──────────── ◇ ──────────── 2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ◆ 3. SINIF ◆ SERBEST ETKİNLİKLER DERSİ ◆ YILLIK ETKİNLİK PLANI ──────────── ◇ ────────────
──────────── ◇ ──────────── ilkokuldijital.com
|
ETKİNLİK VE SÜRE DAĞILIMI | ||||||
NO | ETKİNLİK BLOĞU | UYGULAMA NİTELİĞİ | BAŞLAMA | BİTİŞ | HAFTA | DERS SAATİ |
1 | Serbest etkinlikler / yaratıcı çalışma | Haftalık planın ikinci ders saati | 14 Eylül | 18 Haziran + 21–25 Haziran* | 36 + 1 koşullu* | 36 saat + en çok 1 saat* |
2 | Masal ve geleneksel oyun saati (dönüşümlü) | Haftalık planın birinci ders saati | 14 Eylül | 18 Haziran + 21–25 Haziran* | 36 + 1 koşullu* | 36 saat + en çok 1 saat* |
Not: TTKB haftalık ders çizelgesine göre 3. sınıfta Serbest Etkinlikler haftada 2 saattir; bu sürenin 1 ders saati “masal ve geleneksel oyun saati” olarak değerlendirilir. Bu öğretmen planında ilk saat haftalara göre masal veya geleneksel oyun dönüşümlü, ikinci saat yaratıcı serbest etkinlik olarak planlanmıştır. 19 geleneksel oyun + 18 özgün masal dağılımı öğretmen planlama tercihidir; Bakanlıkça zorunlu bir oran değildir. 1–36. haftalar 72 nominal saattir; 37. hafta okulun fiilî ders çizelgesi ve dönem sonu programı elverirse en çok 2 saat uygulanır. Tatil veya onaylı okul etkinliği nedeniyle gerçekleşmeyen saatler işlenmiş gibi kaydedilmez.
UYGULAMA PROFİLİ • SERBEST ETKİNLİKLER | ÖĞRETMEN PLANI | |
İçerik: Çocukların tercihlerine açık yaratıcı etkinlikler ile yaşa uygun masal/geleneksel oyun. | Resmî dayanak: TTKB 09.05.2025 tarihli ve 04 sayılı haftalık ders çizelgesi; MEB 2026/70 sayılı 2026–2027 Genelgesi; Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı (15.09.2026); 2026–2027 MEB çalışma takvimi. Haftalık uygulama okulun gerçek ders çizelgesine göre yürütülür. |
Hazırlık: İlk saatin masal metni ya da oyun kuralları bu paketteki ilgili günlük planda tamdır; yalnız orada yazılı araçlar ve güvenli ortam hazırlanır. İkinci saat için etkinlik günlüğündeki yazılı yönerge kullanılır. Haricî görsel, ek, hazır kart veya kitap sayfası gerekmez. | Katılım: Sözlü, görsel, işaretle veya hareket alternatifi; zorunlu kişisel açıklama yok. |
Uygulama: TTKB’deki “masal ve geleneksel oyun saati” bu planda haftalara göre masal veya geleneksel oyun olarak dönüşümlü uygulanır; ikinci saat yaratıcı serbest etkinliktir. Masal/oyun oranı öğretmen planlama tercihidir ve resmî zorunlu oran olarak sunulmaz. | Güvenlik ve katılım: Oyun hakkı, gönüllü katılım, erişilebilirlik ve risk–fayda değerlendirmesi gözetilir. Öğretmen mümkün olduğunca mücerret kılavuzluk yapar; dışlama, zorbalık, zorlayıcı temas veya güvenlik sorununda doğrudan müdahale eder. |
Gözlem ve değerlendirme: Katılım tercihi, iletişim ve güvenlik ihtiyacı yargısız not edilir; not / puan / resmî öğrenme çıktısı değerlendirmesi yapılmaz. Öğretmenin sınıfta tuttuğu metin notları yeterlidir; dışarıdan ek/form gerekmez. | |
Kaynak künyesi: TTKB İlköğretim Kurumları Haftalık Ders Çizelgesi (09.05.2025/04); MEB 2026/70 Genelgesi; MEB Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı (2026); MEB Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu (2024); MEB 2026–2027 Çalışma Takvimi. Tam oynanış, özgün masallar, gerekli sözler, araçlar ve serbest etkinlik adımları ilgili günlük planların içindedir; veliye kaynak/özel set satın aldırılmaz. | |
HAFTA / TARİH / SÜRE | HAFTALIK ETKİNLİK ODAĞI / UYGULAMA AKIŞI | ETKİNLİKLER VE AMAÇLARI | GÖZLEM VE DEĞERLENDİRME | KATILIM VE GÜVENLİK | BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR / AÇIKLAMALAR |
EYLÜL (1. HAFTA) 14 - 18 Eylül 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Altın Bilezik | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte öğrencilerin ortak karar vererek oyun alanlarını tanımlaması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | İlköğretim Haftası • 14 Eylül ortak ilk ders teması: “Mayamız Birlik, İlk Dersimiz Kardeşlik”. |
EYLÜL (2. HAFTA) 21 - 25 Eylül 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Küçük Fenerin Büyük İşi | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Küçük fener hangi sorunu çözmeye yardımcı oldu?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
EYLÜL-EKİM (3. HAFTA) 28 Eylül - 2 Ekim 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Çarşıya Gittim | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte deneyerek ortak bir tasarım geliştirmesi gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
EKİM (4. HAFTA) 5 - 9 Ekim 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Bir Tohumun İki Dostu | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Tohumun büyümesine hangi etkenler yardımcı oldu?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
EKİM (5. HAFTA) 12 - 16 Ekim 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Bom | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte artık malzemelerle özgün bir görsel ürün oluşturması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
EKİM (6. HAFTA) 19 - 23 Ekim 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Renklerini Arayan Uçurtma | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “İlk uçurma denemesinde Çınar neden yana yattı?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
EKİM (7. HAFTA) 26 - 30 Ekim 2 SAAT (nominal) | 1. saat: Geleneksel oyun: Liderini Bul | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte ortak çalışma ve saygılı paylaşım gerçekleştirmesi gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | Cumhuriyet Bayramı |
KASIM (8. HAFTA) 2 - 6 Kasım 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Kaybolan Ritim | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Ritim grubu ilk provada neden zorlandı?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
KASIM (9. HAFTA) 9 - 13 Kasım 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Deve Cüce | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte teşekkür etme ve kapsayıcı iletişim kurması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | 10 Kasım Atatürk’ü Anma Günü |
KASIM (10. HAFTA) 23 - 27 Kasım 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Çizgiye Sığmayan Yol | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Toprak’ın ilk haritasında hangi engel eksikti?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | 24 Kasım Öğretmenler Günü |
KASIM-ARALIK (11. HAFTA) 30 Kasım - 4 Aralık 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Yüzük Saklama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte sözlü anlatımda birbirinin fikrini devam ettirmesi gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
ARALIK (12. HAFTA) 7 - 11 Aralık 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Dört Mevsimin Sandığı | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Dört kesenin her biri neyi hatırlatıyordu?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
ARALIK (13. HAFTA) 14 - 18 Aralık 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Fasulye Torbası Atma | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte bir mevsime ait gözlemleri özgün biçimde anlatması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası (12–18 Aralık) • Okulun ortak etkinlik programıyla ilişkilendirilebilir. |
ARALIK (14. HAFTA) 21 - 25 Aralık 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Kütüphanedeki Sessiz Soru | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Nil ve Deniz’in yazdığı sonlar nasıl farklıydı?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
ARALIK-OCAK (15. HAFTA) 28 Aralık - 1 Ocak 2 SAAT (nominal) | 1. saat: Geleneksel oyun: İsim Şehir | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte atık malzeme için yeni bir kullanım düşünmesi gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | Yılbaşı tatili |
OCAK (16. HAFTA) 4 - 8 Ocak 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Yağmurun Haritası | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Üç arkadaş suyu incelerken farklı neleri gözledi?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
OCAK (17. HAFTA) 11 - 15 Ocak 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Hımbıl | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte basit bir figür tasarlayıp kısa canlandırma yapması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
