──────────── ◇ ────────────

2026-2027

EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

◆

3. SINIF

◆

FEN BİLİMLERİ DERSİ

◆

ÜNİTELENDİRİLMİŞ YILLIK
PLAN

──────────── ◇ ────────────

──────────── ◇ ────────────

ilkokuldijital.com

TEMA / ÜNİTE SÜRELERİ

İŞLENİŞ

TEMA / ÜNİTE / ÖĞRENME ALANI

ÖĞRENME ÇIKTISI

BAŞLAMA

BİTİŞ

HAFTA
EŞDEĞERİ

DERS SAATİ

1

BİLİMSEL KEŞİF YOLCULUĞU

2

14-18 Eylül

28 Eylül-02 Ekim

3

9

2

CANLILAR DÜNYASINA YOLCULUK

3

05-09 Ekim

09-13 Kasım

5

15

3

YER BİLİMCİLER İŞ BAŞINDA

2

09-13 Kasım

14-18 Aralık

4

12

4

MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM

3

14-18 Aralık

08-12 Şubat

5

15

5

HAREKETİ KEŞFEDİYORUM

2

08-12 Şubat

15-19 Mart

4

12

6

YAŞAMIMIZI KOLAYLAŞTIRAN ELEKTRİK

3

15-19 Mart

12-16 Nisan

4

12

7

TOPRAĞI TANIYORUM, TARIMI KEŞFEDİYORUM

2

12-16 Nisan

10-14 Mayıs

4

12

8

CANLILARIN YAŞAM ALANLARINA YOLCULUK

3

10-14 Mayıs

14-18 Haziran

5

15

OTP

OKUL TEMELLİ PLANLAMA

—

26-30 Ekim; 28-31 Aralık; 29 Mart-02 Nisan; 31 Mayıs- 04 Haziran

Yıl içine dağıtılmış

2

6

TOPLAM (20 ÖĞRENME ÇIKTISI)

36+1*

108

HAFTALIK PLAN AKIŞI

1. ÜNİTE • BİLİMSEL KEŞİF YOLCULUĞU | TYMM / ÖĞRETİM PROGRAMI PROFİLİ

İçerik Çerçevesi:
Bilimsel Bilgiye Ulaşma Yolları Bilim İnsanlarının Özellikleri Anahtar Kavramlar bilim insanı, bilimsel bilgi, tahmin etme, gözlem yapma, model oluşturma, deney yapma, veri toplama, veri kaydetme, çıkarım yapma, karşılaştırma yapma, iletişim kurma

Alan Becerileri:
-

Temel Kabuller:
Bilim ve bilim insanı kavramlarını hayat bilgisi dersinden bildikleri kabul edilmektedir.

Kavramsal Beceriler:
KB2.8. Sorgulama, KB2.9. Genelleme

Ön Değerlendirme Süreci:
Geçmiş öğrenme yaşantılarından veya günlük hayattan bir bilim insanı tanıyorlarsa onunla ilgili neler bildikleri öğrencilere sorulabilir.

Eğilimler:
E1.1. Merak, E3.6. Analitiklik, E3.7. Sistematiklik

Köprü Kurma:
“Bir büyüğünüz ile tarifini bilmediğiniz bir pastayı nasıl yaparsınız?“ sorusu ile bağlantı kurulması sağlanabilir.

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri:
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği

Disiplinler Arası İlişkiler:
Türkçe, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi / Değerler:
D3. Çalışkanlık, D9. Merhamet, D14. Saygı, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri: OB1. Bilgi Okuryazarlığı
Beceriler Arası İlişkiler: -

Resmî Öğrenme Kanıtları (ünite düzeyi): Akran değerlendirme formu, performans görevi ve öğrenci ürün dosyası kullanılabilir. Bilimsel bilgiye ulaşma yollarına ilişkin çıkarımlar akran değerlendirmesiyle; bilim insanlarının özelliklerine ilişkin ürünler performans göreviyle izlenebilir.

HAFTA / TARİH / SÜRE

HAFTALIK İÇERİK ODAĞI / DERS KİTABI AKIŞI

ÖĞRENME ÇIKTILARI / SÜREÇ BİLEŞENLERİ

HAFTALIK ÖĞRENME KANITI /
DEĞERLENDİRME

FARKLILAŞTIRMA

BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR / OTP

EYLÜL
1. HAFTA
14-18 Eylül
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: BİLİMSEL KEŞİF YOLCULUĞU
İçerik Çerçevesi: Bilimsel Bilgiye Ulaşma Yolları
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 16-25 — Bilimsel Bilgiye Ulaşma Yolları

FB.3.1.1. Bilimsel bilgiye ulaşma yollarını sorgulayabilme
a) Merak ettiği bilimsel bir konuyu tanımlar.
b) İlgili konu hakkında sorular sorar.
c) Sorularını cevaplamaya yönelik bilgi toplar.
ç) Bilimsel bilgiye ulaşma yollarının uygunluğunu değerlendirir.
d) Toplanan bilgiler üzerinden bilimsel bilgiye ulaşma yollarına ilişkin çıkarım yapar.

Kanıt: Araştırma sorusu, kullanılan kaynak, bulunan bilgi/kanıt ve çıkarımın birlikte yer aldığı defter kaydı. Ölçüt: sorunun konuya uygunluğu, kaynağın uygunluğu, kayıtların tutarlılığı ve çıkarımın kanıta dayanması. Akran dönütü ve öğretmen gözlemi kullanılır.

Destekleme (önerilen somut görev): Ders kitabı ve öğretmenin sözlü sunduğu iki bilgi kaynağından merak ettiği bir konu seçer, soru yazar, bilgi bulup kayıt tablosuna işler; sorusu, kaynağı ve çıkarımı birlikte gösterir.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): Aynı soruya yanıt veren ders kitabı ve ikinci güvenilir bilgi kaynağını kanıt ve uygunluk açısından karşılaştırır; hangisini niçin kullandığını iki gerekçeyle açıklar.

—

EYLÜL
2. HAFTA
21-25 Eylül
2+1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: BİLİMSEL KEŞİF YOLCULUĞU
İçerik Çerçevesi: Bilimsel Bilgiye Ulaşma Yolları

Bilim İnsanlarının Özellikleri
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 16-25 — Bilimsel Bilgiye Ulaşma Yolları; 1. Kitap, s. 26-38 — Bilim İnsanlarının Özellikleri

FB.3.1.1. Bilimsel bilgiye ulaşma yollarını sorgulayabilme

FB.3.1.2. Bilim insanlarının özelliklerini genelleyebilme
a) Merak ettiği bilimsel bir konuyu tanımlar.
b) İlgili konu hakkında sorular sorar.
c) Sorularını cevaplamaya yönelik bilgi toplar.
ç) Bilimsel bilgiye ulaşma yollarının uygunluğunu değerlendirir.
d) Toplanan bilgiler üzerinden bilimsel bilgiye ulaşma yollarına ilişkin çıkarım yapar.

a) Bilim insanları hakkında bilgi toplar.
b) Bilim insanlarının ortak özelliklerini belirler.
c) Bilim insanlarının ortak olmayan özelliklerini belirler.
ç) Örüntüler üzerinden bilim insanlarının özellikleri hakkında önermede bulunur.

Kanıt: FB.3.1.1 için soru-kaynak-bilgi-çıkarım kaydı; FB.3.1.2 için iki bilim insanının ortak ve farklı özelliklerini gösteren karşılaştırma tablosu. İki çıktı 2+1 saat dağılımına göre ayrı izlenir.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.1.1] Ders kitabı ve öğretmenin sözlü sunduğu iki bilgi kaynağından merak ettiği bir konu seçer, soru yazar, bilgi bulup kayıt tablosuna işler; sorusu, kaynağı ve çıkarımı birlikte gösterir. [FB.3.1.2] Ders kitabındaki iki bilim insanının özelliklerini defterine kaydedip ortak/farklı tablosu yapar; her iki bilim insanı için en az bir kanıt kaydeder.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.1.1] Aynı soruya yanıt veren ders kitabı ve ikinci güvenilir bilgi kaynağını kanıt ve uygunluk açısından karşılaştırır; hangisini niçin kullandığını iki gerekçeyle açıklar. [FB.3.1.2] Ders kitabı veya güvenilir kaynakta üçüncü bilim insanını da inceleyerek ortak özelliklere ilişkin önerme kurar ve bir karşı örnek ihtimalini tartışır.

Belirli Gün ve Haftalar: 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü — resmî çizelge dipnotuna göre anma programları ders yılının ikinci haftasında (21–25 Eylül 2026) uygulanır.

EYLÜL-EKİM
3. HAFTA
28 Eylül-02 Ekim
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: BİLİMSEL KEŞİF YOLCULUĞU
İçerik Çerçevesi: Bilim İnsanlarının Özellikleri
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 26-38 — Bilim İnsanlarının Özellikleri

FB.3.1.2. Bilim insanlarının özelliklerini genelleyebilme
a) Bilim insanları hakkında bilgi toplar.
b) Bilim insanlarının ortak özelliklerini belirler.
c) Bilim insanlarının ortak olmayan özelliklerini belirler.
ç) Örüntüler üzerinden bilim insanlarının özellikleri hakkında önermede bulunur.

Kanıt: Bilim insanlarına ilişkin araştırma notları, ortak/farklı özellikler tablosu ve örüntülerden oluşturulan genelleme/poster. Ölçüt: doğru bilgi, ortak-farklı özellikleri ayırt etme ve önermeyi kanıtla gerekçelendirme.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Destekleme - "Öykülerle Bilim İnsanları"; Zenginleştirme - "Bilim İnsanı Araştırıyorum".
Destekleme (önerilen somut görev): Ders kitabındaki iki bilim insanının özelliklerini defterine kaydedip ortak/farklı tablosu yapar; her iki bilim insanı için en az bir kanıt kaydeder.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): Ders kitabı veya güvenilir kaynakta üçüncü bilim insanını da inceleyerek ortak özelliklere ilişkin önerme kurar ve bir karşı örnek ihtimalini tartışır.

—

2. ÜNİTE • CANLILAR DÜNYASINA YOLCULUK | TYMM / ÖĞRETİM PROGRAMI PROFİLİ

İçerik Çerçevesi:
Canlıların Sınıflandırılması Duyu Organlarının İşlevleri Canlıların Yaşam Döngüleri Anahtar Kavramlar hareket, üreme, solunum, boşaltım, beslenme, büyüme, mikroskop, mikroskopla görülebilen canlılar, mantar, bitki, hayvan, duyu organları, uyaran, algı, tepki, yaşam döngüsü

Alan Becerileri:
FBAB2. Sınıflandırma, FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme

Temel Kabuller:
Öğrencilerin canlı ve cansız kavramlarını bildikleri, beş duyu organını tanıdıkları ve çevrelerindeki canlılarla ilgili gözlemleri olduğu kabul edilmektedir.

Kavramsal Beceriler:
-

Ön Değerlendirme Süreci:
Öğrencilerin canlı ve cansız kavramlarına ilişkin bilgileri tespit edilir. Bunun için anlam çözümleme tabloları kullanılabilir veya farklı görsellerdeki varlıkları canlı ya da cansız olarak belirtmeleri öğrencilerden istenebilir.

Eğilimler:
E1.1. Merak, E3.3. Yaratıcılık, E3.4. Gerçeği Arama, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.6. Analitiklik, E3.8. Soru Sorma

Köprü Kurma:
Öğrencilerden baktıkları, besledikleri ya da çevrelerinde gördükleri bir canlının özelliklerini anlatmaları istenebilir.

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri:
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Disiplinler Arası İlişkiler:
Görsel Sanatlar

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi / Değerler:
D3. Çalışkanlık, D13. Sağlıklı Yaşam, D14. Saygı
Okuryazarlık Becerileri: OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı
Beceriler Arası İlişkiler: KB2.5. Sınıflandırma, KB2.9. Genelleme, KB2.13. Yapılandırma

Resmî Öğrenme Kanıtları (ünite düzeyi): Çalışma yaprağı, gözlem formu, akran değerlendirme formu, performans görevi ve öğrenci ürün dosyası kullanılabilir. Sınıflandırma ve duyu organları verileri çalışma/gözlem formlarıyla; yaşam döngüsü görseli veya rol oynama performans göreviyle değerlendirilebilir.

HAFTA / TARİH / SÜRE

HAFTALIK İÇERİK ODAĞI / DERS KİTABI AKIŞI

ÖĞRENME ÇIKTILARI / SÜREÇ BİLEŞENLERİ

HAFTALIK ÖĞRENME KANITI /
DEĞERLENDİRME

FARKLILAŞTIRMA

BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR / OTP

EKİM
4. HAFTA
05-09 Ekim
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILAR DÜNYASINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Canlıların Sınıflandırılması
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 42-57 — Canlıların Sınıflandırılması

FB.3.2.1. Canlıları; mikroskopla görülebilen canlılar, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar olarak sınıflandırabilme
a) Canlıların benzer ve farklı niteliklerini belirler.
b) Canlıları niteliklerine göre ayırır.
c) Canlıları gruplandırır.
ç) Canlıları etiketler.

Kanıt: Canlı örneklerinin gözlenebilir niteliklerini kaydeden çalışma yaprağı ve mikroskobik canlı-mantar-bitki-hayvan sınıflandırma tablosu. Ölçüt: nitelik belirleme, doğru gruplama ve etiketleme.

