3. Sınıf 10. Hafta Sınıf Defteri

Amaç: Masalı dikkatle dinlemesi; olayın başlangıç, gelişme ve sonucunu kendi sözcükleriyle açıklaması.

Masalın tam metni:

Yeşil bir ormanda, her sabah okulun bahçesine yürüyerek giden minik bir kaplumbağa yaşarmış. Adı Toprak'mış. Toprak, yolları çizmekten hoşlanırmış. Yaprakların üzerine dereyi, çam ağacını, kütüğü işaretler, her yere en kısa yoldan ulaşabileceğini düşünürmüş.

Bir gün öğretmenleri hayvanlardan ormandaki yeni kitap kulübesine güvenli bir yol haritası hazırlamalarını istemiş. Toprak hemen bir yaprak bulmuş ve iki nokta arasına dümdüz bir çizgi çekmiş. “İşte bu kadar!” demiş. Arkadaşı serçe Lila yukarıdan bakmış: “Çizginin ortasında yuvarlanmış kocaman bir kaya var. Üstelik yanından geçmek için çok dar bir yer kalmış.”

Toprak, “Haritamda kaya yok. Demek ki bir sorun yok,” diye karşılık vermiş. Lila bir şey söylememiş. Birlikte yola çıkmışlar. Kaya tam söyledikleri yerde duruyormuş. Toprak kabuğunu zorla aralığa sokmaya çalışmış, ama dikenli çalılar yolunu kesmiş. “Çizgim kısaydı,” diye mırıldanmış. Lila, “Kısaydı ama şu anda ilerleyemiyoruz,” demiş.

Toprak dikenlerin önünde biraz daha durmuş. Kabuğunun kenarına takılan kuru bir yaprağı çıkarırken “Haritam yalancı değil,” diye söylenmiş. Lila bir dalın üzerine konmuş: “Belki haritan doğru çizilmişti, ama yalnızca görebildiğin yerler için.” Toprak bunu düşünmüş. Kulübedeki kitapları çok merak ediyormuş; özellikle gökyüzünü anlatan büyük resimli kitabı. “Ya köprüden gidersek ve kitap kalmazsa?” diye sormuş. Lila, “Kulübe bugün açılıyor. İçindeki bütün kitapların hemen kaybolacağını sanmıyorum,” demiş. Tam bu sırada bir sincap kestirme olduğunu söyleyerek çalılığa yönelmiş, ancak sert dikenleri görünce geri dönmüş. Toprak kendi çizgisini ona göstermek istemiş ama vazgeçmiş. “Gel, önce köprüyü soralım,” demiş. Üçü uzak yoldan gitme fikrine alışırken derenin sesi ağaçların arasından daha belirgin duyulmaya başlamış.

İkisi bir ağacın gölgesinde oturmuş. Lila, derenin biraz ilerisinde tahta bir köprü gördüğünü söylemiş. Toprak bunun yolunu uzatacağını düşünmüş. “Geç kalırız,” demiş. Lila köprünün sağlamlığını yetişkin kunduzun kontrol ettiğini ve herkesin oradan geçtiğini anlatmış. Birlikte güvenli geçişi seçmişler; dere kenarına yaklaşırken kaygan taşlardan uzak durmuşlar.

Köprüye geldiklerinde küçük bir kirpi, sırtındaki kitaplarla bekliyormuş. Köprü dar olduğu için birbirlerine yol vermişler. Toprak kirpiye “Biz de kitap kulübesine gidiyoruz. İstersen birlikte yürüyelim,” demiş. Kirpi sevine sevine katılmış. Yol uzamış ama üçü de sohbet ederken zamanı unutmuş. Kulübeye vardıklarında kapı henüz yeni açılıyormuş.

Toprak haritasını çıkarıp eski çizgisinin üzerine bir soru işareti koymuş. Sonra köprüyü, bekleme alanını ve kayanın yerini eklemiş. “İlk çizgimi silmeye kıyamıyorum,” demiş. Lila, “Silme. O çizgi bize neden ikinci bir yol düşündüğümüzü hatırlatır,” diye cevap vermiş. Toprak ilk denemesini ince bir noktalı çizgiyle bırakmış, güvenli yolu belirginleştirmiş.

Ertesi gün ormandaki küçük hayvanlar haritayı kullanmış. Bir tavşan, “Neden dümdüz gitmiyoruz?” diye sorunca Toprak ona kayayı anlatmış ve alternatif yolu göstermiş. Tavşan, haritanın kenarına bir not eklemiş: “Yolda değişiklik olursa yetişkinlerden yardım isteyin ve güvenli işaretleri izleyin.”

Toprak yeni haritayı kulübenin girişine astı. Eski noktalı çizgiyi silmemişti; gelen tavşan tam da onu sorunca anlatacak bir hikâyesi oldu.

Dinleme sonrası: Masalı dinledikten sonra: 1. Toprak’ın ilk haritasında hangi engel eksikti? 2. Bir yol güvenli değilse ne yapabiliriz? Seçmeli çalışma: Masaldaki bir sahneyi çiz, canlandır veya yeni bir ayrıntıyla anlat. Katılım gönüllüdür.

Amaç: Bir nesneyi ayrıntılarıyla gözlemleyip tanıtması.