OCAK (18. HAFTA) 18 - 22 Ocak 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Tek Eldivenin Yolculuğu | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Ada eldiveni neden tahmin ederek birine vermedi?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
ŞUBAT (19. HAFTA) 8 - 12 Şubat 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Meyve Sepeti | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte söz kesmeden dinleme ve açık ifade denemesi yapması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
ŞUBAT (20. HAFTA) 15 - 19 Şubat 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Köprüyü Paylaşan Kuşlar | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Kuşların ilk karşılaşmasında hangi sorun yaşandı?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
ŞUBAT (21. HAFTA) 22 - 26 Şubat 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Üçtaş | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte merakını soru cümlesiyle ifade etmesi gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
MART (22. HAFTA) 1 - 5 Mart 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Kutudaki Sesler | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Kutudan gelen sesleri nasıl ayırt ettiler?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
MART (23. HAFTA) 15 - 19 Mart 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Çatlak Patlak | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte yakın çevredeki canlıları zarar vermeden gözlemlemesi gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
MART (24. HAFTA) 22 - 26 Mart 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Gölgelerin Sergisi | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Kalemin gölgesi değişirken kalem değişti mi?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
MART-NİSAN (25. HAFTA) 29 Mart - 2 Nisan 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Beştaş | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte görsel ve sözcük ilişkisinden özgün bilmece üretmesi gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
NİSAN (26. HAFTA) 5 - 9 Nisan 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Rüzgâra Mektup | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Derin mektubunu neden balkondan uçurmadı?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
NİSAN (27. HAFTA) 12 - 16 Nisan 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Sek Sek | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte kurallı oyunda mekân ve mesafe farkındalığı kazanması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
NİSAN (28. HAFTA) 19 - 23 Nisan 2 SAAT (nominal) | 1. saat: Özgün masal: Paylaşılmayan Resim | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Pano neden ilk başta karıştı?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı |
NİSAN (29. HAFTA) 26 - 30 Nisan 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Yılan (Zirve) | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte farklı öneriler arasında nazikçe uzlaşma denemesi yapması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
MAYIS (30. HAFTA) 3 - 7 Mayıs 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Sessiz Bahçenin Habercisi | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Çocuklar bahçeyi temizlerken hangi güvenlik kuralına uydu?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
MAYIS (31. HAFTA) 10 - 14 Mayıs 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Mangala | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte sözsüz iletişimle anlaşılır kısa sahne kurması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | — |
MAYIS (32. HAFTA) 20–21 Mayıs 2 SAAT (nominal) | 1. saat: Özgün masal: İki Farklı Çözüm | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Arda’nın ve Lina’nın ayrı yöntemleri neden tek başına yetmedi?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | Kurban Bayramı ve 19 Mayıs |
MAYIS (33. HAFTA) 24 - 28 Mayıs 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Şaşırtmacalar | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte sıra alarak ortak bir problem çözmesi gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | 28 Mayıs Dünya Oyun Oynama Günü • Varsa il/ilçe/okulun onaylı geleneksel oyun programıyla ilişkilendirilir. |
MAYIS-HAZİRAN (34. HAFTA) 31 Mayıs - 4 Haziran 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Birlikte Kurulan Sahne | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “İlk provada hangi güvenlik sorunu görüldü?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
HAZİRAN (35. HAFTA) 7 - 11 Haziran 2 SAAT | 1. saat: Geleneksel oyun: Yağ Satarım Bal Satarım | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte çevreyi korumaya yönelik gerçekçi davranış seçmesi gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | Çevre ve İklim Değişikliği Haftası |
HAZİRAN (36. HAFTA) 14 - 18 Haziran 2 SAAT | 1. saat: Özgün masal: Günün En Güzel Anı | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. | Masalda olay sırasını anlatır; “Eylül neden filiz anısını seçti?” sorusuna metinden bir ayrıntıyla karşılık verir. İkinci saatte etkinliğe isteğe bağlı katılım ve ürüne ilişkin gözlem yapılır; puan verilmez. | Dinleme sırasında kısa duraklama, çizim veya sözlü anlatım alternatifi; yaratıcı çalışmada model, küçük grup ve ek süre. Kişisel açıklama zorunlu değildir. | — |
37. HAFTA | 1. saat: Geleneksel oyun: İstasyon | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. | İlk saatte oyunun kurallarına güvenli uyum ve rol değişimi; ikinci saatte öğrencilerin öğrendiği oyunlardan kapsayıcı bir oyun istasyonu kurması gözlenir. Not veya puan verilmez. | Oyun için engelsiz alan ve temassız/oturarak alternatif; ikinci saatte söz, çizim, işaret veya gözlemci rolü seçilebilir. | Okulun gerçek ders çizelgesine ve dönem sonu programına göre uygulanır. |
AYRINTILI HAFTALIK ETKİNLİK VE KAYNAK KARTLARI
Aşağıdaki haftalık kartlar, etkinliklerin amaçlarını, materyallerini ve sınıfta izlenecek adımları birlikte gösterir. Etkinlik dönemi başlıkları yıllık çalışmanın düzenini kolaylaştırır.
SE3-01 • 1. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Öğrencilerin ortak karar vererek oyun alanlarını tanımlaması. |
1. saat • Altın Bilezik | Oynanış: Sayışmayla ebe ve yönetici belirlenir. Grup halka olur; yönetici halkayı bir arkadaşına gizlice verir. Ebe üç tahminde nesneyi saklayanı bulmaya çalışır. Roller değiştirilerek birkaç tur oynanır. Katılım/güvenlik: Nesne yere kapanmış bir öğrencinin sırtına konulmaz; öğretmen gözler kapalıyken elde güvenle teslim eder. Kimse istemediği role zorlanmaz. |
2. saat • Sınıfımızın ortak oyun haritası | Somut uygulama: Sınıfın güvenli hareket alanları ve sessiz köşeleri gezilerek belirlenir. Gruplar alanları geziden sonra kendi boş kâğıtlarına basit bir sınıf krokisi olarak çizer ve hangi oyunun nerede oynanacağını önerir. Öneriler birleştirilir; herkesin katılımını gözeten ortak oyun kuralları panoya yazılır. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci krokide bir alanı ve o alanın güvenlik kuralını açıklar. Alternatif: Yazmak istemeyen simge çizer; acil çıkışlar ve kapı önü boş bırakılır. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Bilezik veya büyük renkli halka; halka oturma alanı 2. saat: Büyük kâğıt, renkli kalem |
SE3-02 • 2. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Duygu ve düşüncelerini sözlü ya da görsel yollarla paylaşması. |
1. saat • Küçük Fenerin Büyük İşi | Masal özeti: Bir mahallede akşamları sokağın köşesini aydınlatan küçük bir fener vardı. Kendini büyük sokak lambalarının yanında önemsiz sanıyordu. Bir akşam elektrikler kesilince komşular kapılarını bulmakta zorlandı. Küçük fenerin sahibi onu pencereye koydu. Işığı, merdiven başını ve kaldırımdaki çukuru görünür kıldı. Mahalleli güvenle yürüdü. Fener o gün her ışığın aynı büyüklükte olmak zorunda olmadığını anladı. Ertesi sabah çocuklar birbirlerine “Küçük bir yardımla bugün neyi kolaylaştırabiliriz?” diye sordular. Tam okuma metni ve dinleme soruları 2. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Renklerle duygu kartları | Somut uygulama: Öğrenciler kendilerine bir duygu seçer ve bir renk/desenle anlatır. İkili gruplarda kartlarını göstererek dilerlerse neden bu rengi seçtiklerini paylaşır. Kartlar ortak duvar panosuna yerleştirilir, farklı hislerin birlikte bulunabileceği konuşulur. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Her öğrenci kendi veya arkadaşının kartında dikkatini çeken bir özelliği söyler. Alternatif: Kişisel deneyimini açıklamaya zorlanmaz; renklerin duygular için tek bir anlamı olduğu söylenmez. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Karton, boya kalemleri Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-03 • 3. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Deneyerek ortak bir tasarım geliştirmesi. |