Destekleme (önerilen somut görev): Ders kitabındaki mikroskobik canlı, mantar, bitki ve hayvan örneklerini defterinde dört başlıklı tabloya ayırır; seçimlerinin en az ikisini görünür özelliklerle açıklar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): Ders kitabındaki benzer görünümlü iki canlı örneğini karşılaştırıp gruplama ölçütünü gerekçelendirir; mantarın bitkiyle neden aynı grupta olmadığını sorgular.

—

EKİM
5. HAFTA
12-16 Ekim
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILAR DÜNYASINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Canlıların Sınıflandırılması
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 42-57 — Canlıların Sınıflandırılması

FB.3.2.1. Canlıları; mikroskopla görülebilen canlılar, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar olarak sınıflandırabilme
a) Canlıların benzer ve farklı niteliklerini belirler.
b) Canlıları niteliklerine göre ayırır.
c) Canlıları gruplandırır.
ç) Canlıları etiketler.

Kanıt: Yeni canlı örnekleriyle tamamlanan sınıflandırma/gözlem formu ve gerekçeli sınıf etiketi. Öğretmen gözlem formu ve öğrenci ürün dosyasıyla izlenir.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Zenginleştirme - "Doğadaki Biyomimikri Örnekleri" (canlıların özelliklerini sınıflandırma odağıyla seçici uygulanır).
Destekleme (önerilen somut görev): Ders kitabındaki mikroskobik canlı, mantar, bitki ve hayvan örneklerini defterinde dört başlıklı tabloya ayırır; seçimlerinin en az ikisini görünür özelliklerle açıklar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): Ders kitabındaki benzer görünümlü iki canlı örneğini karşılaştırıp gruplama ölçütünü gerekçelendirir; mantarın bitkiyle neden aynı grupta olmadığını sorgular.

—

EKİM
6. HAFTA
19-23 Ekim
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILAR DÜNYASINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Duyu Organlarının İşlevleri
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 58-68 — Duyu Organlarının İşlevleri

FB.3.2.2. Canlıların çevrelerini farklı yollarla algılamaları konusunda bilimsel çıkarım yapabilme
a) Canlıların çevrelerini algılama biçimlerine ilişkin nitelikleri tanımlar.
b) Duyu organlarının işlevleri ile ilgili veri toplayarak kaydeder.
c) Canlıların çevrelerini farklı biçimlerde algılamalarına ilişkin verileri yorumlayarak değerlendirir.

Kanıt: Canlı-uyaran-duyu/algı-tepki gözlem çizelgesi; duyu organlarının işlevlerine ilişkin veri kaydı ve veriden çıkarılan kısa bilimsel açıklama. Ölçüt: veri doğruluğu ve açıklamanın veriye dayanması.

Destekleme (önerilen somut görev): Canlı-uyaran-duyu/algı-tepki görsellerini eşleştirip üç sütunlu gözlem çizelgesine işler; iki eşleştirmesini görüntü kanıtıyla açıklar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki canlının aynı uyaranı farklı algılama biçimleri için örnek verip topladığı bilgiden kanıta dayalı çıkarım yazar.

—

EKİM
7. HAFTA
26-30 Ekim
1+(2)* SAAT
OTP: 2 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILAR DÜNYASINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Duyu Organlarının İşlevleri
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 58-68 — Duyu Organlarının İşlevleri

FB.3.2.2. Canlıların çevrelerini farklı yollarla algılamaları konusunda bilimsel çıkarım yapabilme
a) Canlıların çevrelerini algılama biçimlerine ilişkin nitelikleri tanımlar.
b) Duyu organlarının işlevleri ile ilgili veri toplayarak kaydeder.
c) Canlıların çevrelerini farklı biçimlerde algılamalarına ilişkin verileri yorumlayarak değerlendirir.

Kanıt: FB.3.2.2 için ikinci veri/gözlem kaydı ve farklı canlıların aynı uyaranı algılama biçimlerini karşılaştıran gerekçeli açıklama. OTP uygulanırsa aynı çıktıya bağlı ayrı gözlem ürünü olarak kaydedilir.

Destekleme (önerilen somut görev): Canlı-uyaran-duyu/algı-tepki görsellerini eşleştirip üç sütunlu gözlem çizelgesine işler; iki eşleştirmesini görüntü kanıtıyla açıklar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki canlının aynı uyaranı farklı algılama biçimleri için örnek verip topladığı bilgiden kanıta dayalı çıkarım yazar.

Belirli Gün ve Haftalar: 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı

OKUL TEMELLİ PLANLAMA — 2 SAAT

Zümre Kararıyla Planlanabilecek Faaliyet: Örnek OTP (zümre onayı bekler): Ders kitabı görselleri veya güvenli okul çevresi gözlemleriyle canlı/uyaran/tepki ilişkisini tahtada ve defterde kaydetme; 2 saat ve kanıta dayalı çıkarım.

KASIM
8. HAFTA
02-06 Kasım
2+1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILAR DÜNYASINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Duyu Organlarının İşlevleri

Canlıların Yaşam Döngüleri
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 58-68 — Duyu Organlarının İşlevleri; 1. Kitap, s. 69-80 — Canlıların Yaşam Döngüleri

FB.3.2.2. Canlıların çevrelerini farklı yollarla algılamaları konusunda bilimsel çıkarım yapabilme

FB.3.2.3. Canlıların yaşam döngülerini açıklamada tümevarımsal akıl yürütebilme
a) Canlıların çevrelerini algılama biçimlerine ilişkin nitelikleri tanımlar.
b) Duyu organlarının işlevleri ile ilgili veri toplayarak kaydeder.
c) Canlıların çevrelerini farklı biçimlerde algılamalarına ilişkin verileri yorumlayarak değerlendirir.

a) Canlıların yaşam döngüleri ile ilgili örüntüleri bulur.
b) Canlıların yaşam döngüleri ile ilgili genelleme yapar.

Kanıt: FB.3.2.2 için veri yorumlama kaydı; FB.3.2.3 için bitki/hayvan yaşam döngüsü evrelerini sıralayan görsel ve örüntü açıklaması. İki çıktı ayrı değerlendirilir.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Destekleme - "Bitki ve Hayvanların Yaşam Döngüleri".
Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.2.2] Canlı-uyaran-duyu/algı-tepki görsellerini eşleştirip üç sütunlu gözlem çizelgesine işler; iki eşleştirmesini görüntü kanıtıyla açıklar. [FB.3.2.3] Bir bitki veya hayvanın dört yaşam evresini defterinde çizerek sıralayıp oklarla bir döngü oluşturur; evreler arasındaki bağı sözlü açıklar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.2.2] İki canlının aynı uyaranı farklı algılama biçimleri için örnek verip topladığı bilgiden kanıta dayalı çıkarım yazar. [FB.3.2.3] İki yaşam döngüsünde tekrar eden evreleri karşılaştırıp ortak örüntüden genelleme üretir; bir farklılığı da belirtir.

—

3. ÜNİTE • YER BİLİMCİLER İŞ BAŞINDA | TYMM / ÖĞRETİM PROGRAMI PROFİLİ

İçerik Çerçevesi:
Kayaçlar, Madenler ve Mineraller Fosil Oluşumu Anahtar Kavramlar kayaç, maden, mineral, fosil, fosil bilim (paleontoloji), fosil bilimci (paleontolog)

Alan Becerileri:
-

Temel Kabuller:
Yakın çevresindeki taş ve kayaları gözlemlediği kabul edilmektedir.

Kavramsal Beceriler:
KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme) (KB2.16.2. Tümdengelimsel Akıl Yürütme), KB2.20. Sentezleme

Ön Değerlendirme Süreci:
Yakın çevresinde bulunan doğadaki cansız varlıklar ile ilgili zihin haritası yaptırılabilir.

Eğilimler:
E1.1. Merak, E2.5. Oyunseverlik, E3.3. Yaratıcılık, E3.4. Gerçeği Arama, E3.7. Sistematiklik

Köprü Kurma:
Hazır veri seti ya da dijital içerikten farklı renk ve şekildeki kayaç görselleri paylaşılabilir. Öğrencilere bu kayaçların benzerlerini daha önce görüp görmedikleri sorulabilir. Değerli taşlardan yapılmış süs eşyası, aksesuar veya görseller gösterilerek öğrencilerin bu taşların farklılıklarının sebebi hakkındaki düşüncelerini ifade etmeleri sağlanabilir. Varsa yakın çevrede bulunan bir maden alanı, tabiat parkı ya da doğa tarihi müzesine gezi düzenlenebilir.

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri:
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

Disiplinler Arası İlişkiler:
Türkçe, Görsel Sanatlar

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi / Değerler:
D3. Çalışkanlık, D19. Vatanseverlik
Okuryazarlık Becerileri: OB4. Görsel Okuryazarlık
Beceriler Arası İlişkiler: -

Resmî Öğrenme Kanıtları (ünite düzeyi): Kavram haritası, performans görevi ve öğrenci ürün dosyası kullanılabilir. Kayaç-mineral-maden ilişkileri kavram haritasıyla; fosil oluşum aşamalarını gösteren poster, hikâye veya model performans göreviyle değerlendirilebilir.

HAFTA / TARİH / SÜRE

HAFTALIK İÇERİK ODAĞI / DERS KİTABI AKIŞI

ÖĞRENME ÇIKTILARI / SÜREÇ BİLEŞENLERİ

HAFTALIK ÖĞRENME KANITI /
DEĞERLENDİRME

FARKLILAŞTIRMA

BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR / OTP

KASIM
9. HAFTA
09-13 Kasım
2+1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILAR DÜNYASINA YOLCULUK





3. ÜNİTE: YER BİLİMCİLER İŞ BAŞINDA
İçerik Çerçevesi: Canlıların Yaşam Döngüleri





Kayaçlar, Madenler ve Mineraller
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 69-80 — Canlıların Yaşam Döngüleri; 1. Kitap, s. 84-92 — Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

FB.3.2.3. Canlıların yaşam döngülerini açıklamada tümevarımsal akıl yürütebilme





FB.3.3.1. Kayaçlar, madenler ve mineraller ile ilgili tümdengelimsel akıl yürütebilme
a) Canlıların yaşam döngüleri ile ilgili örüntüleri bulur.
b) Canlıların yaşam döngüleri ile ilgili genelleme yapar.





a) Kayaçlar, madenler ve mineralleri belirler.
b) Kayaçlar, madenler ve mineraller arasında ilişki kurar.
c) Kayaçlar, madenler ve mineraller arasında genelden genele veya genelden özele çıkarım yapar.

Kanıt: FB.3.2.3 için yaşam döngüsü örüntüsü ve genelleme; FB.3.3.1 için kayaç-mineral-maden ilişkisini gösteren ilk kavram haritası. İki çıktının ürünleri ayrı tutulur.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.2.3] Bir bitki veya hayvanın dört yaşam evresini defterinde çizerek sıralayıp oklarla bir döngü oluşturur; evreler arasındaki bağı sözlü açıklar. [FB.3.3.1] Kayaç, mineral ve maden örnek fotoğraflarını başlıklı tabloya yerleştirip iki örneğin ilişkisini ders kitabındaki bilgilerle gerekçelendirerek açıklar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.2.3] İki yaşam döngüsünde tekrar eden evreleri karşılaştırıp ortak örüntüden genelleme üretir; bir farklılığı da belirtir. [FB.3.3.1] Üç örnek için genelden özele ilişki şeması kurar; her bağlantısına ders kitabından veya güvenli gözlemden kanıt ekler.

Belirli Gün ve Haftalar: Atatürk Haftası
(10-16 Kasım)

1. DÖNEM ARA TATİLİ: 16-20 Kasım 2026

KASIM
10. HAFTA
23-27 Kasım
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: YER BİLİMCİLER İŞ BAŞINDA
İçerik Çerçevesi: Kayaçlar, Madenler ve Mineraller
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 84-92 — Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

FB.3.3.1. Kayaçlar, madenler ve mineraller ile ilgili tümdengelimsel akıl yürütebilme
a) Kayaçlar, madenler ve mineralleri belirler.
b) Kayaçlar, madenler ve mineraller arasında ilişki kurar.
c) Kayaçlar, madenler ve mineraller arasında genelden genele veya genelden özele çıkarım yapar.

Kanıt: Kayaç, mineral ve maden örneklerini genel ilkeden hareketle ilişkilendiren kavram haritası ve gerekçeli açıklama. Ölçüt: ilişki doğruluğu, örnek-kanıt uyumu ve akıl yürütme.

Destekleme (önerilen somut görev): Kayaç, mineral ve maden örnek fotoğraflarını başlıklı tabloya yerleştirip iki örneğin ilişkisini ders kitabındaki bilgilerle gerekçelendirerek açıklar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): Üç örnek için genelden özele ilişki şeması kurar; her bağlantısına ders kitabından veya güvenli gözlemden kanıt ekler.

