güvenli ve kapsayıcı oyun.

Haftalık Ortak Amaç

Sınıf görevlerini fark etme ve sorumluluk alma.

III. BÖLÜM: ETKİNLİKLERİN UYGULANIŞI

Hazırlık

İlk iki saat için kâğıt ve kalem hazırlanır; gerekiyorsa durumlar sözlü sunulur. Masal metni açık tutulur; oyun için engelsiz, güvenli alan belirlenir.

1. Saat — Sınıf Görev Takımı

5 dk örnek ve katılım seçimi; 20 dk uygulama; 10 dk isteğe bağlı eşli paylaşım; 5 dk toparlama. Sınıfın o gün ihtiyaç duyduğu iki küçük görev belirlenir; öğrenciler görevleri eşli yapar ve tamamlanınca görev kartını yerine bırakır.

2. Saat — Görev Kartları

5 dk araçları tanıtma; 25 dk uygulama; 5 dk düzenleme; 5 dk paylaşım. Görev kartlarına kitaplık, materyal, bitki, pano gibi gerçek sınıf sorumlulukları resimlenir. Kartlar haftalık dönüşümlü görevlerde kullanılmak üzere saklanır.

3. Saat — Masal

5 dk başlangıç: Boş bir sulama kabı gösterin: “Bir bitkiye bakmak her gün mutlaka su dökmek midir?” 13 dk tam metin okuma, 7 dk masala özel sohbet, 12 dk seçmeli çalışma, 3 dk kapanış. Masal metni sonraki sayfadadır.

4. Saat — Geleneksel Oyun

Benim Bir Atım Var: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 7. Seviye: Ana sınıfı ve 1. sınıf. Oyuncu sayısı: En az 5 oyuncu. Araç-gereç: Yok. Oyun akışı ve güvenlik düzenlemesi ikinci sayfadadır.

Kapanış / Paylaşım

Masaldan seçilen bir an söz, resim ya da işaretle paylaşılır. Yanıt vermek veya ürünü göstermek zorunlu değildir.

Materyal ve Kaynaklar

Sınıftaki mevcut materyaller, plandaki masal ve MEB oyun kaynağı kullanılır; ek materyal satın aldırılmaz.

IV. BÖLÜM: KATILIM VE GÜVENLİK

Katılım Seçenekleri

Söz, resim, işaret, gözlemci rolü ve kontrollü hareket seçenekleri sunulur. Katılım gönüllüdür; özel yaşantı veya fiziksel temas zorunlu değildir.

Destek / Güvenlik Önlemleri

Kısa yönerge/model, ek süre, eş desteği ve alternatif rol sağlanır. Hazır öğrenci güvenli bir varyant önerebilir. Alan/tempo riski önceden değerlendirilir; öğretmen dışlama, zorbalık veya güvenlik sorununda müdahale eder.

V. BÖLÜM: GÖZLEM VE DEĞERLENDİRME

Gözlem Ölçütleri

Gönüllü katılım, dinleme ve güvenli oyun davranışı izlenir; puan verilmez. Haftalık odak: Gerektiği kadar görev üstlenme, hatadan sonra güvenli biçimde yeniden deneme ve sorumluluğu paylaşma.

Kayıt / Öğrenci Ürünü

İsteğe bağlı çizim, sözlü açıklama veya canlandırma; öğretmen yalnız gerekli kısa gözlem notunu alır.

VI. BÖLÜM: SINIF DEFTERİ KAYDI

1. saat: Sınıf Görev Takımı; 2. saat: Görev Kartları; 3. saat: Sorumluluk Taşı masalı; 4. saat: Benim Bir Atım Var oyunu. Yalnız fiilen yapılan etkinlikler kaydedilir.

VII. BÖLÜM: ÖĞRETMENİN UYGULAMA NOTU

Öğretmen Notu

................................................

Sınıf Öğretmeni

U Y G U N D U R

.... / .... / ........

................................................

Okul Müdürü

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI • 1. SINIF SERBEST ETKİNLİKLER

6. HAFTA | MASAL VE GELENEKSEL OYUN

3. DERS SAATİ • MASAL

Masalın Adı

Sorumluluk Taşı

Ekin, sınıfın pencere önünde duran saksıyı çok severdi. Saksının içinde üç yapraklı minik bir fasulye vardı. Yapraklardan biri her sabah cama doğru dönüyordu; Ekin onu güneşe el sallıyor sanıyordu.

Pazartesi günü öğretmen, “Bu hafta bitkiye kim bakmak ister?” diye sorunca Ekin parmağını kaldırdı. İşi kolay sandı. Küçük sulama kabını aldı, suyu boca etti. Saksının altındaki tabak dolup taştı.

“Ekin! Masanın ayağına doğru gidiyor,” dedi Mira.

Ekin kabı bıraktı. İkisi peçete ararken yerde minik bir gölcük oluştu. Öğretmen bir bez uzattı. “Önce burayı kurutalım. Sonra bitkinin toprağına bakarız.”