1. saat • Çarşıya Gittim | Oynanış: Öğrenciler çemberde sırayla “Çarşıya gittim ve … aldım.” der. Her oyuncu önceki meyve-sebze adlarını sırayla tekrarlar ve yeni bir ad ekler. Yanılınca öğretmen kısa ipucu vererek aynı turda devam etmesini sağlar. Katılım/güvenlik: Bu planın kapsayıcı kuralı olarak katılımı koruyan yeniden deneme kullanılır; sözlü ifadede güçlük yaşayan öğrenci resim gösterebilir. Katılmak istemeyen çocuk hakem yardımcısı veya gözlemci rolünü seçebilir. |
2. saat • Kağıttan dengeli kule | Somut uygulama: Gruplara eşit miktarda kâğıt verilir; üç farklı katlama şekli denenir. Kuleler masa üzerinde kurulur, devrilme nedenleri birlikte tartışılır. Tek bir küçük tasarım değişikliği yapılıp yeniden denenir; sonuç çizilir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Grup ilk denemeyle ikinci deneme arasındaki farkı gösterir. Alternatif: Kâğıt kenarına dikkat edilir; ayakta yüksek kule yapma zorunlu değildir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Malzeme gerekmez; çember oturma düzeni 2. saat: Atık A4 kâğıdı, kâğıt bant |
SE3-04 • 4. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Bir nesneyi yaratıcı biçimde canlandırması ve arkadaşını dinlemesi. |
1. saat • Bir Tohumun İki Dostu | Masal özeti: Rüzgâr, toprağa düşen bir tohumu kuru bir köşeye sürükledi. Yakındaki karınca tohumu görünce arkadaşlarını çağırdı; tohumun üzerine basılmaması için etrafına minik taşlar dizdiler. Bir çocuk sulama kabıyla geldiğinde toprağın kuru olduğunu fark etti ve az su verdi. Günler sonra filiz çıktı. Karınca kendi yaptığı işi, çocuk da kendi yaptığı işi anlattı. Filiz ise güneş, su ve toprağın birlikte işe yaradığını gösterdi. Çocuklar bir işi paylaşırken herkesin katkısını duymaya karar verdi. Tam okuma metni ve dinleme soruları 4. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Hayalî nesne doğaçlaması | Somut uygulama: Öğretmen “kaşık, şemsiye, kutu” sözcüklerinden birini söyler veya tahtaya yazar, öğrenciler farklı kullanım fikirleri üretir. Üçlü gruplar 30 saniyelik sözsüz canlandırma hazırlar. Diğer gruplar kullanılan nesneyi ve hareketi tahmin eder; oyuncular kendi fikirlerini açıklar. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Her grup bir canlandırma ve bir geri bildirim sunar. Alternatif: Rol paylaşımı gönüllüdür; taklit edilen hareketler güvenli alanla sınırlanır. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Tahtaya yazılacak üç örnek: kaşık, şemsiye, kutu Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-05 • 5. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Artık malzemelerle özgün bir görsel ürün oluşturması. |
1. saat • Bom | Oynanış: Sırayla 1’den başlanır. Beş ve beşin katları geldiğinde sayı yerine “Bom” söylenir. Bir tur prova yapılır; sonraki turda sayı 3 veya 7 için değiştirilebilir. Her tur sonunda kural birlikte hatırlanır. Katılım/güvenlik: Bu planın kapsayıcı kuralında hata yapan oyuncu bir ipucuyla oyunda kalır; temel sayı kuralı güçlük yaratırsa 1–30 aralığına geçilir. Katılmak istemeyen çocuk hakem yardımcısı veya gözlemci rolünü seçebilir. |
2. saat • Mozaik kelebek | Somut uygulama: Öğrenciler boş kâğıda büyük bir gövde ile gövdeden iki yana açılan iki kanat çizer; hazır kalıp kullanılmaz. Öğrenciler artık kâğıtları yırtıp kanatlara kendi desenlerini oluşturur. Çalışmalar birleştirilir, kullanılan desen çeşitliliği üzerinde konuşulur. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci tasarımındaki iki seçimi açıklar. Alternatif: Makas yerine yırtma seçeneği sunulur; yapıştırıcı kontrollü dağıtılır. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Malzeme gerekmez; oturma düzeni 2. saat: Renkli artık kâğıt, yapıştırıcı, boş A4 kâğıdı |
SE3-06 • 6. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Hareket ve sözlü anlatımı birleştirmesi. |
1. saat • Renklerini Arayan Uçurtma | Masal özeti: Uçurtma, gökyüzüne çıkmadan önce kuyruk şeritlerini kaybetti. Parktaki çocuklar farklı renklerde artık kâğıt buldu. Biri uzun şerit, biri kısa şerit kesmeyi önerdi. İlk denemede kuyruk bir yana ağır geldi ve uçurtma eğildi. Çocuklar şeritleri dengeli bağlayıp yeniden denediler. Uçurtma bu kez rüzgârla güzelce yükseldi. Hiçbiri “Ben yaptım.” demedi; çünkü ortaya çıkan sonuç, denemelerinin ve birlikte karar vermelerinin ürünüydü. Eve dönerken herkes en işe yarayan fikrin nasıl bulunduğunu anlattı. Tam okuma metni ve dinleme soruları 6. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Gölgem bir karakter | Somut uygulama: Öğretmen gölgeyi güvenli biçimde gösterir; ışık yüze tutulmaz. İkili gruplar el veya karton figürlerle bir karakter oluşturur. Karakterini tanıtan iki cümle kurar ve arkadaşının karakterine bir soru sorar. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Her öğrenci karakterine bir özellik ekler ve bir soruyu yanıtlar. Alternatif: Fener öğretmen kontrolündedir; yüksek ses/sözlü anlatım yerine çizim seçilebilir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: El feneri, beyaz perde/kâğıt Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-07 • 7. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Ortak çalışma ve saygılı paylaşım gerçekleştirmesi. |
1. saat • Liderini Bul | Oynanış: Çember kurulur ve bir gönüllü gözlerini kapatır. Grup sessizce lider seçer. Lider alkış, omuz hareketi veya ritim değiştirir; diğerleri onu izler. Gönüllü lideri tahmin eder; herkes sırayla farklı rol dener. Katılım/güvenlik: El ele tutuşmak zorunlu değildir; hareketler oturarak da yapılabilir; görme/işitme gereksinimi için belirgin ses veya hareket seçilir. |
2. saat • Cumhuriyet hatıra panosu | Somut uygulama: Cumhuriyet Bayramı haftasının anlamı yaşa uygun ve kısa biçimde konuşulur. Bayrağın kırmızı zemin üzerindeki beyaz ay ve yıldızdan oluştuğu sözlü belirtilir; kaynak fotoğraf kullanılmaz. Gruplar “Birlikte yaşamak” temasını yansıtan resim ya da kısa cümleler tasarlar. Pano ortak düzenlenir ve her grubun emeği belirtilir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci panoya koyduğu çalışmanın mesajını bir cümleyle açıklar. Alternatif: 28 Ekim öğleden sonra ve 29 Ekim tatili nedeniyle etkinlik fiilen ders yapılan güne kaydırılır. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Boş sınıf alanı 2. saat: Karton, kırmızı-beyaz renkli kalem |
SE3-08 • 8. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Sıra alma ve ortak ritim kurma becerisini geliştirmesi. |
1. saat • Kaybolan Ritim | Masal özeti: Okulun küçük ritim grubunda bir öğrenci melodiyi hep önden çalıyordu. Arkadaşlarının sesini duymayınca müziğin dağıldığını fark etmedi. Öğretmen bir süre yalnızca dinlemelerini istedi. Çocuklar masaya aynı anda hafifçe vurarak ortak bir vuruş buldular. Sonra herkes sırayla kendi ritmini ekledi. Melodi geri döndüğünde en yüksek sesli kişi değil, birbirini dikkatle dinleyen grup duyuluyordu. Çalışma sonunda çocuklar, birlikte üretirken bazen susup dinlemenin de önemli olduğunu söyledi. Tam okuma metni ve dinleme soruları 8. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Ritim elçileri | Somut uygulama: Öğretmen iki örneği canlı gösterir: “alkış–bekle” ve “dize hafifçe vur–alkış”. Öğrenciler kendi ritimlerini kâğıda ● (vuruş), – (sessizlik) ile gösterir. Gruplar üç veya dört vuruşluk ritim tasarlar ve sırayla gösterir. Tüm sınıf grupların ritimlerini bir sıra içinde birleştirir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Öğrenci ritimde kendi sırasını takip eder ve grup temposuna uyar. Alternatif: Ses hassasiyetinde sessiz masa tıklatma kullanılır; sert vuruş yapılmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Kâğıt, kalem; isteğe bağlı plastik kaplar Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-09 • 9. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Teşekkür etme ve kapsayıcı iletişim kurması. |