Belirli Gün ve Haftalar: 24 Kasım Öğretmenler Günü

KASIM-ARALIK
11. HAFTA
30 Kasım-04 Aralık
2+1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: YER BİLİMCİLER İŞ BAŞINDA
İçerik Çerçevesi: Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

Fosil Oluşumu
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 84-92 — Kayaçlar, Madenler ve Mineraller; 1. Kitap, s. 93-104 — Fosil Oluşumu

FB.3.3.1. Kayaçlar, madenler ve mineraller ile ilgili tümdengelimsel akıl yürütebilme

FB.3.3.2. Fosil oluşumu ile ilgili bilgileri sentezleyebilme
a) Kayaçlar, madenler ve mineralleri belirler.
b) Kayaçlar, madenler ve mineraller arasında ilişki kurar.
c) Kayaçlar, madenler ve mineraller arasında genelden genele veya genelden özele çıkarım yapar.

a) Fosil oluşumunu gösteren sürecin bütün ve parçalarını belirler.
b) Süreci oluşturan aşamalar arasında ilişki kurar.
c) Fosillerin oluşum sürecini oluşturan aşamaları uygun sırayla bir bütün hâline getirir.

Kanıt: FB.3.3.1 için kavram haritası; FB.3.3.2 için fosil oluşumunun aşamalarını sıraya koyan poster/şema ve aşamalar arası ilişki açıklaması. Ürün dosyasına eklenir.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Destekleme - "Kayaç mı, Maden mi, Fosil mi?"; Zenginleştirme - "Fosil Yapbozum".
Destekleme: Kayaçlar, Madenler ve Mineraller / Fosil Oluşumu odağında aynı aktif çıktıya ulaşmayı kolaylaştırmak için fosil oluşumunun aşamaları 4-5 parçalık kâğıt şemasıyla sıralatılır; her parça için kısa sözlü/görsel ipucu verilir. Ders kitabı, tahta ve kâğıt-kalem yeterlidir. MEB 2026 destekleme örneği “Kayaç mı, Maden mi, Fosil mi?” tema düzeyinde kaynak alınır.
Zenginleştirme: Kayaçlar, Madenler ve Mineraller / Fosil Oluşumu odağında aynı çıktıyı derinleştirmek için öğrenci fosil oluşum aşamalarını yeniden düzenler, parçalar arasındaki ilişkiyi gerekçelendirir ve kendi 4-5 parçalık kâğıt yapbozunu/model şemasını oluşturur. Bir sonraki sınıf konusuna geçilmez. MEB 2026 zenginleştirme örneği “Fosil Yapbozum” uyarlanır.

Belirli Gün ve Haftalar: 3 Aralık Dünya Engelliler Günü

ARALIK
12. HAFTA
07-11 Aralık
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: YER BİLİMCİLER İŞ BAŞINDA
İçerik Çerçevesi: Fosil Oluşumu
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 93-104 — Fosil Oluşumu

FB.3.3.2. Fosil oluşumu ile ilgili bilgileri sentezleyebilme
a) Fosil oluşumunu gösteren sürecin bütün ve parçalarını belirler.
b) Süreci oluşturan aşamalar arasında ilişki kurar.
c) Fosillerin oluşum sürecini oluşturan aşamaları uygun sırayla bir bütün hâline getirir.

Kanıt: Fosil oluşumunun aşamalarını bütünleştiren poster, hikâye veya model ve süreç bağlantılarını açıklayan öğrenci anlatımı. Sentezleme; aşama doğruluğu ve bütünlük ölçütleriyle değerlendirilir.

Destekleme: Fosil Oluşumu odağında aynı aktif çıktıya ulaşmayı kolaylaştırmak için fosil oluşumunun aşamaları 4-5 parçalık kâğıt şemasıyla sıralatılır; her parça için kısa sözlü/görsel ipucu verilir. Ders kitabı, tahta ve kâğıt-kalem yeterlidir. MEB 2026 destekleme örneği “Kayaç mı, Maden mi, Fosil mi?” tema düzeyinde kaynak alınır.
Zenginleştirme: Fosil Oluşumu odağında aynı çıktıyı derinleştirmek için öğrenci fosil oluşum aşamalarını yeniden düzenler, parçalar arasındaki ilişkiyi gerekçelendirir ve kendi 4-5 parçalık kâğıt yapbozunu/model şemasını oluşturur. Bir sonraki sınıf konusuna geçilmez. MEB 2026 zenginleştirme örneği “Fosil Yapbozum” uyarlanır.

—

4. ÜNİTE • MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM | TYMM / ÖĞRETİM PROGRAMI PROFİLİ

İçerik Çerçevesi:
Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli Karışımlar ve Karışımların Ayrılması Atıkların Ayrıştırılması Anahtar Kavramlar katı, sıvı, gaz, karışım, eleme, süzme, dinlendirme, yüzdürme, mıknatısla ayırma, atık, ayrıştırma

Alan Becerileri:
FBAB2. Sınıflandırma, FBAB7. Deney Yapma

Temel Kabuller:
Öğrencilerin çevrelerindeki maddelerin nitelikleri (sertlik, yumuşaklık, kırılganlık, renk, koku, tat vb.) hakkında bilgi sahibi oldukları kabul edilmektedir. Hayat bilgisi dersinde geri dönüşüm konusunu öğrendiği ve geri dönüştürülen atıkların hangileri olduğunu ayırt edebildiği kabul edilmektedir.

Kavramsal Beceriler:
KB3.2. Problem Çözme

Ön Değerlendirme Süreci:
Öğrencilere farklı maddelerin niteliklerini (sertlik, yumuşaklık, kırılganlık, renk, koku, tat, vb.) tahmin etmelerine yönelik etkinlik yaptırılabilir.

Eğilimler:
E2.2. Sorumluluk, E3.2. Odaklanma, E3.4. Gerçeği Arama, E3.6. Analitiklik, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma

Köprü Kurma:
Öğrencilerden pazardan alınan ürünleri niteliklerine göre sınıflandırmaları istenebilir.

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri:
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Disiplinler Arası İlişkiler:
Türkçe, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Görsel Sanatlar, Hayat Bilgisi

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi / Değerler:
D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D12. Sabır, D16. Sorumluluk, D17. Tasarruf, D18. Temizlik
Okuryazarlık Becerileri: OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı
Beceriler Arası İlişkiler: KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.13. Yapılandırma

Resmî Öğrenme Kanıtları (ünite düzeyi): Grup değerlendirme formu, V diyagramı, performans görevi ve öğrenci ürün dosyası kullanılabilir. Maddenin hâlleri grup gözlemiyle, karışımların ayrılması deneyi V diyagramıyla, atık ayrıştırma problemi performans göreviyle değerlendirilebilir.

HAFTA / TARİH / SÜRE

HAFTALIK İÇERİK ODAĞI / DERS KİTABI AKIŞI

ÖĞRENME ÇIKTILARI / SÜREÇ BİLEŞENLERİ

HAFTALIK ÖĞRENME KANITI /
DEĞERLENDİRME

FARKLILAŞTIRMA

BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR / OTP

ARALIK
13. HAFTA
14-18 Aralık
2+1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: YER BİLİMCİLER İŞ BAŞINDA





4. ÜNİTE: MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM
İçerik Çerçevesi: Fosil Oluşumu






Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 93-104 — Fosil Oluşumu; 1. Kitap, s. 108-117 — Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli

FB.3.3.2. Fosil oluşumu ile ilgili bilgileri sentezleyebilme





FB.3.4.1. Çevresindeki maddeleri hâllerine göre sınıflandırabilme
a) Fosil oluşumunu gösteren sürecin bütün ve parçalarını belirler.
b) Süreci oluşturan aşamalar arasında ilişki kurar.
c) Fosillerin oluşum sürecini oluşturan aşamaları uygun sırayla bir bütün hâline getirir.



a) Çevresindeki maddelerin niteliklerini tanımlar.
b) Çevresindeki maddeleri niteliklerine göre ayırır.
c) Çevresindeki maddeleri hâllerine göre gruplandırır.
ç) Maddeleri hâllerine göre katı, sıvı ve gaz olarak etiketler.

Kanıt: FB.3.3.2 için fosil oluşum aşamalarını ve bağlantılarını gösteren şema; FB.3.4.1 için üç madde örneğinin niteliği, grubu ve hâl etiketini gösteren tablo. İki çıktı 2+1 saat dağılımına göre ayrı değerlendirilir.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.3.2] Fosil oluşumunun dört aşamasını defterine sırayla çizip oklarla poster oluşturur; iki ardışık evre arasındaki nedeni açıklar. [FB.3.4.1] Taş, su ve hava dolu balon görsellerini özellik tablosunda karşılaştırır; katı/sıvı/gaz etiketlerini en az bir belirtiyle eşleştirir.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.3.2] Gömülme basamağı gerçekleşmezse nelerin değişebileceğine dair tahminini evre çizelgesinden kanıtla açıklar. [FB.3.4.1] Kap içindeki su ile balondaki havanın durumunu karşılaştırarak şekil ve yer kaplama ölçütleriyle sınır örneği açıklar.

Belirli Gün ve Haftalar: Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12-18 Aralık)

ARALIK
14. HAFTA
21-25 Aralık
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM
İçerik Çerçevesi: Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 108-117 — Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli

FB.3.4.1. Çevresindeki maddeleri hâllerine göre sınıflandırabilme
a) Çevresindeki maddelerin niteliklerini tanımlar.
b) Çevresindeki maddeleri niteliklerine göre ayırır.
c) Çevresindeki maddeleri hâllerine göre gruplandırır.
ç) Maddeleri hâllerine göre katı, sıvı ve gaz olarak etiketler.

Kanıt: Katı-sıvı-gaz örneklerinin nitelik tablosu, sınıflandırma ve etiketleme kaydı. Ölçüt: nitelik belirleme, gruplama ve hâl etiketinin gerekçesi.

Destekleme (önerilen somut görev): Taş, su ve hava dolu balon görsellerini özellik tablosunda karşılaştırır; katı/sıvı/gaz etiketlerini en az bir belirtiyle eşleştirir.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): Kap içindeki su ile balondaki havanın durumunu karşılaştırarak şekil ve yer kaplama ölçütleriyle sınır örneği açıklar.

—

ARALIK-OCAK
15. HAFTA
28-31 Aralık
1+(2)* SAAT
OTP: 2 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM
İçerik Çerçevesi: Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 108-117 — Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli

FB.3.4.1. Çevresindeki maddeleri hâllerine göre sınıflandırabilme
a) Çevresindeki maddelerin niteliklerini tanımlar.
b) Çevresindeki maddeleri niteliklerine göre ayırır.
c) Çevresindeki maddeleri hâllerine göre gruplandırır.
ç) Maddeleri hâllerine göre katı, sıvı ve gaz olarak etiketler.

Kanıt: FB.3.4.1 sınıflandırma tablosu ve OTP uygulanırsa aynı çıktıya bağlı özellik avı/etiketleme ürünü. OTP yalnız zümre kararıyla uygulanır ve yeni çıktı oluşturmaz.

Destekleme (önerilen somut görev): Taş, su ve hava dolu balon görsellerini özellik tablosunda karşılaştırır; katı/sıvı/gaz etiketlerini en az bir belirtiyle eşleştirir.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): Kap içindeki su ile balondaki havanın durumunu karşılaştırarak şekil ve yer kaplama ölçütleriyle sınır örneği açıklar.

OKUL TEMELLİ PLANLAMA — 2 SAAT

Zümre Kararıyla Planlanabilecek Faaliyet: Örnek OTP (zümre onayı bekler): Güvenli nesne görsellerinden madde hâlleri özellik tablosu ve etiketli sınıflandırma panosu; 2 saat.

OCAK
16. HAFTA
04-08 Ocak
1+2 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM
İçerik Çerçevesi: Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli

Karışımlar ve Karışımların Ayrılması
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 108-117 — Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli; 1. Kitap, s. 118-126 — Karışımlar ve Karışımların Ayrılması

FB.3.4.1. Çevresindeki maddeleri hâllerine göre sınıflandırabilme

FB.3.4.2. Günlük yaşamda karşılaştığı karışımların ayrılmasında kullanılabilecek uygun yöntemleri kullanarak deney yapabilme
a) Çevresindeki maddelerin niteliklerini tanımlar.
b) Çevresindeki maddeleri niteliklerine göre ayırır.
c) Çevresindeki maddeleri hâllerine göre gruplandırır.
ç) Maddeleri hâllerine göre katı, sıvı ve gaz olarak etiketler.

a) Karışımların ayrılmasında kullanılabilecek yöntemlerle ilgili deney tasarlar.
b) Deneyle ilgili ölçme ve veri analizi yapar.

Kanıt: FB.3.4.1 için hâl sınıflandırma kaydı; FB.3.4.2 için güvenli karışım ayırma deneyine ait V diyagramı, yöntem seçimi ve önce/sonra veri tablosu. İki çıktı ayrı izlenir.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.4.1] Taş, su ve hava dolu balon görsellerini özellik tablosunda karşılaştırır; katı/sıvı/gaz etiketlerini en az bir belirtiyle eşleştirir. [FB.3.4.2] Temiz çakıl-kum karışımı ile elek kullanarak ayırma deneyi planlar; ayrılan malzemelerin miktarlarını ölçü kabıyla karşılaştırıp tabloya kaydeder.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.4.1] Kap içindeki su ile balondaki havanın durumunu karşılaştırarak şekil ve yer kaplama ölçütleriyle sınır örneği açıklar. [FB.3.4.2] İki güvenli karışım için farklı ayırma yöntemleri tasarlar; önce-sonra ölçüm tablolarına göre seçimini savunur.