Ekin'in keyfi kaçtı. “Bitki bana emanet edildi. Şimdi her şey battı.”

Mira toprağa parmağıyla dokunmadan baktı. “Belki bugün su istemiyordu,” dedi. Öğretmen toprağın nemini nasıl kontrol edeceklerini gösterdi. Toprak gerçekten ıslaktı. Bir süre sulamamak gerekiyordu.

Ertesi gün Ekin sınıfa girer girmez bitkiye koştu. Yapraklar yerindeydi. Toprak da hâlâ nemliydi. Bu kez sulama kabını dolaba geri koydu. “Bugün hiçbir şey yapmayınca da görevimi yapmış olur muyum?” diye sordu.

“Bence olur,” dedi Mira. “Ben kitaplık görevliyken her kitabı yeniden dizmiyorum. Önce dağılan var mı diye bakıyorum.”

Çarşamba günü sınıfın görev kartlarından biri kayboldu. Ekin kendi kartını ararken bütün çekmeceleri karıştırdı. Bir çekmeceden lastik, ötekinden tebeşir çıktı. Görev kartı yoktu. Mira, “Belki panoda kalmıştır,” dedi. Gerçekten de kart panoya ters asılmıştı.

“Ben bu hafta dedektif oldum,” dedi Ekin. “Önce suyun izini, sonra kartın izini buldum.”

Perşembe günü pencere açılınca saksı hafifçe sallandı. Ekin hemen pencereyi kapatmak istedi, ama öğretmen havalandırma için biraz açık kalmasının gerektiğini söyledi. Saksıyı güvenli bir köşeye birlikte taşıdılar. Ekin yeri işaretlemek için kâğıttan küçücük bir yaprak yaptı.

Cuma sabahı sınıfa gelen küçük bir öğrenci, fasulyenin yerinin değiştiğini fark etti. “Bitki yürümüş mü?” diye sordu. Ekin yeni yeri gösteren kâğıt yaprağı gösterdi. “Rüzgâr yüzünden biz taşıdık,” dedi. Çocuk saksıya yaklaşınca Ekin, “Dokunmadan bakalım, toprak hâlâ ıslak mı?” diye sordu. Küçük öğrenci başını salladı. Ekin artık bitkinin tek sahibi gibi davranmak istemiyordu; haftaya görev sırası başkasına gelecekti. O yüzden kartın arkasına iki küçük resim yaptı: nemli toprak ve güvenli pencere köşesi. Yeni görevlinin uzun uzun açıklama dinlemesine gerek kalmayacaktı.

Cuma günü öğretmen görev kartlarını topladı. “Bitkiye bakmak nasıldı?” diye sordu.

“İlk gün çok fazla baktım,” dedi Ekin. “Hatta masayı da suladım.”

Çocuklar güldü. Ekin de güldü; o artık o sabahı anlatırken utanmıyordu. “Sonra her gün önce toprağa baktım. Bir gün su vermedim. Bir gün saksıyı taşıdık.”

Öğretmen kartı diğerlerinin yanına astı. Ekin pencerenin önünden ayrılırken fasulyenin yeni çıkan minicik yaprağını gördü. Mira'ya seslendi: “Bak! Dördüncü yaprak!”

Mira eğildi. “Sence bize mi bakıyor, pencereye mi?”

“Bilmiyorum,” dedi Ekin. “Ama bugün de su istemiyor.”

Dinleme Sonrası

Sohbet: Saksı neden taştı? Ekin salı günü neden su vermedi? Mira’nın kitaplık görevi bitki bakımına nasıl benzedi? İsteğe bağlı etkinlik: Bitki yerine sınıftaki güvenli bir eşya için üç günlük kontrol kartı oluşturulabilir; görevler öğretmen gözetiminde ve dönüşümlü yapılır.

4. DERS SAATİ • GELENEKSEL OYUN

Oyunun Adı

Benim Bir Atım Var

Katılımcı / Araç

En az 5 oyuncu • Yok

Oynanış / 1. Sınıf Uyarlaması

MEB oyununun temel yapısında öğretmen 'Benim Bir Atım Var' tekerlemesini hareketlerle söyler; çocuklar hareketleri taklit eder ve 'tıp' komutundan sonra hareketsiz kalır. 1. sınıf uyarlaması: sarılma, sıkışık çember ve zıplama zorunlu değildir; kişisel mesafe korunur, hareketler yerinde yürüme, hafif eğilme ve alkış gibi güvenli seçeneklerle yapılır. İlk hareket eden çocuğa ceza veya zorunlu hayvan taklidi yaptırılmaz.

Güvenli Uygulama

Hareketlerin sınırı önce gösterilir; kaymayan ve engelsiz alan kullanılır. Fiziksel temas zorunlu değildir; isteyen öğrenci gözlemci, ritim eşlikçisi veya sözlü komut takipçisi olabilir.

Kaynak

MEB, Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu (2024), Oyun 7. Bu plandaki temassız hareket seçenekleri ve cezasız katılım düzeni 1. sınıf için güvenlik/erişilebilirlik uyarlamasıdır.