1. saat • Deve Cüce | Oynanış: Ebe seçilir; “Deve” söylenince ayağa kalkılır, “Cüce” söylenince çömelinir. İlk tur yavaş tempoda yürütülür. Sonraki turda ebe yönergeleri değişik sırada söyler; öğrenciler sırayla ebe olur. Katılım/güvenlik: Öğrenci oturarak kollarını yukarı/aşağı hareket ettirebilir; oyundan çıkarma yerine yeniden deneme uygulanır. Katılmak istemeyen çocuk hakem yardımcısı veya gözlemci rolünü seçebilir. |
2. saat • İyilik postanesi | Somut uygulama: Öğrenciler bir arkadaşına veya okul çalışanına yapılan somut bir yardımı hatırlar. Teşekkür notu yazar ya da resmini yapar; isteyen sessizce teslim eder. Notların içeriği okunmaya zorlanmadan teşekkür etmenin etkisi konuşulur. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci bir nezaket davranışını adlandırır. Alternatif: Herkese not yazma baskısı yoktur; dışarıda kalan öğrenci olmaması için öğretmen dağılımı gözetir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Boş, kaymaz zemin 2. saat: Renkli not kâğıdı, zarf |
SE3-10 • 10. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Bir nesneyi ayrıntılarıyla gözlemleyip tanıtması. |
1. saat • Çizgiye Sığmayan Yol | Masal özeti: Minik kaplumbağa haritadaki en kısa yolu çizdi; ama yolun ortasında büyük bir taş vardı. Arkadaşı serçe yukarıdan bakıp derenin yanındaki köprüyü gösterdi. Kaplumbağa önce kendi çizgisine bağlı kaldı, sonra köprüden giden yolu denedi. Yol biraz uzundu fakat güvenliydi. İkisi haritaya ikinci bir çizgi ekledi. Kaplumbağa, bir düşünce işe yaramadığında onu değiştirebilmenin yenilgi değil öğrenme olduğunu anladı. Daha sonra ormandaki diğer hayvanların kullanabilmesi için iki yolun da üzerine açıklama yazdılar. Tam okuma metni ve dinleme soruları 10. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Hayalî müze etiketi | Somut uygulama: Her öğrenci sınıftan güvenli bir nesne seçer; biçim ve kullanımını gözlemler. Nesnesine hayalî bir müze etiketi hazırlar: ad, malzeme, hikâye. Sınıf müzesi gezilir; öğrenciler birbirine merak ettiği soruyu sorar. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Etiketinde nesneyi tanıtan en az iki bilgi bulunur. Alternatif: Kesici/kırılabilir nesneler seçilmez; yazma yerine çizim kabul edilir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Güvenli sınıf eşyaları, karton, kalem Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-11 • 11. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Sözlü anlatımda birbirinin fikrini devam ettirmesi. |
1. saat • Yüzük Saklama | Oynanış: Öğrenciler çember kurar. Ebe sırayla kapalı avuçlara halka bırakıyormuş gibi yapar ve nesneyi bir öğrenciye gizlice verir. Seçilen kişi “Kimde?” sorusuna tahmin yapar. Doğru tahminde yeni ebe belirlenir. Katılım/güvenlik: Yüzük takma zorunluluğu yoktur; küçük parçalar ağza götürülmez; öğrencilere fiziksel dokunmadan sözlü işaret verilir. |
2. saat • Görselden birlikte hikâye | Somut uygulama: Öğretmen şu üç sahneyi karışık sırayla okur, öğrenciler boş kâğıda basitçe çizer: “Filiz çıktı”, “Tohum ekildi”, “Tohum sulandı”. Gruplar resimlerin sırasını belirleyip başlangıç-olay-sonuç içeren kısa hikâye kurar. Farklı sonlar dinlenir; farklı düşünceler yargılanmadan konuşulur. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Grup hikâyesinin başlangıcını ve sonucunu belirler. Alternatif: Konuşmaya katılmak istemeyen öğrenci öğretmenin anlattığı üç sahnenin kendi çizimlerini sıralayabilir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Büyük düğme / yumuşak halka, mendil yerine öğretmenin el işareti 2. saat: Boş kâğıt ve kalem; üç sahnenin metni bu yönergede |
SE3-12 • 12. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Tasarımını bir arkadaşının kullanabileceği hâle getirmesi. |
1. saat • Dört Mevsimin Sandığı | Masal özeti: Köyün eski sandığında dört ayrı küçük kesecik vardı. İlkbahar kesesinden çiçek resmi, yaz kesesinden bir deniz kabuğu, sonbahardan renkli bir yaprak, kıştan yün bir eldiven çıktı. İki kardeş hangisinin daha güzel olduğunu tartıştı. Büyükanneleri her kesenin başka bir ihtiyacı hatırlattığını söyledi. Çocuklar yaprakları gözlemleyerek, eldiveni onararak, çiçekleri sulayarak ve deniz kıyısındaki çöpleri toplayarak kendi mevsim sandıklarını oluşturdular. Sandıkta yarış değil, her mevsime ait küçük bir anı birikti. Tam okuma metni ve dinleme soruları 12. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Yapboz tasarla, değiştir | Somut uygulama: Öğrenciler basit bir resim çizip 6–8 büyük parçaya ayırır. Parçaları zarfa koyar, bir eşle değiştirir. Eşinin yapbozunu tamamlayan öğrenci hangi ipucunu kullandığını anlatır. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Yapbozun bütün parçaları bulunur ve öğrenci bir strateji söyler. Alternatif: Kesme ihtiyacında öğretmen yardım eder; çok küçük parçalar kullanılmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Kalın kâğıt, kalem, çocuk makası, zarf; resim öğrencilerce çizilir Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-13 • 13. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Bir mevsime ait gözlemleri özgün biçimde anlatması. |
1. saat • Fasulye Torbası Atma | Oynanış: Yere iç içe farklı geometrik hedefler çizilir. Atış çizgisi sınıfın becerisine göre belirlenir. Öğrenciler sırayla iki yumuşak torba atar; isabet ettiği alanı gösterir ve takımın toplamını birlikte bulur. Katılım/güvenlik: Yalnızca hedef yönüne atış yapılır; torba kopma riski varsa kapalı köpük top kullanılır; puanlar yarıştan çok öz ilerleme için kaydedilir. |
2. saat • Mevsim penceresi | Somut uygulama: Öğretmen dört sözlü ipucu verir: ilkbahar–tomurcuk; yaz–sıcak gün; sonbahar–dökülen yaprak; kış–soğuk hava. Öğrenciler bir mevsim seçer, havayı ve doğayı gösteren bir pencere resmi çizer. Resim altına bir gözlem cümlesi ekler. Çalışmalar sırayla paylaşılır; farklı bölgelerde mevsim deneyimlerinin değişebileceği konuşulur. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Resimde mevsime ait en az iki gözlenebilir ayrıntı bulunur. Alternatif: Hazır klişe resim zorunlu tutulmaz; kişisel deneyimi olmayan öğrenci öğretmenin verdiği sözlü mevsim ipuçlarını kullanabilir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Sağlam dikilmiş yumuşak torba, yer hedefi, şerit 2. saat: Boş kâğıt, renkli kalem; mevsim ipuçları yönergede |
SE3-14 • 14. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Bir kavramı bedeniyle veya görselle anlatması. |
1. saat • Kütüphanedeki Sessiz Soru | Masal özeti: Kütüphaneye gelen bir çocuk kitabın son sayfasının eksik olduğunu fark etti. Arkadaşına hemen kendi sonunu anlattı ama arkadaşı farklı bir son düşündü. İkisi kütüphaneciye danıştı. Kütüphaneci, kitabı onarmak için eksik sayfayı bildireceklerini, şimdilik çocukların kendi sonlarını ayrı kâğıtlara yazabileceklerini söyledi. Aynı hikâyeden iki bambaşka son çıktı. Çocuklar fikirlerin farklı olmasının tartışma için bir neden değil, yeni şeyler öğrenmek için bir fırsat olduğunu gördüler. Tam okuma metni ve dinleme soruları 14. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Sessiz heykel galerisi | Somut uygulama: Gruplar tahtadaki kavramlardan birini seçip onu güvenli ve kısa bir duruşla gösterir. İzleyenler hangi işaretlerden hareketle tahmin yürüttüğünü açıklar. Gruplar yeni bir fikir ekleyip ikinci bir duruş oluşturur. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Öğrenci tahminini bir gözleme dayandırır. Alternatif: Bedensel duruş yerine çizim seçilebilir; kimse bedensel temasa zorlanmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Tahtaya yazılmış üç kavram: dayanışma, merak, neşe Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-15 • 15. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Atık malzeme için yeni bir kullanım düşünmesi. |
1. saat • İsim Şehir | Oynanış: İsim, şehir, hayvan ve eşya başlıkları seçilir. Ortak belirlenen bir harfle her öğrenci tabloyu doldurur. Süre sonunda cevaplar paylaşılır, farklı cevaplar konuşulur, yeni harfle bir tur daha yapılır. Katılım/güvenlik: Süre sınırı esnetilir; zorlanan öğrenci şehir yerine bitki kategorisi seçebilir; puan sıralaması zorunlu tutulmaz. |