—

OCAK
17. HAFTA
11-15 Ocak
1+2 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM
İçerik Çerçevesi: Karışımlar ve Karışımların Ayrılması

Atıkların Ayrıştırılması
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 118-126 — Karışımlar ve Karışımların Ayrılması; 1. Kitap, s. 127-140 — Atıkların Ayrıştırılması

FB.3.4.2. Günlük yaşamda karşılaştığı karışımların ayrılmasında kullanılabilecek uygun yöntemleri kullanarak deney yapabilme

FB.3.4.3. Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problem çözebilme
a) Karışımların ayrılmasında kullanılabilecek yöntemlerle ilgili deney tasarlar.
b) Deneyle ilgili ölçme ve veri analizi yapar.

a) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemi yapılandırır.
b) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemi özetler.
c) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin çözüm önerilerini gözleme ya da veriye dayalı tahmin
eder.
ç) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden
akıl yürütür.
d) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemin çözümüne yönelik yansıtmada/değerlendirmede bulunur.

Kanıt: FB.3.4.2 için ayırma deneyi V diyagramı ve veri analizi; FB.3.4.3 için atık ayrıştırma probleminin yapılandırılması, özeti, veriye dayalı çözüm tahmini ve ilk gerekçe.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.4.2] Temiz çakıl-kum karışımı ile elek kullanarak ayırma deneyi planlar; ayrılan malzemelerin miktarlarını ölçü kabıyla karşılaştırıp tabloya kaydeder. [FB.3.4.3] Ders kitabındaki güvenli atık örneklerini uygun kutu başlıklarıyla defterinde eşleştirir, karışma sorununu cümleyle yazar ve çözüm için görsel akış şeması hazırlar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.4.2] İki güvenli karışım için farklı ayırma yöntemleri tasarlar; önce-sonra ölçüm tablolarına göre seçimini savunur. [FB.3.4.3] İki toplama düzenini verilen atık sayıları üzerinden karşılaştırır; hangi çözümün karışmayı azalttığını gerekçelendirir.

—

OCAK
18. HAFTA
18-22 Ocak
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM
İçerik Çerçevesi: Atıkların Ayrıştırılması
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 127-140 — Atıkların Ayrıştırılması

FB.3.4.3. Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problem çözebilme
a) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemi yapılandırır.
b) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemi özetler.
c) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin çözüm önerilerini gözleme ya da veriye dayalı tahmin eder.
ç) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür.
d) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemin çözümüne yönelik yansıtmada/değerlendirmede bulunur.

Kanıt: Atık ayrıştırma problem çözüm raporu; problemi yapılandırma/özetleme, veriye dayalı çözüm önerisi, önermeler üzerinden akıl yürütme ve öz değerlendirme. Gerçek tehlikeli atık kullanılmaz.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Destekleme - "Görsellerle Hikâye Tamamlama"; Zenginleştirme - "Yarışma Düzenliyoruz" (atık ayrıştırma/problem çözme odağıyla).
Destekleme (önerilen somut görev): Ders kitabındaki güvenli atık örneklerini uygun kutu başlıklarıyla defterinde eşleştirir, karışma sorununu cümleyle yazar ve çözüm için görsel akış şeması hazırlar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki toplama düzenini verilen atık sayıları üzerinden karşılaştırır; hangi çözümün karışmayı azalttığını gerekçelendirir.

—

YARIYIL TATİLİ: 25 Ocak - 5 Şubat 2027

5. ÜNİTE • HAREKETİ KEŞFEDİYORUM | TYMM / ÖĞRETİM PROGRAMI PROFİLİ

İçerik Çerçevesi:
Varlıkların Hareketleri Kuvvet ve Etkileri Anahtar Kavramlar kuvvet, hızlanma, yavaşlama, dönme, sallanma, yön değiştirme, itme, çekme, durdurma, hareket ettirme, şekil değiştirme

Alan Becerileri:
FBAB3. Bilimsel Gözleme Dayalı Tahmin

Temel Kabuller:
Günlük yaşantısında kuvvet ile ilişkilendirebileceği durumları gözlemlediği kabul edilmektedir. Günlük yaşantısında farklı hareketleri gözlemlediği kabul edilmektedir.

Kavramsal Beceriler:
KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme

Ön Değerlendirme Süreci:
Öğrencilere kısa bir çizgi film izletilebilir, filmdeki hareket eden varlıklara dikkat etmeleri ve not almaları öğrencilerden istenebilir.

Eğilimler:
E2.5. Oyunseverlik, E3.4. Gerçeği Arama, E3.6. Analitiklik, E3.10. Eleştirel Bakma

Köprü Kurma:
Öğrencilere “Bir bisikleti sürerken ya da bir topla oynarken hangi hareketleri yapıyorsunuz?“ sorusu yöneltilebilir.

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri:
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Disiplinler Arası İlişkiler:
Beden Eğitimi ve Oyun, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi / Değerler:
D3. Çalışkanlık, D13. Sağlıklı Yaşam
Okuryazarlık Becerileri: OB2. Dijital Okuryazarlık
Beceriler Arası İlişkiler: KB2.2. Gözlemleme, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.13. Yapılandırma

Resmî Öğrenme Kanıtları (ünite düzeyi): Kontrol listesi, performans görevi, öz değerlendirme formu ve öğrenci ürün dosyası kullanılabilir. Hareket durumları kontrol listesiyle; poster/tasarım analitik dereceli puanlama anahtarıyla; güvenli davranışlar öz değerlendirmeyle izlenebilir.

HAFTA / TARİH / SÜRE

HAFTALIK İÇERİK ODAĞI / DERS KİTABI AKIŞI

ÖĞRENME ÇIKTILARI / SÜREÇ BİLEŞENLERİ

HAFTALIK ÖĞRENME KANITI /
DEĞERLENDİRME

FARKLILAŞTIRMA

BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR / OTP

ŞUBAT
19. HAFTA
08-12 Şubat
1+2 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM






5. ÜNİTE: HAREKETİ KEŞFEDİYORUM
İçerik Çerçevesi: Atıkların Ayrıştırılması








Varlıkların Hareketleri
Ders Kitabı Akışı: 1. Kitap, s. 127-140 — Atıkların Ayrıştırılması; 2. Kitap, s. 16-28 — Varlıkların Hareketleri

FB.3.4.3. Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problem çözebilme






FB.3.5.1. Varlıkların hareket durumlarını gözleme dayalı tahmin edebilme
a) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemi yapılandırır.
b) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemi özetler.
c) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin çözüm önerilerini gözleme ya da veriye dayalı tahmin eder.
ç) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür.
d) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemin çözümüne yönelik yansıtmada/değerlendirmede bulunur.


a) Varlıkların hareket durumlarına ilişkin ön gözlem ve/veya deneyimlerini ilişkilendirir.
b) Varlıkların hareket durumlarına ilişkin çıkarım yapar.
c) Varlıkların hareket durumlarının sonuçlarına ilişkin yargıda bulunur.

Kanıt: FB.3.4.3 için çözüm performans ürünü ve öz değerlendirme; FB.3.5.1 için güvenli hareket gözleminde ardışık konum kaydı, hareket durumuna ilişkin çıkarım ve sonuç yargısı. İki çıktı ayrı izlenir.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.4.3] Ders kitabındaki güvenli atık örneklerini uygun kutu başlıklarıyla defterinde eşleştirir, karışma sorununu cümleyle yazar ve çözüm için görsel akış şeması hazırlar. [FB.3.5.1] Topun hareketini güvenli sınıf gözlemindeki ardışık konumlarına göre defterine kaydeder; önceki gözlemden hareket tahmini yapıp gözlediği son konumla denetler.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.4.3] İki toplama düzenini verilen atık sayıları üzerinden karşılaştırır; hangi çözümün karışmayı azalttığını gerekçelendirir. [FB.3.5.1] İki farklı hareket örüntüsü için yeni konum tahmini oluşturur ve önceki görsel verileriyle gerekçelendirir.

—

ŞUBAT
20. HAFTA
15-19 Şubat
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: HAREKETİ KEŞFEDİYORUM
İçerik Çerçevesi: Varlıkların Hareketleri
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 16-28 — Varlıkların Hareketleri

FB.3.5.1. Varlıkların hareket durumlarını gözleme dayalı tahmin edebilme
a) Varlıkların hareket durumlarına ilişkin ön gözlem ve/veya deneyimlerini ilişkilendirir.
b) Varlıkların hareket durumlarına ilişkin çıkarım yapar.
c) Varlıkların hareket durumlarının sonuçlarına ilişkin yargıda bulunur.

Kanıt: FB.3.5.1 için oyuncak top/arabanın ardışık konum gözlemleri, hızlanma-yavaşlama-dönme-sallanma-yön değiştirme listesi ve hareket sonucuna ilişkin gerekçeli yargı. Kontrol listesi kullanılabilir.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Destekleme - "Varlıkları Hareket Ettiriyorum".
Destekleme (önerilen somut görev): Topun hareketini güvenli sınıf gözlemindeki ardışık konumlarına göre defterine kaydeder; önceki gözlemden hareket tahmini yapıp gözlediği son konumla denetler.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki farklı hareket örüntüsü için yeni konum tahmini oluşturur ve önceki görsel verileriyle gerekçelendirir.

—

ŞUBAT
21. HAFTA
22-26 Şubat
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: HAREKETİ KEŞFEDİYORUM
İçerik Çerçevesi: Kuvvet ve Etkileri
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 29-40 — Kuvvet ve Etkileri

FB.3.5.2. Kuvvetin varlıklar üzerindeki etkilerini bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
a) Varlıkların hareketinin ve şekil değiştirmesinin nedenine ilişkin ön bilgi ve deneyimleriyle önerme oluşturur.
b) Varlıkların hareketinin ve şekil değiştirmesinin nedenine ilişkin gözleme dayalı olan önermeleri karşılaştırır.
c) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkilerine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
ç) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkileri ile ilgili gözlemlenmemiş duruma ilişkin tahminde bulunur.
d) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkileri ile ilgili tahminlerinin geçerliliğini sorgular.

Kanıt: FB.3.5.2 için itme/çekme önermeleri, oyuncak araba ve oyun hamuru gözlem tablosu, gözlenmemiş bir durum için tahmin ve gerekçe. Gözlem-veri-tahmin bağı izlenir.

Destekleme (önerilen somut görev): Oyuncak arabanın itilmeden önce/sonra görsellerini karşılaştırıp hareket/şekil değişimi kaydı tutar; henüz denenmemiş duruma tahmin yazar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki farklı kuvvet uygulama durumunun gözlem kayıtlarını kullanıp yeni durum için tahmin üretir ve geçerliliğini sorgular.

—

MART
22. HAFTA
01-05 Mart
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: HAREKETİ KEŞFEDİYORUM
İçerik Çerçevesi: Kuvvet ve Etkileri
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 29-40 — Kuvvet ve Etkileri

FB.3.5.2. Kuvvetin varlıklar üzerindeki etkilerini bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
a) Varlıkların hareketinin ve şekil değiştirmesinin nedenine ilişkin ön bilgi ve deneyimleriyle önerme oluşturur.
b) Varlıkların hareketinin ve şekil değiştirmesinin nedenine ilişkin gözleme dayalı olan önermeleri karşılaştırır.
c) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkilerine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
ç) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkileri ile ilgili gözlemlenmemiş duruma ilişkin tahminde bulunur.
d) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkileri ile ilgili tahminlerinin geçerliliğini sorgular.

Kanıt: Aynı nesneye farklı güvenli kuvvet uygulamalarının karşılaştırma tablosu, yeni durum tahmini, sonuçla karşılaştırma ve tahminin geçerliliğine ilişkin öz değerlendirme.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Zenginleştirme - "Balonlu Araba Deneyi".
Destekleme (önerilen somut görev): Oyuncak arabanın itilmeden önce/sonra görsellerini karşılaştırıp hareket/şekil değişimi kaydı tutar; henüz denenmemiş duruma tahmin yazar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki farklı kuvvet uygulama durumunun gözlem kayıtlarını kullanıp yeni durum için tahmin üretir ve geçerliliğini sorgular.

—

2. DÖNEM ARA TATİLİ / RAMAZAN BAYRAMI: 8-12 Mart 2027

6. ÜNİTE • YAŞAMIMIZI KOLAYLAŞTIRAN ELEKTRİK | TYMM / ÖĞRETİM PROGRAMI PROFİLİ

İçerik Çerçevesi:
Elektrikli Araç Gereç Elektrikli Araç Gerecin Güvenli Kullanımı Elektriğin Tasarruflu Kullanımı Anahtar Kavramlar elektrik, güvenlik, elektrik tasarrufu

Alan Becerileri:
FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma, FBAB4. Bilimsel Veriye Dayalı Tahmin

Temel Kabuller:
Çevrelerindeki araç gereç hakkında bilgi sahibi oldukları, günlük yaşamda bazı elektrikli araç gereci kullandıkları, hayat bilgisi dersinden güvenlik ve tasarruf kavramlarına ilişkin ön bilgi ve deneyimlere sahip oldukları kabul edilmektedir.

Kavramsal Beceriler:
KB3.3. Eleştirel Düşünme

Ön Değerlendirme Süreci:
Öğrencilere evlerinde işlerini kolaylaştırmak için hangi araç gereçten yararlandıkları sorulabilir.

Eğilimler:
E3.4. Gerçeği Arama, E3.6. Analitiklik, E3.8. Soru Sorma

Köprü Kurma:
“Elektrikler kesildiğinde çevrenizde ne gibi değişiklikler oluyor?“ sorusu öğrencilere yöneltilebilir. Günlük yaşamda kullanılan elektrikli araç gerece dikkat çekilebilir.

