2. Sınıf 33. Hafta Sınıf Defteri

Amaç: Kültürel aktarım ve farklı oyun varyantlarına saygı.

Amaç: Defne’nin aile büyüklerinden duyduğu oyunları karşılaştırma; sınıftaki güvenli uyarlamayla farkı açıklama.

Masalın tam metni:

Anneannesi sandığın kapağını açarken Defne hemen ileri atılmadı. İçeride eski bir örtü, birkaç düğme ve küçük bir bez kese vardı. Kesenin içinden beş düzgün taş çıktı. Her birinin rengi farklıydı: biri gri, biri kahverengi, biri neredeyse beyazdı.
“Bunlarla ne yapıyordunuz?” diye sordu Defne.
“Bizim sokakta bir taş oyunu oynardık,” dedi anneannesi. “Ama adını şimdi söyleyince sen başka bir oyun sanabilirsin.”
Defne taşları masanın üzerine dizdi. “Beş taş mı?”
“Biz bazen dört taşla oynardık. Beşincisini kaybederdik çünkü,” dedi anneannesi gülerek. “Ama bunlar artık yalnızca hatıra. Oyunu göstermek için daha güvenli, büyük ve yumuşak parçalar kullanabiliriz.”
Defne elindeki taşı bırakıp kâğıttan beş küçük kese yaptı. Anneannesi nasıl sıra beklediklerini, nasıl sayıştıklarını anlattı. Defne dinlerken sürekli soru sordu. “Sen hep kazanıyor muydun?”
“Hiç de değil. Bir keresinde taşlarımı çamura düşürdüm. Arkadaşım Zeki hepsini bulmaya çalışırken kendi taşını kaybetti.”
“Sonra?”
“Sonra ikimiz de oyunu bırakıp taş aradık. Bulduğumuz şey ise çok güzel bir uğur böceğiydi.”
Defne kahkaha attı. Oyunun kuralından çok o böceği merak etmişti.
Ertesi gün okula anneannesinin anlattıklarını resimle getirdi. Arkadaşı Eren, “Bizim evde bu oyunu başka türlü anlatıyorlar,” dedi. İki çocuk kuralları karşılaştırınca ilk hamlenin bile farklı olduğunu gördüler. Öğretmen, “Hangi ailede nasıl anlatıldığını not edebilirsiniz; birbirinin anlatısını yanlış ilan etmek zorunda değilsiniz,” dedi.
Sınıfta yumuşak kumaş toplarıyla güvenli bir deneme yaptılar. Topları havaya fırlatıp yakalamak yerine masanın üzerinde sırayla yer değiştirdiler; küçük taşların yutulma veya fırlama riskini almadan oyun fikrini canlandırdılar. Defne, anneannesinin anlattığından farklı olduğu için başta itiraz etti. Sonra “Bizimki sınıf uyarlaması,” dedi.
Eve dönünce anneannesine yeni oyunu anlattı. Anneannesi masanın üzerinde topları dizdi. “Benim çocukluğumdakiyle aynı değil,” dedi. “Ama sıra beklemek hâlâ zor.” Tam o sırada yanlış topu seçti. Defne güldü. Anneannesi de ona katıldı.
Defne anneannesine gösterdiği küçük oyun şemasını da masanın üzerine serdi. Anneannesi çizime bakıp “Bizim zamanımızda böyle renkli şemalar yoktu,” diye şaka yaptı. Sonra kuralları eliyle gösterdi. Defne iki biçimin ortak yanlarını işaretledi: sırayla oynama ve parçaları dikkatle kullanma. Farkları başka bir kalemle çizdi. Dedesi masaya geldiğinde oyunu kendi çocukluğundan hatırladığını söyledi; onun anlattığı sıra anneanneninkinden biraz daha farklıydı. Defne önce iki anlatıyı aynı kutuya yazmak istedi, sonra vazgeçti. Bir sayfaya anneannesinin, ötekine dedesinin sözlerini yazdı. Üçüncü sayfayı kendisi açtı: “Bugün sınıfta nasıl oynadık?” Böylece kimsenin anısı kaybolmadı.
Sandığın kapağı kapandıktan sonra Defne defterine bir not düştü: ‘Anneannemin anlattığı oyun ve sınıfta denediğimiz oyun.’ İki başlığın altında iki ayrı resim vardı. Taşları ise sandıktan çıkarmadı. Onlar orada, başka bir gün başka bir hikâye anlatmak için bekleyebilirdi.

Dinleme sonrası: Sohbet: Sandıktaki taşlar hangi anıları hatırlattı? Anneanne ve dede oyunu aynı mı anlatıyordu? Sınıftaki uyarlama niçin farklıydı? Seçmeli çalışma: Eski ve yeni oyun biçimini iki küçük kutuda göster. Sözel yanıt, çizim veya canlandırma seçilebilir; kişisel deneyim paylaşımı zorunlu değildir.