2. saat • İkinci hayat atölyesi | Somut uygulama: Malzemelerin temiz ve keskin kenarsız olduğu kontrol edilir. Öğrenciler kutu için yeni kullanım tasarlar: düzenleyici veya oyuncak sahne. Tasarımlar denenir, işe yarayan ve değiştirilecek yönleri paylaşılır. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci malzemesinin önceki ve yeni kullanımını açıklar. Alternatif: Atık gıda kabı hijyen kontrolünden geçer; kesme işlemleri öğretmen gözetimindedir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Kâğıt, kalem, öğrencinin boş kâğıda çizdiği dört sütun (isim/şehir/hayvan/eşya) 2. saat: Temiz karton kutu, kâğıt, bant |
SE3-16 • 16. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Oyun sırasında kararını açıklaması ve sıra beklemesi. |
1. saat • Yağmurun Haritası | Masal özeti: Bahçede yağmurdan sonra küçük su birikintileri oluştu. Üç arkadaş suyun nereye aktığını merak etti. Biri yere eğilip izleri inceledi, diğeri taşlarla akış yönünü işaretledi, üçüncüsü gördüklerini kâğıda çizdi. Su, ağaç köklerinin yanındaki çukura doğru ilerliyordu. Çocuklar suyun yolunu değiştirmek için gelişigüzel toprak kazmak yerine öğretmenlerine durumu anlattı. Birlikte güvenli bir gözlem alanı oluşturdular. O gün bahçeyi yalnızca seyretmekle kalmayıp dikkatli bakmanın ne kadar çok soru doğurduğunu keşfettiler. Tam okuma metni ve dinleme soruları 16. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Sayı değil strateji | Somut uygulama: Öğretmen 1–20 sayılarını tahtaya yazar. Her öğrenci boş kâğıda bir sayı seçip yazar; grup bu sayıyı hedef seçer ve ona ulaşmak için basit toplama önerisi üretir. Farklı çözüm yolları karşılaştırılır ve grup en anlaşılır yöntemi gösterir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Öğrenci kendi işlem seçimini sözlü veya görsel açıklar. Alternatif: Bu bir matematik dersi kazanımı değerlendirmesi değildir; sayı aralığı ihtiyaca göre küçültülür. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Kâğıt, kalem; tahtaya yazılan 1–20 sayıları Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-17 • 17. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Basit bir figür tasarlayıp kısa canlandırma yapması. |
1. saat • Hımbıl | Oynanış: Öğretmen boş kâğıttan dört farklı sözcüğü (elma, kedi, güneş, masa) dörder kez yazarak 16 kart hazırlar; dört kişilik gruplar kullanır. Kartlar karıştırılıp dörder dağıtılır. Her tur sağdaki oyuncuya bir kart aktarılır. Dört aynı kartı toplayan “Hımbıl” der, kartlar yeniden karıştırılır. Katılım/güvenlik: Masaya sert vurulmaz; sözcükler tahtaya yazılır veya öğretmen tarafından sözlü tekrarlanır; performans yarışı yerine strateji paylaşımı yapılır. Katılmak istemeyen çocuk hakem yardımcısı veya gözlemci rolünü seçebilir. |
2. saat • Hareketli kukla | Somut uygulama: Öğrenciler bir canlı karakter seçip kartondan figür çizer. Figürün arkasına güvenli tutma parçası ekler. İkili gruplar “Bir sorunu birlikte çözme” temalı kısa canlandırma yapar. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Canlandırmada her iki öğrencinin rolü bulunur. Alternatif: Sivri çubuk kullanılmaz; isteyen kukla yerine resim anlatır. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Boş kâğıttan hazırlanacak on altı büyük sözcük kartı 2. saat: Karton, çubuk (küt uçlu), bant, boya |
SE3-18 • 18. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Okuma isteğini destekleyen yaratıcı nesne yapması. |
1. saat • Tek Eldivenin Yolculuğu | Masal özeti: Okul koridorunda tek bir eldiven bulundu. Onu bulan öğrenci eldivenin sahibini tahmin etmek yerine danışmaya teslim etti. Sınıfta herkes kayıp bir eşyayı bulduğunda neler yapılabileceğini anlattı. Bir öğrenci ilan hazırlanmasını önerdi, diğeri renk ve desenin yazılabileceğini söyledi. Öğleden sonra eldivenin sahibi geldi; tanımını doğru yapınca eldiven ona verildi. Sınıf, küçük bir eşyanın bile sahibine dönmesi için dikkatli, dürüst ve düzenli hareket etmenin işe yaradığını gördü. Tam okuma metni ve dinleme soruları 18. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • İz bırakan kitap ayracı | Somut uygulama: Kütüphanede kitapların nasıl korunacağı konuşulur. Öğrenciler kartona kendi desenlerini çizer ve kitaplara zarar vermeyen ayraç tasarlar. Ayracını arkadaşına gösterip kitap seçimiyle ilgili öneri alır. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Öğrenci ayracın nasıl kullanılacağını gösterir. Alternatif: Uzun ip veya küçük süs malzemesi zorunlu değildir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Kartondan ayraç, boya, ip (isteğe bağlı) Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-19 • 19. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Söz kesmeden dinleme ve açık ifade denemesi yapması. |
1. saat • Meyve Sepeti | Oynanış: Öğrenciler çemberde birer meyve adı alır. Ortadaki gönüllü meyve adını söylediğinde ilgili öğrenciler yer değiştirir. “Meyve sepeti!” denirse herkes güvenli adımlarla yeni yerine geçer. Roller dönüşümlü uygulanır. Katılım/güvenlik: Koşmak ve yer kapma yarışına girmek yerine yürüyüş kullanılır; öğretmen başlangıçta aralıklı duruş yerlerini gösterir, sandalye çekilmez. Katılmak istemeyen çocuk hakem yardımcısı veya gözlemci rolünü seçebilir. |
2. saat • İletişim köprüsü | Somut uygulama: İkişerli öğrenciler bir hobi veya sevdiği etkinliği anlatır. Dinleyen öğrenci duyduğu bir ayrıntıyı kendi cümlesiyle tekrarlar. Roller değişir; sınıf etkin dinleme davranışlarından örnek toplar. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Her öğrenci bir dinleme davranışı örneği söyler. Alternatif: İsteyen anlatmak yerine resim gösterir; özel hayatla ilgili soru sorulmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Geniş ve engelsiz oyun alanı, meyve adlarının öğretmence sözlü söylenmesi 2. saat: Söz sırası için öğretmenin el işareti |
SE3-20 • 20. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Ortak mekân tasarımında görev paylaşması. |
1. saat • Köprüyü Paylaşan Kuşlar | Masal özeti: İki kuş dar bir dal köprüsünde karşılaştı. İkisi de önce kendisinin geçmesini istedi ve yerlerinden kıpırdamadı. Aşağıdaki balık, köprünün başında küçük bir bekleme taşı olduğunu gösterdi. Kuşlardan biri taşın üzerine çekildi, öteki köprüden geçti. Sonra bekleyen kuş da güvenle yoluna devam etti. İkisi daha sonra diğer kuşlara köprünün yanında bir sıra noktası hazırladı. Birlikte karar verdiklerinde dar bir yolun bile herkese yetebileceğini anladılar. Tam okuma metni ve dinleme soruları 20. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Karton mahalle | Somut uygulama: Gruplar park, okul ve güvenli yaya yolu içeren küçük bir mahalle planlar. Her kişi ayrı bir parça yapıp parçalar birlikte birleştirilir. Maket üzerinden tehlikeli ve güvenli yollar gösterilir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Grup her kişinin katkısını ve bir güvenlik kararını açıklar. Alternatif: Kesici alet öğretmen kontrolünde; geçiş yolları makette açık bırakılır. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Karton kutu, kâğıt, yapıştırıcı Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-21 • 21. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Merakını soru cümlesiyle ifade etmesi. |
1. saat • Üçtaş | Oynanış: Kâğıda büyük bir kare ve karenin içinde bir artı işareti çizilerek dokuz kesişim noktası hazırlanır. İki oyuncu üçer farklı renkli iri pulu sırayla birer birer boş noktalara yerleştirir. Yatay veya dikey bir sırada üç pulunu yan yana getiren kazanır. Bütün pullar konulduğunda kazanan yoksa oyuncular sırayla çizgi üzerinde komşu boş noktaya bir pul kaydırır. Üçlü sıra kurulana kadar devam edilir. Güvenlik ve katılım: Yutulabilecek küçük taş yerine iri pul kullanılır; kazanma kadar hamlesini açıklama ve sıra bekleme gözlenir. Katılmak istemeyen çocuk hakem yardımcısı veya gözlemci rolünü seçebilir. |
2. saat • Soru küpü | Somut uygulama: Altı kâğıt fişe “kim, ne, nerede, nasıl, neden, ne zaman” yazılır; bunlar küpün altı yüzünü temsil eder, önceden hazırlanmış küp gerekmez. Öğretmen “Okul bahçesinde bir kuş su içiyor” durumunu okur. Öğrenciler bir fiş çekerek durum hakkında o soru sözcüğüyle soru kurar. İkili grupta sorulara alternatif yanıtlar aranır. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci yönergede yazılı kuş durumuna ilişkin açık bir soru sorar. Alternatif: Küp kullanmadan bu planda yazılı altı soru fişinden birini çekme; soruları öğretmenin seslendirmesi uygulanabilir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Kâğıda çizilmiş oyun alanı, ikişer renkten üçer büyük pul 2. saat: Boş kâğıt, kalem; altı yazılı soru fişi |