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri:
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Disiplinler Arası İlişkiler:
Matematik, Hayat Bilgisi, Görsel Sanatlar

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi / Değerler:
D3. Çalışkanlık, D16. Sorumluluk, D17. Tasarruf, D19. Vatanseverlik
Okuryazarlık Becerileri: OB7. Veri Okuryazarlığı, OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı
Beceriler Arası İlişkiler: KB2.2. Gözlemleme, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.15. Yansıtma

Resmî Öğrenme Kanıtları (ünite düzeyi): Anlam çözümleme tablosu, çalışma yaprağı, performans görevi, öz değerlendirme formu ve öğrenci ürün dosyası kullanılabilir. Elektrikli araç gereç verileri tabloyla, güvenli kullanım çalışma yaprağıyla, tasarruf çalışmaları performans görevi ve öz değerlendirmeyle izlenebilir.

HAFTA / TARİH / SÜRE

HAFTALIK İÇERİK ODAĞI / DERS KİTABI AKIŞI

ÖĞRENME ÇIKTILARI / SÜREÇ BİLEŞENLERİ

HAFTALIK ÖĞRENME KANITI /
DEĞERLENDİRME

FARKLILAŞTIRMA

BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR / OTP

MART
23. HAFTA
15-19 Mart
1+2 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: HAREKETİ KEŞFEDİYORUM





6. ÜNİTE: YAŞAMIMIZI KOLAYLAŞTIRAN ELEKTRİK
İçerik Çerçevesi: Kuvvet ve Etkileri






Elektrikli Araç Gereç
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 29-40 — Kuvvet ve Etkileri; 2. Kitap, s. 44-51 — Elektrikli Araç Gereçler

FB.3.5.2. Kuvvetin varlıklar üzerindeki etkilerini bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme





FB.3.6.1. Bazı araç gerecin elektrikli olduğuna ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
a) Varlıkların hareketinin ve şekil değiştirmesinin nedenine ilişkin ön bilgi ve deneyimleriyle önerme oluşturur.
b) Varlıkların hareketinin ve şekil değiştirmesinin nedenine ilişkin gözleme dayalı olan önermeleri karşılaştırır.
c) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkilerine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
ç) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkileri ile ilgili gözlemlenmemiş duruma ilişkin tahminde bulunur.
d) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkileri ile ilgili tahminlerinin geçerliliğini sorgular.

a) Farklı araç gerecin niteliklerini tanımlar.
b) Elektrikli araç gereçle ilgili veri toplayarak kaydeder.
c) Elektrikli araç gereçle ilgili verileri değerlendirir.

Kanıt: FB.3.5.2 için kuvvet önermesi-gözlem-yeni durum tahmini-geçerlilik sorgusu; FB.3.6.1 için pilli, prizli ve elektriksiz araç gereçlere ait nitelik/veri/çıkarım tablosu. İki çıktı ayrı değerlendirilir.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.5.2] Oyuncak arabanın itilmeden önce/sonra görsellerini karşılaştırıp hareket/şekil değişimi kaydı tutar; henüz denenmemiş duruma tahmin yazar. [FB.3.6.1] Pil ile çalışan el feneri ve elle çalışan araç görsellerini tabloya ayırır; enerji kaynağına ilişkin iki gözlemle kararını açıklar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.5.2] İki farklı kuvvet uygulama durumunun gözlem kayıtlarını kullanıp yeni durum için tahmin üretir ve geçerliliğini sorgular. [FB.3.6.1] Görünüşü benzer üç aracın elektrikli olup olmadığına ilişkin ipuçlarını karşılaştırıp gözleme dayalı çıkarım üretir.

Belirli Gün ve Haftalar: İstiklâl Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Akif Ersoy'u Anma Günü (12 Mart; önceki ara tatil haftasında)




Şehitler Günü (18 Mart)



Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası

MART
24. HAFTA
22-26 Mart
1+2 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: YAŞAMIMIZI KOLAYLAŞTIRAN ELEKTRİK
İçerik Çerçevesi: Elektrikli Araç Gereç

Elektrikli Araç Gerecin Güvenli Kullanımı
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 44-51 — Elektrikli Araç Gereçler; 2. Kitap, s. 52-60 — Elektrikli Araç Gereçlerin Güvenli Kullanımı

FB.3.6.1. Bazı araç gerecin elektrikli olduğuna ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

FB.3.6.2. Elektrikli araç gerecin güvenli kullanımı ile ilgili eleştirel düşünebilme
a) Farklı araç gerecin niteliklerini tanımlar.
b) Elektrikli araç gereçle ilgili veri toplayarak kaydeder.
c) Elektrikli araç gereçle ilgili verileri değerlendirir.

a) Elektrikli araç gerecin güvenli kullanımı ile ilgili verilen bir olay/konu/problem veya durumu sorgular.
b) Elektrikli araç gerecin kullanımında güvenliğin sağlanabileceğine yönelik akıl yürütür.
c) Akıl yürütmeyle ulaştığı çıkarımları yansıtır.

Kanıt: FB.3.6.1 için elektrikli/elektriksiz araç gereç veri tablosu ve çıkarım; FB.3.6.2 için resimli risk senaryolarında tehlikeyi belirleme, güvenli davranış için gerekçeli akıl yürütme ve öz değerlendirme. Gerçek elektrik tesisatı üzerinde uygulama yapılmaz.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.6.1] Pil ile çalışan el feneri ve elle çalışan araç görsellerini tabloya ayırır; enerji kaynağına ilişkin iki gözlemle kararını açıklar. [FB.3.6.2] Ders kitabındaki priz, ıslak el ve bozuk kablo risk örneklerinde riskleri işaretler; güvenli davranış eşleştirmesini nedenleriyle tamamlar. Gerçek prize dokunulmaz.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.6.1] Görünüşü benzer üç aracın elektrikli olup olmadığına ilişkin ipuçlarını karşılaştırıp gözleme dayalı çıkarım üretir. [FB.3.6.2] İki güvenlik senaryosunu karşılaştırır; önerilen davranışın olası sonucunu ve güvenli seçenek için gerekçeyi yazar.

—

MART-NİSAN
25. HAFTA
29 Mart-02 Nisan
2 DERS SAATİ + 1 SAAT OTP* (zümre onayı koşullu)
OTP: 1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: YAŞAMIMIZI KOLAYLAŞTIRAN ELEKTRİK
İçerik Çerçevesi: Elektrikli Araç Gerecin Güvenli Kullanımı
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 52-60 — Elektrikli Araç Gereçlerin Güvenli Kullanımı

FB.3.6.2. Elektrikli araç gerecin güvenli kullanımı ile ilgili eleştirel düşünebilme
a) Elektrikli araç gerecin güvenli kullanımı ile ilgili verilen bir olay/konu/problem veya durumu sorgular.
b) Elektrikli araç gerecin kullanımında güvenliğin sağlanabileceğine yönelik akıl yürütür.
c) Akıl yürütmeyle ulaştığı çıkarımları yansıtır.

Kanıt: FB.3.6.2 için resimli güvenlik olayı üzerinde risk-sorgu-güvenli seçenek-gerekçe tablosu ve öz değerlendirme. OTP uygulanırsa aynı çıktıya bağlı risk-karar panosu ayrı ürün olarak kaydedilir; yeni çıktı atanmaz.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Destekleme - "Elektrikli Sudoku" (güvenli kullanım kavramlarını pekiştirme amacıyla).
Destekleme (önerilen somut görev): Ders kitabındaki priz, ıslak el ve bozuk kablo risk örneklerinde riskleri işaretler; güvenli davranış eşleştirmesini nedenleriyle tamamlar. Gerçek prize dokunulmaz.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki güvenlik senaryosunu karşılaştırır; önerilen davranışın olası sonucunu ve güvenli seçenek için gerekçeyi yazar.

OKUL TEMELLİ PLANLAMA — 1 SAAT

Zümre Kararıyla Planlanabilecek Faaliyet: Örnek OTP (zümre onayı bekler): Islak el, bozuk kablo ve priz kullanımını içeren güvenlik senaryoları için risk-karar panosu; 1 saat.

NİSAN
26. HAFTA
05-09 Nisan
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: YAŞAMIMIZI KOLAYLAŞTIRAN ELEKTRİK
İçerik Çerçevesi: Elektriğin Tasarruflu Kullanımı
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 61-72 — Elektriğin Tasarruflu Kullanımı

FB.3.6.3. Elektriği tasarruflu kullanma konusunda bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme
a) Elektriği tasarruflu kullanma konusunda verilere ve/veya ön bilgilere dayalı önerme oluşturur.
b) Elektriği tasarruflu kullanma üzerine nicel ölçüm verilerine dayalı önermelerini gerekçelendirir.
c) Hesaplamalarına dayalı olarak tahmin eder.
ç) Tahminlerin geçerliliğini sorgular.

Kanıt: Kimlik bilgisi içermeyen örnek elektrik tüketim verisi, veriye dayalı tasarruf önermesi, basit hesaplamaya dayalı tahmin ve tahminin geçerlilik sorgusu. Performans görevi ve öz değerlendirme kullanılabilir.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Zenginleştirme - "Tasarruflu Mekân Modelim".
Destekleme (önerilen somut görev): Aynı lambanın önce/sonra kullanım süresini dakika tablosunda karşılaştırır; süre farkını hesaplayıp aynı lamba için tasarruf tahmini yapar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki örnek haftalık kullanım tablosunu karşılaştırır; nicel veriye göre tasarruf tahmini yapıp belirsizliği belirtir.

—

7. ÜNİTE • TOPRAĞI TANIYORUM, TARIMI KEŞFEDİYORUM | TYMM / ÖĞRETİM PROGRAMI PROFİLİ

İçerik Çerçevesi:
Toprak Oluşumu ve Yapısı Bitki Yetiştirme Anahtar Kavramlar toprak, tohum, fide, tarım

Alan Becerileri:
FBAB1. Bilimsel Gözlem

Temel Kabuller:
Kayaçlar hakkında bilgiye sahip oldukları, bitkilerin yaşam döngüsünü bildikleri, çevrelerindeki bahçe ve tarım alanlarıyla ilgili gözlem sahibi oldukları kabul edilmektedir.

Kavramsal Beceriler:
KB2.9. Genelleme

Ön Değerlendirme Süreci:
Öğrencilerden geçmiş öğrenme yaşantılarından ve günlük hayattan çevrelerinde yetişen bitkileri belirtmeleri istenir. Bu amaçla eşleştirme kartları kullanılabilir.

Eğilimler:
E1.1. Merak, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma

Köprü Kurma:
Öğrencilerden pazarda satılan sebze ve meyvelerin nerede yetiştirildiği konusundaki bilgilerini anlatmaları istenebilir.

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri:
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Disiplinler Arası İlişkiler:
Türkçe, Görsel Sanatlar

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi / Değerler:
D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D9. Merhamet
Okuryazarlık Becerileri: -
Beceriler Arası İlişkiler: KB2.2. Gözlemleme

Resmî Öğrenme Kanıtları (ünite düzeyi): Çalışma kâğıdı, performans görevi ve öğrenci ürün dosyası kullanılabilir. Toprak verileri çalışma kâğıdına kaydedilebilir; bitki yetiştirme süreci bitki güncesi ve analitik/bütüncül dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

HAFTA / TARİH / SÜRE

HAFTALIK İÇERİK ODAĞI / DERS KİTABI AKIŞI

ÖĞRENME ÇIKTILARI / SÜREÇ BİLEŞENLERİ

HAFTALIK ÖĞRENME KANITI /
DEĞERLENDİRME

FARKLILAŞTIRMA

BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR / OTP

NİSAN
27. HAFTA
12-16 Nisan
2+1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: YAŞAMIMIZI KOLAYLAŞTIRAN ELEKTRİK




7. ÜNİTE: TOPRAĞI TANIYORUM, TARIMI KEŞFEDİYORUM
İçerik Çerçevesi: Elektriğin Tasarruflu Kullanımı






Toprak Oluşumu ve Yapısı
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 61-72 — Elektriğin Tasarruflu Kullanımı; 2. Kitap, s. 76-83 — Toprak Oluşumu ve Yapısı

FB.3.6.3. Elektriği tasarruflu kullanma konusunda bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme





FB.3.7.1. Toprak oluşumunu ve yapısını bilimsel olarak gözlemleyebilme
a) Elektriği tasarruflu kullanma konusunda verilere ve/veya ön bilgilere dayalı önerme oluşturur.
b) Elektriği tasarruflu kullanma üzerine nicel ölçüm verilerine dayalı önermelerini gerekçelendirir.
c) Hesaplamalarına dayalı olarak tahmin eder.
ç) Tahminlerin geçerliliğini sorgular.

a) Toprağın oluşumuna ve yapısına ilişkin nitelikleri tanımlar.
b) Toprağın yapısına ilişkin veri toplayarak kaydeder.
c) Toprağın yapısına ilişkin topladığı verileri açıklar.

