1. Sınıf 21. Hafta Sınıf Defteri

Amaç: Merakını soru cümlesiyle ifade etme ve ipucu takip etme

Amaç: Merakını soru cümlesiyle ifade etme ve ipucu takip etme

Amaç: Merakını soru cümlesiyle ifade etme ve ipucu takip etme

Masalın tam metni:

Öğretmen sınıfa üstünde kocaman soru işareti olan bir kutu getirdi. Kutunun içinden çıtırtı geliyordu. Çocuklar gözlerini kutuya dikti. “İçinde böcek mi var?” diye sordu Ege.
Öğretmen, “Canlı bir şey koymadım,” dedi. “İsterseniz sorular sorarak bulabilirsiniz.”
Elif kutunun etrafına dolandı. “Yumuşak mı?”
“Bazı yerleri,” dedi öğretmen.
“Yeniyor mu?” diye sordu Ege.
“Hayır.”
“Uçuyor mu?”
“Rüzgârda uçabilir.”
Çocuklar birbirlerine baktı. Ege, “Kesin bir uçak!” dedi. Elif başını salladı. “Uçağın her yeri yumuşak mı?”
Çocuklar sorularını bulmaya çalışırken öğretmen kutunun yanına üç küçük kart koydu: “Nasıl?”, “Nerede?”, “Ne işe yarar?” Ege kartları inceledi. “Sadece ‘uçuyor mu’ diye sorarsam her şeyi bulamam,” dedi. Elif, “Bir de ‘kim kullanır’ diye sorabilirsin,” diye önerdi. Ege bunu düşündü. Bazen kimsenin kullanmadığı şeyler de olabilirdi. Çocuklar birbiri ardına soru yağdırmak yerine bir sorunun cevabını dinledikten sonra yenisine geçmeyi denedi. Kutunun kapağını açmak için acele ettiklerinde öğretmen, “Bir soru daha hakkınız var,” dedi. Elif son soruyu seçti: “Kâğıttan mı yapıldı?” Cevap gelince sınıfın tahminleri birden değişti.
Kutuyu sallamak için uzandılar ama öğretmen durdurdu. “İçindeki eşya kırılabilir. Kutuyu açmadan, güvenli sorularla devam edelim.”
Elif, “Kâğıttan mı?” diye sordu. Öğretmen gülümsedi. “Evet.” Çocuklardan bazıları heyecanlandı. “Kâğıt uçak!” diye seslendiler.
Kutu açıldığında içinden küçük bir kâğıt yel değirmeni çıktı. Ege şaşırdı. “Ama o da uçabilir mi?”
Öğretmen masanın üstündeki değirmeni hafifçe üfledi. Kanatlar döndü ama değirmen yerinde kaldı. “Ben rüzgârda hareket edebilir dedim,” dedi. “Siz uçabilir diye anladınız.”
Ege alnına dokundu. “Demek soruyu biraz karıştırdım.”
Elif değirmenin ortasındaki küçük kırmızı noktayı gösterdi. “O ne işe yarıyor?”
“Kanatların bağlı durmasına yardımcı oluyor,” dedi öğretmen. “Ama ayrıntısını öğrenmek istersek bir modele daha bakabiliriz.”
Çocuklar bu kez kutunun içine başka bir şey koymak istedi. Ege küçük bir silgi seçti. Elif, “Çok kolay,” dedi. “Şekil sorusu sorunca bulunur.” Kutuya bir yaprak resmi koymaya karar verdiler.
“Gerçek yaprak koparmayalım,” dedi Elif. “Resim yeter.”
İkinci turda Ege sorulara yanıt veren kişi oldu. “Yeşil mi?” sorusuna “Ben mavi boyadım,” dedi. Çocuklar güldü. “O zaman yaprak değil!” diye bağıran biri oldu. Ege resmi gösterdi. Gerçekten mavi bir yaprak çizmişti.
“Benim yaprağım,” dedi. “Rengini ben seçtim.”
Bu turda Elif de yanlış tahmin etti. Hiç kimse onunla alay etmedi. Ege, “Sen de şimdi yeni bir soru sor,” dedi. Elif kutunun altına bakıp gülümsedi; bir sonraki oyunda daha sabırlı davranacaktı.
Ders bitince kutunun kapağına iki soru daha yazdırdılar: “Nerede kullanılır?” ve “Neye benzer?” Elif kutuyu dolaba koyarken içinden son bir çıtırtı duydu. Yel değirmeninin bir kanadı kutunun kenarına dokunuyordu. Onu düzeltip kapağı kapattı. “Yarın kutu yeniden konuşabilir,” dedi.

Dinleme sonrası: Sohbet: Çocuklar neden kâğıt uçak sandı? Hangi soru nesneyi bulmalarına yardım etti? Mavi yaprak hangi tahmini değiştirdi? İsteğe bağlı etkinlik: Kutudaki güvenli, kırılmayan bir nesne için evet-hayır soruları sorulur; tahmini doğrulanmayan çocuk oyundan çıkarılmaz.

Amaç: Merakını soru cümlesiyle ifade etme ve ipucu takip etme

Nasıl oynanır: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 70. Seviye: Ana sınıfı ve ilkokul. Oyuncu sayısı: En az 7 oyuncu. Araç-gereç: Yok. İki takım gizlice “tavşan, duvar, avcı” figürlerinden birini seçer; öğretmenin işaretiyle figürler aynı anda gösterilir. Avcı tavşanı, tavşan duvarı, duvar avcıyı yener. Puan tutulması zorunlu değildir; amaç birlikte karar verme ve figürü doğru uygulamadır.

Güvenli uygulama: Takım figürleri gösterilirken dokunma ve kovalamaya gerek olmadan belirlenmiş çizgiler kullanılır.

Oyun kaynağı: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 70.