SE3-22 • 22. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Sesleri dinleyerek sıralı ritim üretmesi. |
1. saat • Kutudaki Sesler | Masal özeti: Müzik sınıfında kapalı bir kutu vardı. Öğrenciler kutuyu sallayınca farklı sesler duydu. İçindeki nesneleri görmeden tahmin ettiler. Öğretmen kutuyu açınca pirinç, küçük zil ve kâğıt parçalarının farklı kaplarda bulunduğunu gördüler. Her öğrenci iki sesi seçip kısa bir ritim oluşturdu; sonra arkadaşları seslerin sırasını tahmin etti. Çocuklar tek bir doğru ritim olmadığını, farklı seçimlerin farklı bir müzik oluşturduğunu dinleyerek keşfetti. Tam okuma metni ve dinleme soruları 22. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Küçük müzisyenler | Somut uygulama: Öğretmen bir kâğıdı hafifçe hışırdatarak ve masaya parmak ucuyla hafifçe dokunarak iki ses çıkarır. Gruplar üç seslik bir örüntü tasarlar ve gösterir. Diğer gruplar duyduğu sırayı kâğıda H (hışırtı) ve T (hafif tık) yazarak veya sözle gösterir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Grup ritim sırasını korur ve bir arkadaşının ritmini dinler. Alternatif: Yüksek ses kullanılmaz; işitsel ihtiyaçta öğretmen hareketi gösterir ve H/T işaretlerini tahtaya yazar. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Kâğıt, kalem, isteğe bağlı plastik kutu Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-23 • 23. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Yakın çevredeki canlıları zarar vermeden gözlemlemesi. |
1. saat • Çatlak Patlak | Oynanış: Çocuklar çemberde oturur. Önce tekerleme birlikte söylenir: “Çatlak patlak yusyuvarlak, / Kremalı börek sütlü çörek, / Çek dostum çek, / Arabanı buradan çek!” Her hecede dokunma sırası bir sonraki oyuncuya geçer; el ele vurmak yerine sırayla masaya hafifçe dokunulur veya kâğıda kendi çizdiği bir daire işareti gösterilir. Tekerleme bitince sıra kimdeyse o oyuncu ritmi başlatır; kimse elenmez. Farklı hızlarda yeni turlar oynanır. Katılım/güvenlik: El ele vurma ve oyundan çıkarma yoktur. Temas istemeyen öğrenci ritmi masada, alkışla veya kâğıda kendi çizdiği işaretle gösterebilir. Katılmak istemeyen öğrenci gözlemci veya ritim başlatıcısı olabilir. |
2. saat • Minik bahçe gözlemcileri | Somut uygulama: Öğretmen kâğıda “Gözlenen canlı / İlk ayrıntı / İkinci ayrıntı / Koruma davranışı” başlıklarını yazdırır ve okulun güvenli bahçe bölümünü belirler. Öğrenciler bitki veya kuşları dokunmadan gözlemler, iki ayrıntı çizer. Gözlemler sınıfta karşılaştırılır ve canlıların alanını koruma kararı alınır. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Çizelgede iki gözlem bulunur, bir koruma davranışı ifade edilir. Alternatif: Bahçe yoksa pencere önü bitkileri gözlenir; hiçbir canlı yakalanmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Malzeme gerekmez; geniş çember 2. saat: Boş kâğıt ve kalem; çizelge sınıfta çizilir |
SE3-24 • 24. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Sınıfta karşılaştığı küçük bir soruna iş birliğiyle çözüm önermesi. |
1. saat • Gölgelerin Sergisi | Masal özeti: Sınıfın penceresinden gelen güneş masanın üzerine uzun bir gölge düşürdü. Öğrenciler aynı nesneyi farklı yerlere koyduklarında gölgenin değiştiğini gördü. Biri gölgeyi çizdi, biri nesneyi çevirdi, biri de sonucu not etti. Gün içinde ışığın yeri değiştiğinde ilk çizimle yenisini karşılaştırdılar. Çocuklar gölgenin kendi başına hareket eden gizemli bir varlık olmadığını, ışık ve nesnenin konumuyla ilişkili olduğunu fark etti. Çizimlerini küçük bir sergide anlattılar. Tam okuma metni ve dinleme soruları 24. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • İyileştiren fikirler panosu | Somut uygulama: “Sınıfta neyi kolaylaştırabiliriz?” sorusuyla fikirler toplanır. Gruplar uygulanabilir bir fikir seçip çizimini yapar. Her grup maliyet/güvenlik yönünden fikrini açıklar; uygun olanlar öğretmenle denenir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Öğrenci çözümünü ve kimlerin yararlanacağını açıklar. Alternatif: Öğrencilerin sorumluluğunu aşan onarım işleri yaptırılmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Yapışkan not, pano Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-25 • 25. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Görsel ve sözcük ilişkisinden özgün bilmece üretmesi. |
1. saat • Beştaş | Oynanış: Öğrenciler oturarak 5 taşla çalışır. Bir taşı alçaktan havaya atıp yerdeki tek taşı alarak atılan taşı tutmaya çalışır. Her oyuncu sırayla birler etabını dener; hareketi güvenle yapabildikçe etap geliştirilir. Katılım/güvenlik: Taşlar yutulabilir küçüklükte olmaz; yüksek atış ve rekabet yapılmaz; motor güçlüğünde büyük yumuşak keseler kullanılır. |
2. saat • Doğa resfebe atölyesi | Somut uygulama: Öğretmen tahtaya iki yazılı-çizilebilir örnek verir: AY çizimi + ÇİÇEK çizimi = AYÇİÇEĞİ; KAR çizimi + “DELEN” sözcüğü = KARDELEN. Bu örnekler öğretmenin kendi basit çizimleriyle oluşturulur; hazır görsel kullanılmaz. Öğrenciler doğa temalı özgün bir görsel bilmece çizer. Çalışmalar eşle değiştirilir, çözüm yolu açıklanır. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci ürettiği bilmece için anlaşılır bir ipucu verir. Alternatif: Zorlanan öğrenci öğretmenin tahtaya çizdiği iki örnekten yararlanır; cevapların hızına göre yarış yapılmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Her grup için beş büyük, yuvarlatılmış oyun taşı / kumaş fasulye kesesi 2. saat: Kâğıt, kalem; tam örnekler yönergede |
SE3-26 • 26. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Renk ve biçim tercihleriyle kişisel üretim yapması. |
1. saat • Rüzgâra Mektup | Masal özeti: Bir çocuk rüzgârın nereye gittiğini merak edip ona mektup yazdı. Mektubu uçurmak yerine öğretmeniyle birlikte pencere kenarına bir rüzgâr gülü yerleştirdi. Rüzgâr gülü farklı saatlerde başka yönlere dönüyordu. Çocuk gözlemlerini tarih atarak kâğıda çizdi. Arkadaşlarıyla karşılaştırınca her gün aynı sonucu görmediklerini fark ettiler. Mektubun sonuna “Seni göremesem de izlerini görebiliyorum.” yazdı. Rüzgârı anlamak için merak ve dikkatinin kendisine yol gösterdiğini düşündü. Tam okuma metni ve dinleme soruları 26. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Komşu renkler sergisi | Somut uygulama: Öğrenciler iki renk seçip birbirine geçen şekiller çizer. Görselin küçük bir bölümünü değiştirdiğinde etkisini gözlemler. Sınıfta eserler isteğe bağlı sergilenir; yargılayıcı yorum yerine gözlem cümlesi kurulur. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Öğrenci renk tercihinin nedenini açıklayabilir. Alternatif: Islak zemin önlenir; sanat ürünü notlandırılmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Sulu boya veya pastel boya, A4 Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-27 • 27. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Kurallı oyunda mekân ve mesafe farkındalığı kazanması. |
1. saat • Sek Sek | Oynanış: 1’den 8’e kadar seksek çizimi hazırlanır. Oyuncu diski ilk kareye bırakır, o kareye basmadan sırasıyla ilerler ve geri döner. Denge ve sıra kuralları konuşularak ikinci tur yapılır. Katılım/güvenlik: Koşu yoktur; isteyen çift ayakla veya çizgiler arası yürüyerek ilerler; kaygan zemin kullanılmaz. |
2. saat • Güvenli yol çizgi oyunu | Somut uygulama: Öğrenciler boş kâğıda kesişen iki yol, yaya geçidi ve güvenli bekleme noktası çizip bunları inceler ve nerede sıra beklenmesi gerektiğini konuşur. Öğrenciler çizdikleri yolda yayanın yerini kalemle işaretleyerek sırayla ilerletir; oyuncak piyon gerekmez. Kurallar birlikte değiştirilebilir mi sorusuyla ikinci tur denenir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci bir güvenli geçiş kuralını açıklar. Alternatif: Gerçek trafik alanına çıkılmaz; maket üzerinde çalışılır. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Tebeşir, büyük yumuşak hedef diski, açık alan 2. saat: Öğrencilerin boş kâğıda çizdiği yol; kalem |
SE3-28 • 28. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Bayramın çocuklarla ilgili anlamını yaratıcı ürünle paylaşması. |