Kanıt: FB.3.6.3 için örnek tüketim tablosunda gerekçeli tasarruf tahmini ve geçerlilik sorgusu; FB.3.7.1 için güvenli toprak örneği/görselinde renk, tane ve bileşen niteliklerine ilişkin ilk gözlem çizelgesi.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.6.3] Aynı lambanın önce/sonra kullanım süresini dakika tablosunda karşılaştırır; süre farkını hesaplayıp aynı lamba için tasarruf tahmini yapar. [FB.3.7.1] İki toprak örneğinin fotoğrafını renk, tane ve yapı bakımından gözlem çizelgesine işler; kayıtlarından iki karşılaştırma yapar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.6.3] İki örnek haftalık kullanım tablosunu karşılaştırır; nicel veriye göre tasarruf tahmini yapıp belirsizliği belirtir. [FB.3.7.1] Farklı toprak gözlemlerindeki ortak/değişen özellikleri veri tablosuyla karşılaştırır ve kanıta dayalı açıklama sunar.

—

NİSAN
28. HAFTA
19-23 Nisan
3 SAAT (çerçeve nominali; 23 Nisan tatili)

Tema / Öğrenme Alanı: TOPRAĞI TANIYORUM, TARIMI KEŞFEDİYORUM
İçerik Çerçevesi: Toprak Oluşumu ve Yapısı
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 76-83 — Toprak Oluşumu ve Yapısı

FB.3.7.1. Toprak oluşumunu ve yapısını bilimsel olarak gözlemleyebilme
a) Toprağın oluşumuna ve yapısına ilişkin nitelikleri tanımlar.
b) Toprağın yapısına ilişkin veri toplayarak kaydeder.
c) Toprağın yapısına ilişkin topladığı verileri açıklar.

Kanıt: FB.3.7.1 için toprak oluşumu ve yapısına ilişkin nitelik, veri kaydı ve veriye dayalı açıklama içeren çalışma kâğıdı. Gözlemin sistematikliği ve açıklamanın kayda dayanması izlenir.

Destekleme (önerilen somut görev): İki toprak örneğinin fotoğrafını renk, tane ve yapı bakımından gözlem çizelgesine işler; kayıtlarından iki karşılaştırma yapar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): Farklı toprak gözlemlerindeki ortak/değişen özellikleri veri tablosuyla karşılaştırır ve kanıta dayalı açıklama sunar.

Belirli Gün ve Haftalar: 23 Nisan Ulusal Egemenlik Çocuk Bayramı

NİSAN
29. HAFTA
26-30 Nisan
2+1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: TOPRAĞI TANIYORUM, TARIMI KEŞFEDİYORUM
İçerik Çerçevesi: Toprak Oluşumu ve Yapısı

Bitki Yetiştirme
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 76-83 — Toprak Oluşumu ve Yapısı; 2. Kitap, s. 84-98 — Bitki Yetiştirme

FB.3.7.1. Toprak oluşumunu ve yapısını bilimsel olarak gözlemleyebilme

FB.3.7.2. Bir bitkinin yetişmesi için gerekenleri genelleyebilme
a) Toprağın oluşumuna ve yapısına ilişkin nitelikleri tanımlar.
b) Toprağın yapısına ilişkin veri toplayarak kaydeder.
c) Toprağın yapısına ilişkin topladığı verileri açıklar.

a) Çevresinde bulunan tarım ürünlerinin nasıl yetiştirildiği konusunda araştırma yaparak bilgi toplar.
b) Bitki yetiştirmek için gerekli ortak özellikleri belirler.
c) Farklı bitkilerin yetiştirilmesinde ortak olmayan özellikleri belirler.
ç) Bir bitki yetiştirmek için yapılması gerekenler konusunda önermede bulunur.

Kanıt: FB.3.7.1 için toprak gözlem-veri-açıklama çizelgesinin tamamlanması; FB.3.7.2 için yerel bir tarım ürününe ilişkin araştırma kaydı ve bitki yetiştirme ortak şartlarının ilk listesi.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.7.1] İki toprak örneğinin fotoğrafını renk, tane ve yapı bakımından gözlem çizelgesine işler; kayıtlarından iki karşılaştırma yapar. [FB.3.7.2] Tohum yetiştirme görselinde su, ışık ve bakım gerekliliklerini defterinde sıralar; sınıftaki güvenli saksı gözlemlerini tarihli bitki günlüğüne kaydeder.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.7.1] Farklı toprak gözlemlerindeki ortak/değişen özellikleri veri tablosuyla karşılaştırır ve kanıta dayalı açıklama sunar. [FB.3.7.2] İki bitki yetiştirme örneğinin koşullarını karşılaştırır; ortak gereksinimlerden önerme üretir, değişen koşulları belirtir.

Belirli Gün ve Haftalar: 29 Nisan Kût'ül Amâre Zaferi
1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü (izleyen cumartesi; bu haftanın ders günü değildir)

MAYIS
30. HAFTA
03-07 Mayıs
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: TOPRAĞI TANIYORUM, TARIMI KEŞFEDİYORUM
İçerik Çerçevesi: Bitki Yetiştirme
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 84-98 — Bitki Yetiştirme

FB.3.7.2. Bir bitkinin yetişmesi için gerekenleri genelleyebilme
a) Çevresinde bulunan tarım ürünlerinin nasıl yetiştirildiği konusunda araştırma yaparak bilgi toplar.
b) Bitki yetiştirmek için gerekli ortak özellikleri belirler.
c) Farklı bitkilerin yetiştirilmesinde ortak olmayan özellikleri belirler.
ç) Bir bitki yetiştirmek için yapılması gerekenler konusunda önermede bulunur.

Kanıt: FB.3.7.2 için iki bitkiye ait araştırma kaydı, ortak ve farklı yetişme koşulları tablosu ve kanıta dayalı yetiştirme önermesi. Tarihli bitki güncesi performans ürünü olarak kullanılabilir.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Destekleme - "Sosyal Farkındalık Çalışması".
Destekleme (önerilen somut görev): Tohum yetiştirme görselinde su, ışık ve bakım gerekliliklerini defterinde sıralar; sınıftaki güvenli saksı gözlemlerini tarihli bitki günlüğüne kaydeder.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki bitki yetiştirme örneğinin koşullarını karşılaştırır; ortak gereksinimlerden önerme üretir, değişen koşulları belirtir.

—

8. ÜNİTE • CANLILARIN YAŞAM ALANLARINA YOLCULUK | TYMM / ÖĞRETİM PROGRAMI PROFİLİ

İçerik Çerçevesi:
Yaşam Alanları Canlı Çeşitliliği Yaşam Alanlarının Korunmasının Canlı Çeşitliliğine Etkisi Anahtar Kavramlar yaşam alanı, canlı çeşitliliği

Alan Becerileri:
FBAB12. Kanıt Kullanma, FBAB5. Operasyonel Tanımlama

Temel Kabuller:
Canlı ve cansız kavramlarını bildikleri, çevresindeki canlılar ve yaşam alanları ile ilgili gözlemleri olduğu kabul edilmektedir.

Kavramsal Beceriler:
KB2.8. Sorgulama

Ön Değerlendirme Süreci:
Öğrencilerden geçmiş öğrenme yaşantılarından ve günlük hayattan çeşitli canlıları ve bu canlı türlerinin yaşam alanlarını belirtmeleri istenir. Bu amaçla eşleştirme kartları kullanılabilir.

Eğilimler:
E1.1. Merak, E3.4. Gerçeği Arama, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma, E3.10. Eleştirel Bakma

Köprü Kurma:
Öğrencilerden kendi yaşam alanlarının (ev, mahalle, site vb.) özelliklerini anlatmaları istenebilir.

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri:
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Disiplinler Arası İlişkiler:
Türkçe, Matematik

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi / Değerler:
D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D9. Merhamet, D14. Saygı
Okuryazarlık Becerileri: OB7. Veri Okuryazarlığı
Beceriler Arası İlişkiler: KB2.2. Gözlemleme, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.10. Çıkarım Yapma

Resmî Öğrenme Kanıtları (ünite düzeyi): Performans görevi, öğrenme günlüğü ve öğrenci ürün dosyası kullanılabilir. Yaşam alanlarına ilişkin kanıt kullanma performans göreviyle, canlı çeşitliliği öğrenme günlüğüyle, yaşam alanlarını koruma çalışması performans göreviyle değerlendirilebilir.

HAFTA / TARİH / SÜRE

HAFTALIK İÇERİK ODAĞI / DERS KİTABI AKIŞI

ÖĞRENME ÇIKTILARI / SÜREÇ BİLEŞENLERİ

HAFTALIK ÖĞRENME KANITI /
DEĞERLENDİRME

FARKLILAŞTIRMA

BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR / OTP

MAYIS
31. HAFTA
10-14 Mayıs
2+1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: TOPRAĞI TANIYORUM, TARIMI KEŞFEDİYORUM




8. ÜNİTE: CANLILARIN YAŞAM ALANLARINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Bitki Yetiştirme






Yaşam Alanları
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 84-98 — Bitki Yetiştirme; 2. Kitap, s. 102-109 — Yaşam Alanları

FB.3.7.2. Bir bitkinin yetişmesi için gerekenleri genelleyebilme





FB.3.8.1. Canlıların yaşam alanlarının özelliklerini belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme
a) Çevresinde bulunan tarım ürünlerinin nasıl yetiştirildiği konusunda araştırma yaparak bilgi toplar.
b) Bitki yetiştirmek için gerekli ortak özellikleri belirler.
c) Farklı bitkilerin yetiştirilmesinde ortak olmayan özellikleri belirler.
ç) Bir bitki yetiştirmek için yapılması gerekenler konusunda önermede bulunur.



a) Canlıların yaşam alanlarının özelliklerine ilişkin veri toplayarak kaydeder.
b) Canlıların yaşam alanlarına ilişkin veri setleri oluşturur.
c) Canlıların yaşam alanlarının özelliklerine ilişkin veriye dayalı açıklama yapar.

Kanıt: FB.3.7.2 için ortak/farklı bitki yetiştirme koşulları ve önerme; FB.3.8.1 için bir yaşam alanındaki su, barınak ve canlılara ilişkin ilk veri kaydı. İki çıktı ayrı tutulur.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Zenginleştirme - "Tarım Alanlarını Koruyalım".
Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.7.2] Tohum yetiştirme görselinde su, ışık ve bakım gerekliliklerini defterinde sıralar; sınıftaki güvenli saksı gözlemlerini tarihli bitki günlüğüne kaydeder. [FB.3.8.1] Orman ve gölet yaşam alanı görsellerinde su, barınak ve canlı verilerini tabloya toplar; her alanı kayıtlarından iki kanıtla tanıtır.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.7.2] İki bitki yetiştirme örneğinin koşullarını karşılaştırır; ortak gereksinimlerden önerme üretir, değişen koşulları belirtir. [FB.3.8.1] İki yaşam alanının veri setini karşılaştırıp belirtilen bir canlının yaşama uygunluğunu kanıtla gerekçelendirir.

—

MAYIS
32. HAFTA
20-21 Mayıs
3 SAAT (çerçeve nominali)

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILARIN YAŞAM ALANLARINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Yaşam Alanları
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 102-109 — Yaşam Alanları

FB.3.8.1. Canlıların yaşam alanlarının özelliklerini belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme
a) Canlıların yaşam alanlarının özelliklerine ilişkin veri toplayarak kaydeder.
b) Canlıların yaşam alanlarına ilişkin veri setleri oluşturur.
c) Canlıların yaşam alanlarının özelliklerine ilişkin veriye dayalı açıklama yapar.

Kanıt: FB.3.8.1 için iki yaşam alanının özelliklerini gösteren kayıt tablosu, ayrı veri setleri ve veriye dayalı açıklamalar. Performans görevi/öğrenci ürün dosyası kullanılabilir.

Destekleme (önerilen somut görev): Orman ve gölet yaşam alanı görsellerinde su, barınak ve canlı verilerini tabloya toplar; her alanı kayıtlarından iki kanıtla tanıtır.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki yaşam alanının veri setini karşılaştırıp belirtilen bir canlının yaşama uygunluğunu kanıtla gerekçelendirir.

Belirli Gün ve Haftalar: 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı

Takvim açıklaması: Resmî çerçeve plan bu haftayı 20-21 Mayıs olarak göstermektedir; 16-19 Mayıs Kurban Bayramı tatili ve 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle fiilî ders günleri 20-21 Mayıs'tır.
Fiilî üç ders saatinin 20-21 Mayıs günlerine yerleşmesi okulun ders çizelgesiyle teyit edilmelidir.

MAYIS
33. HAFTA
24-28 Mayıs
2+1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILARIN YAŞAM ALANLARINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Yaşam Alanları

Canlı Çeşitliliği
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 102-109 — Yaşam Alanları; 2. Kitap, s. 110-116 — Canlı Çeşitliliği

FB.3.8.1. Canlıların yaşam alanlarının özelliklerini belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme

FB.3.8.2. Yaşam alanındaki canlı çeşitliliğini operasyonel olarak tanımlayabilme
a) Canlıların yaşam alanlarının özelliklerine ilişkin veri toplayarak kaydeder.
b) Canlıların yaşam alanlarına ilişkin veri setleri oluşturur.
c) Canlıların yaşam alanlarının özelliklerine ilişkin veriye dayalı açıklama yapar.

a) Yaşam alanının özelliklerini tanımlar.
b) Yaşam alanındaki canlı çeşitliliği ile ilgili ölçüm yapar.
c) Canlı çeşitliliğinin tanımını yapar.

Kanıt: FB.3.8.1 için yaşam alanı veri seti ve açıklama; FB.3.8.2 için tanımlanmış yaşam alanındaki farklı canlıların ilk sayım tablosu ve sayım ölçütü. Çeşitlilik öğrenme günlüğü başlatılır.

Destekleme (önerilen somut görev): [FB.3.8.1] Orman ve gölet yaşam alanı görsellerinde su, barınak ve canlı verilerini tabloya toplar; her alanı kayıtlarından iki kanıtla tanıtır. [FB.3.8.2] Okul çevresi görselindeki canlı türlerini sembollerle işaretleyip tür başına sayım tablosu hazırlar; canlı çeşitliliğini gözlenebilir ölçütle tanımlar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): [FB.3.8.1] İki yaşam alanının veri setini karşılaştırıp belirtilen bir canlının yaşama uygunluğunu kanıtla gerekçelendirir. [FB.3.8.2] İki alanın canlı sayım tablolarını karşılaştırır; çeşitliliği hangi ölçütle tanımladığını ve sınırlarını gerekçelendirir.

Belirli Gün ve Haftalar: İstanbul'un Fethi(29 Mayıs)

MAYIS-HAZİRAN
34. HAFTA
31 Mayıs- 04 Haziran
2 DERS SAATİ + 1 SAAT OTP* (zümre kararı koşullu)
OTP: 1 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILARIN YAŞAM ALANLARINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Canlı Çeşitliliği
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 110-116 — Canlı Çeşitliliği

FB.3.8.2. Yaşam alanındaki canlı çeşitliliğini operasyonel olarak tanımlayabilme
a) Yaşam alanının özelliklerini tanımlar.
b) Yaşam alanındaki canlı çeşitliliği ile ilgili ölçüm yapar.
c) Canlı çeşitliliğinin tanımını yapar.

Kanıt: FB.3.8.2 için yaşam alanının özellikleri, farklı canlı türleri/bireyleri sayım tablosu ve canlı çeşitliliğinin ölçülebilir tanımı. OTP uygulanırsa aynı çıktıya bağlı grup sayımı ve öz değerlendirme ayrı kaydedilir.

Destekleme (önerilen somut görev): Okul çevresi görselindeki canlı türlerini sembollerle işaretleyip tür başına sayım tablosu hazırlar; canlı çeşitliliğini gözlenebilir ölçütle tanımlar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki alanın canlı sayım tablolarını karşılaştırır; çeşitliliği hangi ölçütle tanımladığını ve sınırlarını gerekçelendirir.

OKUL TEMELLİ PLANLAMA — 1 SAAT

Zümre Kararıyla Planlanabilecek Faaliyet: Örnek OTP (zümre onayı bekler): Okul bahçesi ya da resimli çevre örneğinde canlıları sayma, tür tablosu ve çeşitlilik tanımı; 1 saat.

HAZİRAN
35. HAFTA
7-11 Haziran
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILARIN YAŞAM ALANLARINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Canlı Çeşitliliği
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 110-116 — Canlı Çeşitliliği

FB.3.8.2. Yaşam alanındaki canlı çeşitliliğini operasyonel olarak tanımlayabilme
a) Yaşam alanının özelliklerini tanımlar.
b) Yaşam alanındaki canlı çeşitliliği ile ilgili ölçüm yapar.
c) Canlı çeşitliliğinin tanımını yapar.

Kanıt: FB.3.8.2 için iki yaşam alanının farklı canlılarını ve sayımlarını karşılaştıran tablo, gözlenen farklı canlı sayısına dayalı canlı çeşitliliği tanımı ve örnekle gerekçelendirilmiş öğrenme günlüğü.

Destekleme (önerilen somut görev): Okul çevresi görselindeki canlı türlerini sembollerle işaretleyip tür başına sayım tablosu hazırlar; canlı çeşitliliğini gözlenebilir ölçütle tanımlar.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki alanın canlı sayım tablolarını karşılaştırır; çeşitliliği hangi ölçütle tanımladığını ve sınırlarını gerekçelendirir.

—

HAZİRAN
36. HAFTA
14-18 Haziran
3 SAAT

Tema / Öğrenme Alanı: CANLILARIN YAŞAM ALANLARINA YOLCULUK
İçerik Çerçevesi: Yaşam Alanlarının Korunmasının Canlı Çeşitliliğine Etkisi
Ders Kitabı Akışı: 2. Kitap, s. 117-131 — Yaşam Alanlarının Korunmasının Canlı Çeşitliliğine Etkisi

FB.3.8.3. Yaşam alanlarının korunması için yapılacakları sorgulayabilme
a) Merak ettiği konuyu tanımlar.
b) İlgili konu hakkında sorular sorar.
c) İlgili konu hakkında bilgi toplar.
ç) Toplanan bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
d) Toplanan bilgiler üzerinde çıkarım yapar.

Kanıt: FB.3.8.3 için yaşam alanını korumaya yönelik araştırma konusu ve soruları, en az iki kaynaktan bilgi, doğruluk karşılaştırması ve canlı çeşitliliğine etkisi hakkında gerekçeli çıkarım. Performans görevi ve ürün dosyası kullanılabilir.

MEB 2026 kılavuz bağlantısı: Destekleme - "Canlılar ve Yaşam Alanlarının Korunması"; Zenginleştirme - "Afiş Tasarlıyorum".
Destekleme (önerilen somut görev): Çöp bırakılmış ve korunmuş yaşam alanı görselleriyle bir araştırma sorusu yazar, ders kitabı ve erişilebilir güvenilir kaynaklardan bilgi toplayıp doğruluğunu kontrol eder.
Zenginleştirme (önerilen somut görev): İki koruma önerisini defterdeki gözlem verileriyle karşılaştırır; uygulanabilir önerisini kanıt ve beklenen etkiyle savunur.

—

HAZİRAN
37. HAFTA
21-25 Haziran
SOSYAL ETKİNLİK

SOSYAL ETKİNLİK

—

—

Destekleme: —
Zenginleştirme: —

SOSYAL ETKİNLİK

RESMÎ ÖĞRENME ÇIKTISI VE SÜREÇ BİLEŞENİ DİZİNİ

KOD / ÖĞRENME ÇIKTISI

SÜREÇ BİLEŞENLERİ

FB.3.1.1. Bilimsel bilgiye ulaşma yollarını sorgulayabilme

a) Merak ettiği bilimsel bir konuyu tanımlar.
b) İlgili konu hakkında sorular sorar.
c) Sorularını cevaplamaya yönelik bilgi toplar.
ç) Bilimsel bilgiye ulaşma yollarının uygunluğunu değerlendirir.
d) Toplanan bilgiler üzerinden bilimsel bilgiye ulaşma yollarına ilişkin çıkarım yapar.

FB.3.1.2. Bilim insanlarının özelliklerini genelleyebilme

a) Bilim insanları hakkında bilgi toplar.
b) Bilim insanlarının ortak özelliklerini belirler.
c) Bilim insanlarının ortak olmayan özelliklerini belirler.
ç) Örüntüler üzerinden bilim insanlarının özellikleri hakkında önermede bulunur.

FB.3.2.1. Canlıları; mikroskopla görülebilen canlılar, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar olarak sınıflandırabilme

a) Canlıların benzer ve farklı niteliklerini belirler.
b) Canlıları niteliklerine göre ayırır.
c) Canlıları gruplandırır.
ç) Canlıları etiketler.

FB.3.2.2. Canlıların çevrelerini farklı yollarla algılamaları konusunda bilimsel çıkarım yapabilme

a) Canlıların çevrelerini algılama biçimlerine ilişkin nitelikleri tanımlar.
b) Duyu organlarının işlevleri ile ilgili veri toplayarak kaydeder.
c) Canlıların çevrelerini farklı biçimlerde algılamalarına ilişkin verileri yorumlayarak değerlendirir.

FB.3.2.3. Canlıların yaşam döngülerini açıklamada tümevarımsal akıl yürütebilme

a) Canlıların yaşam döngüleri ile ilgili örüntüleri bulur.
b) Canlıların yaşam döngüleri ile ilgili genelleme yapar.

FB.3.3.1. Kayaçlar, madenler ve mineraller ile ilgili tümdengelimsel akıl yürütebilme

a) Kayaçlar, madenler ve mineralleri belirler.
b) Kayaçlar, madenler ve mineraller arasında ilişki kurar.
c) Kayaçlar, madenler ve mineraller arasında genelden genele veya genelden özele çıkarım yapar.

FB.3.3.2. Fosil oluşumu ile ilgili bilgileri sentezleyebilme

a) Fosil oluşumunu gösteren sürecin bütün ve parçalarını belirler.
b) Süreci oluşturan aşamalar arasında ilişki kurar.
c) Fosillerin oluşum sürecini oluşturan aşamaları uygun sırayla bir bütün hâline getirir.

FB.3.4.1. Çevresindeki maddeleri hâllerine göre sınıflandırabilme

a) Çevresindeki maddelerin niteliklerini tanımlar.
b) Çevresindeki maddeleri niteliklerine göre ayırır.
c) Çevresindeki maddeleri hâllerine göre gruplandırır.
ç) Maddeleri hâllerine göre katı, sıvı ve gaz olarak etiketler.

FB.3.4.2. Günlük yaşamda karşılaştığı karışımların ayrılmasında kullanılabilecek uygun yöntemleri kullanarak deney yapabilme

a) Karışımların ayrılmasında kullanılabilecek yöntemlerle ilgili deney tasarlar.
b) Deneyle ilgili ölçme ve veri analizi yapar.

FB.3.4.3. Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problem çözebilme

a) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemi yapılandırır.
b) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemi özetler.
c) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin çözüm önerilerini gözleme ya da veriye dayalı tahmin eder.
ç) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür.
d) Atıkların ayrıştırılmasına ilişkin problemin çözümüne yönelik yansıtmada/değerlendirmede bulunur.

FB.3.5.1. Varlıkların hareket durumlarını gözleme dayalı tahmin edebilme

a) Varlıkların hareket durumlarına ilişkin ön gözlem ve/veya deneyimlerini ilişkilendirir.
b) Varlıkların hareket durumlarına ilişkin çıkarım yapar.
c) Varlıkların hareket durumlarının sonuçlarına ilişkin yargıda bulunur.

FB.3.5.2. Kuvvetin varlıklar üzerindeki etkilerini bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme

a) Varlıkların hareketinin ve şekil değiştirmesinin nedenine ilişkin ön bilgi ve deneyimleriyle önerme oluşturur.
b) Varlıkların hareketinin ve şekil değiştirmesinin nedenine ilişkin gözleme dayalı olan önermeleri karşılaştırır.
c) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkilerine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
ç) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkileri ile ilgili gözlemlenmemiş duruma ilişkin tahminde bulunur.
d) Kuvvetin varlıkların hareketine ve şekil değiştirmesine etkileri ile ilgili tahminlerinin geçerliliğini sorgular.

FB.3.6.1. Bazı araç gerecin elektrikli olduğuna ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

a) Farklı araç gerecin niteliklerini tanımlar.
b) Elektrikli araç gereçle ilgili veri toplayarak kaydeder.
c) Elektrikli araç gereçle ilgili verileri değerlendirir.

FB.3.6.2. Elektrikli araç gerecin güvenli kullanımı ile ilgili eleştirel düşünebilme

a) Elektrikli araç gerecin güvenli kullanımı ile ilgili verilen bir olay/konu/problem veya durumu sorgular.
b) Elektrikli araç gerecin kullanımında güvenliğin sağlanabileceğine yönelik akıl yürütür.
c) Akıl yürütmeyle ulaştığı çıkarımları yansıtır.

FB.3.6.3. Elektriği tasarruflu kullanma konusunda bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme

a) Elektriği tasarruflu kullanma konusunda verilere ve/veya ön bilgilere dayalı önerme oluşturur.
b) Elektriği tasarruflu kullanma üzerine nicel ölçüm verilerine dayalı önermelerini gerekçelendirir.
c) Hesaplamalarına dayalı olarak tahmin eder.
ç) Tahminlerin geçerliliğini sorgular.

FB.3.7.1. Toprak oluşumunu ve yapısını bilimsel olarak gözlemleyebilme

a) Toprağın oluşumuna ve yapısına ilişkin nitelikleri tanımlar.
b) Toprağın yapısına ilişkin veri toplayarak kaydeder.
c) Toprağın yapısına ilişkin topladığı verileri açıklar.

FB.3.7.2. Bir bitkinin yetişmesi için gerekenleri genelleyebilme

a) Çevresinde bulunan tarım ürünlerinin nasıl yetiştirildiği konusunda araştırma yaparak bilgi toplar.
b) Bitki yetiştirmek için gerekli ortak özellikleri belirler.
c) Farklı bitkilerin yetiştirilmesinde ortak olmayan özellikleri belirler.
ç) Bir bitki yetiştirmek için yapılması gerekenler konusunda önermede bulunur.

FB.3.8.1. Canlıların yaşam alanlarının özelliklerini belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme

a) Canlıların yaşam alanlarının özelliklerine ilişkin veri toplayarak kaydeder.
b) Canlıların yaşam alanlarına ilişkin veri setleri oluşturur.
c) Canlıların yaşam alanlarının özelliklerine ilişkin veriye dayalı açıklama yapar.

FB.3.8.2. Yaşam alanındaki canlı çeşitliliğini operasyonel olarak tanımlayabilme

a) Yaşam alanının özelliklerini tanımlar.
b) Yaşam alanındaki canlı çeşitliliği ile ilgili ölçüm yapar.
c) Canlı çeşitliliğinin tanımını yapar.