1. saat • Paylaşılmayan Resim | Masal özeti: Bir grup öğrenci ortak pano için resim yaptı. Herkes kendi parçasının ortada durmasını isteyince kâğıt doldu ve resimler birbirini kapattı. Öğretmen resimleri kesmelerini söylemek yerine panonun amacını sordu. Çocuklar bir taslak hazırlayıp bölümler ayırdı; isteyen arka plana, isteyen köşelere çalışma yaptı. Panoda her resim görünür hâle geldi. Öğrenciler yaptıkları ürünü gezenlere gösterirken önce arkadaşlarının katkılarını anlattı. Ortak bir işin herkes için yer açmakla başladığını öğrendiler. Tam okuma metni ve dinleme soruları 28. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • 23 Nisan ortak afişi | Somut uygulama: Öğrenciler çocukların bir arada oynadığı bir sahne çizer. Gruplar kısa ve saygılı bir afiş mesajı seçer. Afişler tören hazırlığını engellemeden sınıfta sergilenir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Grup afişteki mesajı açıklayabilir. Alternatif: 23 Nisan 2027 Cuma tatildir; etkinlik dersin yapıldığı güne alınır, zorunlu tören görevi gibi sunulmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Bayrak renklerinde kâğıt, kalem, karton Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-29 • 29. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Farklı öneriler arasında nazikçe uzlaşma denemesi yapması. |
1. saat • Yılan (Zirve) | Oynanış: Kâğıda 15–25 cm genişliğinde, kıvrımlı bir yılan yolu çizilir; başlangıç kuyruk, bitiş baştır. Her oyuncu iri kapağını kuyruğa koyar. Sırası gelen oyuncu, kapağını işaret parmağıyla çizgiler içinde kalacak biçimde iki küçük hamlede ilerletir. Kapak yoldan çıkarsa başlangıca döner; çıkmazsa kaldığı yer işaretlenir. Yolun başına önce ulaşan turu bitirir; sonraki turda yol genişliği birlikte değiştirilebilir. Güvenlik ve katılım: Bilye/ufak taş yerine iri kapak kullanılır; oyun masa üzerinde oynanarak koşu riski kaldırılır. Katılmak istemeyen çocuk hakem yardımcısı veya gözlemci rolünü seçebilir. |
2. saat • Kukla ile uzlaşma | Somut uygulama: Öğrenciler iki basit kâğıt karakter çizer. Öğretmen şu tam başlangıç durumunu okur: “İki karakter aynı kitabı istiyor. Biri kitabı hemen almak istiyor; diğeri de bugün okumak istiyor. İkisi de arkadaş kalmak istiyor. Ne yapabilirler?” Gruplar üç olası çözüm önerir. Seçtikleri çözümü kuklalarla canlandırır; diğer öneriler de dinlenir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Grup iki tarafı da gözeten en az bir çözüm canlandırır. Alternatif: Kişisel anlaşmazlıklar sınıf önünde teşhir edilmez. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Kâğıt üzerinde kıvrımlı yol, iri şişe kapağı, kalem 2. saat: Boş kâğıt, kalem; isteğe bağlı katlanmış karton sahne |
SE3-30 • 30. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Basit bir tasarımla deneme ve iyileştirme yapması. |
1. saat • Sessiz Bahçenin Habercisi | Masal özeti: Bahçenin köşesindeki küçük kuş her sabah aynı dala konardı. Bir gün dalın altında çöpler birikti ve kuş başka yere gitti. Bunu fark eden öğrenciler öğretmenleriyle birlikte güvenli alanı temizlemek için eldiven ve çöp torbası hazırladı. Kesici bir nesne görünce ona dokunmadan yetişkine haber verdiler. Bahçe temizlenince kuş yeniden geldi. Çocuklar canlıların yaşadığı alanı korumak için yalnızca iyi niyetin değil, güvenli ve düzenli davranışların da gerekli olduğunu düşündüler. Tam okuma metni ve dinleme soruları 30. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Dönüşümden rüzgâr gülü | Somut uygulama: Öğrenciler kâğıda bir daire çizer ve renklendirir. Öğretmen kâğıdı içten dışa geniş şeritli spiral hâlinde keser, kısa bir ipi üst ucuna yapıştırır; öğrenciler ipe dokunmadan sarmalın hafif hava akımında dönmesini gözlemler. Kesici ve raptiye kullanılmaz. Dönüş için biçim değişikliği önerilir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Öğrenci spiral biçimiyle dönüş ilişkisine dair gözlemini söyler. Alternatif: Raptiye ve hazır bağlantı kullanılmaz; spiral kesimini öğretmen yapar, çocuklar ipten asılı sarmalın dönüşünü gözler. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Boş kâğıt, boya, kısa ip, yapıştırıcı; spiral kesimini öğretmen yapar Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-31 • 31. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Sözsüz iletişimle anlaşılır kısa sahne kurması. |
1. saat • Mangala | Oynanış: Kartona ikişer sırada altışar kuyu ve yanlarına birer hazine çizilir; iri piyonlar kullanılır. İki oyuncu karşılıklı oturur. Her oyuncunun önünde altı küçük kuyu, yanında bir hazine bulunur; her küçük kuyuya başlangıçta dört iri taş konur (toplam 48 taş). Sırası gelen, kendi kuyularından birindeki taşları alır; seçtiği kuyudan başlayıp sağ yönünde kuyulara birer birer dağıtır. Rakibin hazinesine taş koymadan geçer. Son taş kendi hazinesine gelirse bir hamle daha yapar. Son taş rakibin kuyusundaysa ve o kuyudaki taş sayısı çift olmuşsa kuyudaki taşları hazinesine alır. Son taş kendi tarafındaki boş kuyuya gelirse o taşla karşısındaki kuyunun taşlarını hazinesine alır. Tek taş olan kuyudan hamle yapılırsa taş sağdaki kuyuya aktarılır. Oyunculardan birinin kendi kuyularındaki taşlar bitince oyun sona erer; rakibi kalan taşlarını da alır. Hazinesinde daha çok taş bulunan kazanır. Öğretmen ilk hamleyi yavaşça gösterir; süre yetmezse devam oyunu sonraki fırsata bırakılır. Katılım/güvenlik: Küçük ve yutulabilecek taşlar yerine iri piyonlar kullanılır. Tahta veya karton kaymayacak biçimde yerleştirilir. Öğretmen ilk hamleyi örnekler; sıra ve taş sayısı gerektiğinde öğretmenin tahtaya çizdiği altışar kuyu şemasıyla desteklenir. Katılım gönüllüdür. |
2. saat • Sesli olmayan sinema | Somut uygulama: Küçük gruplar tahtadaki şu üç durumdan birini seçer: “Bahçıvan çiçek sular”, “Öğrenci kitap arar”, “Kuş yuvaya döner”. Güvenli ve temas gerektirmeyen hareketlerle 20 saniyelik sahne hazırlar. İzleyenler hangi ipuçlarından hareketle anlam çıkardıklarını söyler. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci en az bir görsel ipucunu tanımlar. Alternatif: İsteyen oyuncu değil yönetmen/çizer rolü alır. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Kartona çizilen 12 kuyu, iki hazine; 48 iri kâğıt pul/piyon. 2. saat: Tahtaya yazılacak üç durum (bahçıvan, öğrenci, kuş). |
SE3-32 • 32. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Basit güzergâhı planlayıp dikkatli uygulaması. |
1. saat • İki Farklı Çözüm | Masal özeti: Bir masa üzerinde birbirine karışmış ipler vardı. İki arkadaş ipleri ayırmak için farklı yollar düşündü. Biri uçları renkli kâğıtla işaretledi; diğeri ipleri tek tek masaya yaydı. İkisi de kısmen işe yaradı. Sonunda önce uçları işaretleyip ardından ipleri sırayla açmaya karar verdiler. Düğüm çözüldüğünde hangi fikrin daha iyi olduğunu tartışmak yerine iki düşüncenin birleşmesinin işlerini nasıl kolaylaştırdığını anlattılar. Tam okuma metni ve dinleme soruları 32. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Renkli ip yolu | Somut uygulama: Gruplar boş kâğıda dört yol ve en az iki çıkmaz içeren basit bir yol ağı çizer; başlangıç ile bitişi işaretler. Çıkmaza girince geri dönerek yeniden dener; varsa iki farklı çözüm yolu çizer. Tek yol varsa öğretmen bir bağlantı ekleyip ikinci yolu oluşturur. Bir arkadaşına güzergâhı sözel veya oklarla tarif eder. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Öğrenci başlangıçtan bitişe tutarlı bir yol gösterir. Alternatif: Gerçek alan iplerle kapatılmaz; tekerlekli sandalye geçişini engelleyen engel oluşturulmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Boş kâğıt, renkli kalem; öğrenciler labirenti kendileri çizer Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-33 • 33. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Sıra alarak ortak bir problem çözmesi. |
1. saat • Şaşırtmacalar | Oynanış: İkişerli öğrenciler karşılıklı durur veya oturur. Öğretmen sağ-sol ritmini gösterir: kendi ellerini birleştir, sağ ele ve sol ele hafifçe dokun, iki ele dokun. Önce yavaş, sonra ortak ritimde birkaç tur yapılır. Katılım/güvenlik: Fiziksel temas istemeyenler birbirlerinin avucuna değil kendi dizlerine dokunur; hız baskısı ve el ele çarpma yoktur. |
2. saat • Takım bulmaca günü | Somut uygulama: Öğretmen şu üç bilmeceyi tahtaya yazar veya okur: (1) “Yaprakları var, sayfaları var, konuşmadan anlatır.” Yanıt: kitap. (2) “Kolu yok, yüzü var; zamanı gösterir.” Yanıt: saat. (3) “Yağmurdan sonra çıkar, birçok renge ayrılır.” Yanıt: gökkuşağı. Gruplar soruların yanıtını gerekçelendirerek birlikte çözüm arar; herkes sırayla bir fikir söyler. Çözümler paylaşılır, yeni bulmaca üretmek isteyenlere zaman ayrılır. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Grup çözümünde her öğrencinin katkısı için yer açar. Alternatif: Süre yarış için kullanılmaz; okuma güçlüğünde soruyu öğretmen seslendirir. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Malzeme gerekmez 2. saat: Boş kâğıt ve kalem; üç tam bilmece bu yönergede |
SE3-34 • 34. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Yıl boyunca biriken olumlu deneyimleri ifade etmesi. |
1. saat • Birlikte Kurulan Sahne | Masal özeti: Okulun son gösterisi için çocuklar küçük bir sahne hazırladı. Bazıları konuşmak, bazıları dekor çizmek, bazıları da müzik seçmek istiyordu. Herkesin sahnede konuşmasına gerek olmadığını fark ettiklerinde görevleri ilgi alanlarına göre paylaştılar. İlk provada dekor yerinden kaydı. Grup ara verip bantları yetişkin yardımıyla yeniden düzenledi ve yürüyüş yolunu boşalttı. Gösteri bittiğinde alkışın yalnızca sahnede görünenlere değil, hazırlıkta çalışan herkese ait olduğunu söylediler. Tam okuma metni ve dinleme soruları 34. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Anı kapsülü | Somut uygulama: Öğrenciler okul yılı içinde öğrendiği bir oyun veya yaşadığı iyi anı seçer. Yazı, çizim veya simgeyle küçük kâğıda kaydeder. Gönüllüler paylaşır, kâğıtlar sınıf kutusunda toplanır. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Öğrenci bir etkinliği ve ona ait olumlu davranışı anlatır. Alternatif: Özel bilgilerin ifşası istenmez; isteyen kâğıdını gizli tutar. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Küçük kâğıt, zarflar, kutu Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-35 • 35. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Oyunun kurallarını anlayarak güvenli ve kapsayıcı biçimde oynaması; sıra alma ve birlikte karar verme. 2. saat: Çevreyi korumaya yönelik gerçekçi davranış seçmesi. |
1. saat • Yağ Satarım Bal Satarım | Oynanış: Öğrenciler daire kurar; ebe mendille etrafta dolaşır ve sessizce birinin arkasına bırakır. Mendili fark eden öğrenci ayağa kalkıp daire çevresinde kontrollü yürüyerek yer değiştirmeyi dener. Yeni ebe ile tekrar edilir. Katılım/güvenlik: Bu planda koşma ve yetişme yarışı kullanılmaz; onun yerine yürüyerek tur atma kullanılır; kapalı ve engelli zeminde uygulanmaz. Katılmak istemeyen çocuk hakem yardımcısı veya gözlemci rolünü seçebilir. |
2. saat • Doğa dostu sınıf sözü | Somut uygulama: Öğretmen hazır resim göstermeden “Bir yüzü boş kâğıt kullanılabilir mi?”, “Sınıf bitkisinin bakımı nasıl yapılır?” sorularını sorar. Gruplar sınıftaki kâğıt tüketimi ve varsa bitki bakımına ilişkin gözlem yapar. Uygulanabilir üç öneri yazılır veya çizilir. Sınıf ortakça bir davranış seçer, hafta içinde nasıl izleneceğine karar verir. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci en az bir kuralı ve güvenli davranışı söyler; gönüllü rol değişimi gözlenir. 2. saat: Öğrenci seçilen davranışın uygulanacağı zamanı açıklar. Alternatif: Atık ayrıştırmada kesici, kirli veya tehlikeli malzemeler kullanılmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: Yumuşak mendil, geniş ve kontrollü alan 2. saat: Boş kâğıt, kalem, isteğe bağlı karton; gerçek sınıf gözlemi |
SE3-36 • 36. Hafta • ETKİNLİK VE UYGULAMA KARTI | |
Haftalık amaç / uygulama | 1. saat: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması. 2. saat: Yıl boyunca öğrendiği oyunları hatırlayıp başkalarına açıkça anlatması. |
1. saat • Günün En Güzel Anı | Masal özeti: Ders yılının sonuna doğru öğretmen büyük bir kâğıt açtı ve “Bu yıl hangi anımızı unutmak istemiyoruz?” diye sordu. Bir çocuk arkadaşına oyun öğrettiği günü, bir başkası ilk kez grup önünde konuştuğu anı anlattı. Bazıları bir çizim yaptı, bazıları tek kelime yazdı. Öğretmen hiçbir anının diğerinden üstün olmadığını söyledi. Çocuklar anılarını bir kutuda topladı. Kutunun kapağına “Birlikte denedik, öğrendik ve eğlendik.” yazdılar. Herkes gelecek yıl için küçük bir dilek ekledi. Tam okuma metni ve dinleme soruları 36. haftanın günlük planında yer alır. |
2. saat • Yılın oyunlarını anlatıyoruz | Somut uygulama: Öğrenciler kâğıdı üç parçaya ayırır ve en sevdikleri üç oyunun adını bu parçalara yazar veya çizer. Küçük gruplar her oyunun bir kuralını açıklayarak bir oyun rehberi hazırlar. Rehberler değiş tokuş edilir; anlaşılmayan kural birlikte açıklığa kavuşturulur. Öğretmen, öğrencinin kendi fikrine ve katılım biçimine yer verir. |
Gözlem / katılım | 1. saat: Öğrenci bir olayı doğru sırada ifade eder ve masal karakterinin seçimini gerekçelendirir. 2. saat: Her öğrenci seçtiği bir oyunun bir kuralını ve güvenlik önlemini anlatır. Alternatif: Herkesin seçimi dikkate alınır; yarışma, zorunlu gösteri ve fotoğraf paylaşımı yapılmaz. |
Materyal / kaynak | 1. saat: İlgili günlük planın devamındaki tam özgün masal metni, isteğe bağlı çizim kâğıdı ve kalem 2. saat: Boş kâğıt veya karton ve kalem; kartları öğrenciler hazırlar Özgün masalın tamamı ve soruları ilgili günlük plandadır. |
SE3-37 • 21–25 Haziran • KOŞULLU YIL SONU UYGULAMASI | |
37. haftanın 2 saati koşullu/nominaldir. | Uygulama: İstasyon rolleri ve kuralları 37. hafta günlük planındadır. Oyun tasarımında üç kural, bir deneme ve bir iyileştirme önerisi bulunur. Sınıf defterine yalnız fiilen yapılan çalışma yazılır. |
UYGULAMA VE KAYNAKLAR
Not: TTKB haftalık ders çizelgesine göre 3. sınıfta Serbest Etkinlikler haftada 2 saattir; bu sürenin 1 ders saati “masal ve geleneksel oyun saati” olarak değerlendirilir. Bu öğretmen planında ilk saat haftalara göre masal veya geleneksel oyun dönüşümlü, ikinci saat yaratıcı serbest etkinlik olarak planlanmıştır. 19 geleneksel oyun + 18 özgün masal dağılımı öğretmen planlama tercihidir; Bakanlıkça zorunlu bir oran değildir. 1–36. haftalar 72 nominal saattir; 37. hafta okulun fiilî ders çizelgesi ve dönem sonu programı elverirse en çok 2 saat uygulanır. Tatil veya onaylı okul etkinliği nedeniyle gerçekleşmeyen saatler işlenmiş gibi kaydedilmez.
İçerik ve kaynaklar: Her hafta bir masal/geleneksel oyun saati ile bir yaratıcı serbest etkinlik planlanmıştır. Tam masallar ve oyun uygulama yönergeleri ilgili günlük planlarda yer alır. Geleneksel oyun seçkisi MEB Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu (2024) ile doğrulanır. 2026/70 sayılı Genelge ve Türkiye Oyun Politika Belgesi doğrultusunda yaşa uygun, güvenli, kapsayıcı ve gönüllü katılım esas alınır. Bakanlıkça ücretsiz sağlanan kaynaklar dışında öğrenciye kaynak satın aldırılmaz; basit sınıf materyalleri veliye ilave mali yük oluşturmayacak biçimde kullanılır.
1. DÖNEM ARA TATİLİ: 16-20 Kasım 2026
YARIYIL TATİLİ: 25 Ocak - 5 Şubat 2027
2. DÖNEM ARA TATİLİ / RAMAZAN BAYRAMI: 8-12 Mart 2027 (8 Mart arife; 9-11 Mart bayram)
KURBAN BAYRAMI TATİLİ: 15-19 Mayıs 2027 (15 Mayıs arife; 16-19 Mayıs bayram)
19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı
HAFTALIK UYGULAMA KARTLARI
Haftalık kartlar etkinliklerin amaçlarını ve sınıfta izlenecek adımları gösterir. Tam masal metinleri ve geleneksel oyun yönergeleri ilgili günlük planlarda bulunur.
ORTAK METİN FARKLILAŞTIRMA UYGULAMA ÇERÇEVESİ | ||||
Destekleme | Gerektiğinde yönerge tek basamağa indirilir; görsel model, akran/eş desteği, ek süre, daha geniş oyun alanı veya alternatif katılım rolü sağlanır. Hareket gerektiren oyunda çocuk yalnız gözlemci, sayışma sorumlusu, hakem yardımcısı veya ritim eşlikçisi olarak da katılabilir. | |||
Zenginleştirme | Hazır olan öğrenciye oyunun güvenli bir varyantını önermesi, masala alternatif son üretmesi, küçük gruba liderlik etmesi, aileden bir oyun/sayışma derlemesi veya kendi ürününü kısa biçimde sunması için seçenek verilir. Zenginleştirme rekabeti artırmak için kullanılmaz. | |||
ÖĞRETMEN YANSITMALARI | ||||
İyi İşleyen Uygulamalar |
| |||
Geliştirilmesi Gereken Noktalar |
| |||
Bir Sonraki Uygulamaya Yönelik Düzenlemeler |
| |||
|
UYGUNDUR
| .................................................... | ||