FB.3.8.3. Yaşam alanlarının korunması için yapılacakları sorgulayabilme

a) Merak ettiği konuyu tanımlar.
b) İlgili konu hakkında sorular sorar.
c) İlgili konu hakkında bilgi toplar.
ç) Toplanan bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
d) Toplanan bilgiler üzerinde çıkarım yapar.

KOD

HAFTA / TARİH

TEMA / ÖĞRENME ALANI

SÜRE

İLGİLİ ÖĞRENME ÇIKTISI

OTP FAALİYETİ
(ZÜMRE KARARI)

İHTİYAÇ BELİRLEME / UYARLAMA

ÖĞRENME KANITI / DEĞERLENDİRME

OTP-1

7. Hafta / 26-30 Ekim

CANLILAR DÜNYASINA YOLCULUK

2 ders saati

FB.3.2.2

Örnek OTP (zümre onayı bekler): Ders kitabı görselleri veya güvenli okul çevresi gözlemleriyle canlı/uyaran/tepki ilişkisini tahtada ve defterde kaydetme; 2 saat ve kanıta dayalı çıkarım. Resmî çıktı kodu haftalık hücrede korunmuştur; yeni çıktı oluşturulmaz.

Destekleme: Ders kitabındaki iki görselden yararlanılarak defterde üç sütunlu basit tablo oluşturulur; öğrenci iki doğru uyaran-tepki eşleştirmesi gösterir.
Zenginleştirme: Yeni bir canlı için ikinci gözlem kanıtı seçilir, iki algılama örneği karşılaştırılır ve grup çıkarımına olası alternatif açıklama eklenir.

Ölçme kanıtı: İki gözlem kaydı + canlı/uyaran/tepki panosu + kanıt temelli kısa çıkarım; kontrol: kayıt ile sonuç uyumlu mu?

OTP-2

15. Hafta / 28-31 Aralık

MADDEYİ TANIYALIM, KARIŞTIRIP AYIRALIM

2 ders saati

FB.3.4.1

Örnek OTP (zümre onayı bekler): Güvenli nesne görsellerinden madde hâlleri özellik tablosu ve etiketli sınıflandırma panosu; 2 saat. Resmî çıktı kodu haftalık hücrede korunmuştur; yeni çıktı oluşturulmaz.

Destekleme: Üç örnek görseli ve yarı doldurulmuş özellik tablosu kullanılır; öğrenci her örneği uygun madde hâline eşleyip bir belirti söyler.
Zenginleştirme: Hava dolu balon ve su dolu şişeyi karşılaştırıp görünmeyen gazın neden madde sayıldığını iki gözlemle açıklar.

Ölçme kanıtı: Defterde üç örneğin sınıflandırılması + gözlem tablosu + her etiket için bir gerekçe; ölçüt: özellik-grup eşleşmesi doğru mu?

OTP-3

25. Hafta / 29 Mart-02 Nisan

YAŞAMIMIZI KOLAYLAŞTIRAN ELEKTRİK

1 ders saati

FB.3.6.2

Örnek OTP (zümre onayı bekler): Islak el, bozuk kablo ve priz kullanımını içeren güvenlik senaryoları için risk-karar panosu; 1 saat. Resmî çıktı kodu haftalık hücrede korunmuştur; yeni çıktı oluşturulmaz.

Destekleme: Ders kitabındaki iki güvenlik örneği ve defterde oluşturulan risk-önlem çizelgesiyle tehlikeli davranış ve güvenli alternatifi doğru işaretler.
Zenginleştirme: İki ayrı güvenlik önerisinin beklenen sonuçlarını karşılaştırarak hangi şartlarda güvenli kalacağını açıklar.

Ölçme kanıtı: İki olay için risk + güvenli önlem + gerekçe içeren defter kaydı; ölçüt: risk görülmüş ve öneri güvenli mi?

OTP-4

34. Hafta / 31 Mayıs- 04 Haziran

CANLILARIN YAŞAM ALANLARINA YOLCULUK

1 ders saati

FB.3.8.2

Örnek OTP (zümre onayı bekler): Okul bahçesi ya da resimli çevre örneğinde canlıları sayma, tür tablosu ve çeşitlilik tanımı; 1 saat. Resmî çıktı kodu haftalık hücrede korunmuştur; yeni çıktı oluşturulmaz.

Destekleme: Defterde çizilen tür sayım çizelgesinde üç çeşit için çetele oluşturur ve en az bir doğru sayımı gösterir.
Zenginleştirme: İki grubun tür sayım verilerini karşılaştırır, gözlem süresi/alan farkının tanıma nasıl yansıyabileceğini gerekçelendirir.

Ölçme kanıtı: Tür çetelesi + sayım tablosu + operasyonel canlı çeşitliliği tanımı; ölçüt: tablo, ölçüt ve tanım tutarlı mı?

OTP-1 • Duyu Organlarının İşlevleri Odağı

Uygulama Bilgisi

7. Hafta • 26-30 Ekim • 2 ders saati • İlgili çıktılar: FB.3.2.2

Amaç

Canlıların uyaranlara tepkileri gözlem panosu; mevcut resmi çıktı ile ilişkili örnek görev. Zümre kararı bulunmadığı için kesin uygulama veya alınmış karar olarak sunulmaz.

Hazırlık / Araç-Gereç

Hayvan ve bitki görselleri, ders kitabındaki uyaran/tepki örnekleri, deftere çizilecek gözlem tablosu, pano, kalem. Gözlem okul bahçesinde ya da resimli sınıf ortamında yapılabilir.

Uygulama Basamakları

1) Öğretmen güvenli gözlem alanını ve örnekleri zümreye önerir. 2) Öğrenciler iki canlı veya canlı görseli seçip algılanan uyaranı ve tepkiyi tabloya kaydeder. 3) Grup, iki gözlemi karşılaştırıp canlıların çevreyi farklı yollarla algılamasına ilişkin çıkarım yazar. 4) Her grup kanıtını panoda sunar; öğretmen çıkarımın kayıtlarla tutarlılığını kontrol eder. Uygulama ancak zümre kararından sonra kesinleşir.

Destekleme

Destekleme: Ders kitabındaki iki görselden yararlanılarak defterde üç sütunlu basit tablo oluşturulur; öğrenci iki doğru uyaran-tepki eşleştirmesi gösterir.

Zenginleştirme

Zenginleştirme: Yeni bir canlı için ikinci gözlem kanıtı seçilir, iki algılama örneği karşılaştırılır ve grup çıkarımına olası alternatif açıklama eklenir.

Öğrenme Kanıtı / Değerlendirme

Öğrenme kanıtı / ölçüt: İki gözlem kaydı + canlı/uyaran/tepki panosu + kanıt temelli kısa çıkarım; kontrol: kayıt ile sonuç uyumlu mu?

Alternatif Uygulama

Planlanan okul dışı/özel ortam kullanılamazsa aynı amaç sınıf, okul içi alan veya öğretmen rehberli eşdeğer gözlem/araştırma etkinliğiyle yürütülür; resmî öğrenme çıktısı ve OTP süresi değiştirilmez.

OTP-2 • Maddenin Katı, Sıvı ve Gaz Hâli Odağı

Uygulama Bilgisi

15. Hafta • 28-31 Aralık • 2 ders saati • İlgili çıktılar: FB.3.4.1

Amaç

Katı-sıvı-gaz özellik avı; mevcut resmi çıktı ile ilişkili örnek görev. Zümre kararı bulunmadığı için kesin uygulama veya alınmış karar olarak sunulmaz.

Hazırlık / Araç-Gereç

Taş, şişedeki su, hava dolu balon görselleri/kapalı örnekleri, 3 başlıklı özellik çizelgesi, defterde sınıflandırma tablosu, kalem.

Uygulama Basamakları

1) Öğrenciler örneklerin biçimini, kapla ilişkisini ve yer kaplamasını gözlem tablosuna kaydeder. 2) Katı, sıvı, gaz gruplarını özelliklerine göre oluşturur. 3) Her öğrenci bir örneğin grubunu seçtiği özelliğe dayandırarak açıklar. 4) Grup, ortak etiketi ve gerekçeyi panoya yazar; öğretmen yanlış eşleştirmeye dönüt verir. Kesin faaliyet için zümre kararı beklenir.

Destekleme

Destekleme: Üç örnek görseli ve yarı doldurulmuş özellik tablosu kullanılır; öğrenci her örneği uygun madde hâline eşleyip bir belirti söyler.

Zenginleştirme

Zenginleştirme: Hava dolu balon ve su dolu şişeyi karşılaştırıp görünmeyen gazın neden madde sayıldığını iki gözlemle açıklar.

Öğrenme Kanıtı / Değerlendirme

Öğrenme kanıtı / ölçüt: Defterde üç örneğin sınıflandırılması + gözlem tablosu + her etiket için bir gerekçe; ölçüt: özellik-grup eşleşmesi doğru mu?

Alternatif Uygulama

Planlanan okul dışı/özel ortam kullanılamazsa aynı amaç sınıf, okul içi alan veya öğretmen rehberli eşdeğer gözlem/araştırma etkinliğiyle yürütülür; resmî öğrenme çıktısı ve OTP süresi değiştirilmez.

OTP-3 • Elektrikli Araç Gerecin Güvenli Kullanımı Odağı

Uygulama Bilgisi

25. Hafta • 29 Mart-02 Nisan • 1 ders saati • İlgili çıktılar: FB.3.6.2

Amaç

Elektrik güvenliğine ilişkin sözlü karar gerekçeleri; mevcut resmi çıktı ile ilişkili örnek görev. Zümre kararı bulunmadığı için kesin uygulama veya alınmış karar olarak sunulmaz.

Hazırlık / Araç-Gereç

Ders kitabındaki elektrik güvenliği olayları, tahtada güvenli/güvensiz başlıkları, defterde risk-önlem çizelgesi. Gerçek priz/kabloya müdahale yoktur.

Uygulama Basamakları

1) Öğretmen güvenli ve güvensiz iki günlük yaşam senaryosunu gösterir. 2) Öğrenciler tehlikeli davranışı defterine kaydeder ve nedeni sorar. 3) Gruplar bir güvenli alternatif önerip gerekçelendirir. 4) Öneriler akıl yürütme sonuçlarıyla tahtada sınıflandırılır. Zümre kararı olmadan kesin uygulama kaydı oluşturulmaz.

Destekleme

Destekleme: Ders kitabındaki iki güvenlik örneği ve defterde oluşturulan risk-önlem çizelgesiyle tehlikeli davranış ve güvenli alternatifi doğru işaretler.

Zenginleştirme

Zenginleştirme: İki ayrı güvenlik önerisinin beklenen sonuçlarını karşılaştırarak hangi şartlarda güvenli kalacağını açıklar.

Öğrenme Kanıtı / Değerlendirme

Öğrenme kanıtı / ölçüt: İki olay için risk + güvenli önlem + gerekçe içeren defter kaydı; ölçüt: risk görülmüş ve öneri güvenli mi?

Alternatif Uygulama

Planlanan okul dışı/özel ortam kullanılamazsa aynı amaç sınıf, okul içi alan veya öğretmen rehberli eşdeğer gözlem/araştırma etkinliğiyle yürütülür; resmî öğrenme çıktısı ve OTP süresi değiştirilmez.

OTP-4 • Canlı Çeşitliliği Odağı

Uygulama Bilgisi

34. Hafta • 31 Mayıs- 04 Haziran • 1 ders saati • İlgili çıktılar: FB.3.8.2

Amaç

Okul çevresi canlı çeşitliliği sayımı; mevcut resmi çıktı ile ilişkili örnek görev. Zümre kararı bulunmadığı için kesin uygulama veya alınmış karar olarak sunulmaz.

Hazırlık / Araç-Gereç

Güvenli okul çevresi veya ders kitabındaki yaşam alanı örnekleri, defterde tür çetele tablosu, kalem.

Uygulama Basamakları

1) Öğretmen güvenli bir okul alanını veya ders kitabındaki yaşam alanı örneklerini sunar. 2) Öğrenciler gözledikleri canlı çeşitlerini işaretleyip tür başına çetele tutar. 3) Grup, tabloyu kullanarak çeşitliliği hangi ölçütle tanımladığını yazar. 4) İki grubun sayımları karşılaştırılır; gözlenmeyen türler hakkında kesin hüküm kurulmaz. Zümre kararıyla faaliyet kesinleştirilir.

Destekleme

Destekleme: Defterde çizilen tür sayım çizelgesinde üç çeşit için çetele oluşturur ve en az bir doğru sayımı gösterir.

Zenginleştirme

Zenginleştirme: İki grubun tür sayım verilerini karşılaştırır, gözlem süresi/alan farkının tanıma nasıl yansıyabileceğini gerekçelendirir.

Öğrenme Kanıtı / Değerlendirme

Öğrenme kanıtı / ölçüt: Tür çetelesi + sayım tablosu + operasyonel canlı çeşitliliği tanımı; ölçüt: tablo, ölçüt ve tanım tutarlı mı?

Alternatif Uygulama

Planlanan okul dışı/özel ortam kullanılamazsa aynı amaç sınıf, okul içi alan veya öğretmen rehberli eşdeğer gözlem/araştırma etkinliğiyle yürütülür; resmî öğrenme çıktısı ve OTP süresi değiştirilmez.