1. Sınıf 10. Hafta Sınıf Defteri

Amaç: Komşuluk, aileden gelen oyunlar ve kültürel paylaşım

Amaç: Komşuluk, aileden gelen oyunlar ve kültürel paylaşım

Amaç: Komşuluk, aileden gelen oyunlar ve kültürel paylaşım

Masalın tam metni:

Yazdan kalan son sıcak günlerden biriydi. Mahallenin ortasındaki çınar ağacının gölgesi, kaldırımın yarısına kadar uzanıyordu. Ada, babaannesiyle bakkaldan dönerken ağacın altında üç tabure gördü. Taburelerden biri kırmızı, ikisi maviydi.
“Bunlar burada mı duruyordu?” diye sordu Ada.
“Eskiden burada gölgede oyun oynardık,” dedi babaannesi. “Tabureler de komşu Hüseyin Amca'nın. Bazen dışarı çıkarır.”
O sırada Hüseyin Amca kapıdan çıktı. Elinde bir kutu tebeşir vardı. “Ada, bize eski bir oyunu hatırlatır mısın?” diye sordu babaannesine gülerek.
“Benim hafızam seninkinden iyi,” dedi babaanne. “Ama oyunun adı dilimin ucunda.”
Ada taburelerden birine oturdu. “Oyun adı unutulursa oyun oynanmaz mı?”
“Belki de yeni bir ad buluruz,” dedi Hüseyin Amca. Kaldırıma üç küçük kare çizdi. “Biz bir zamanlar taşla oynardık. Ama şu taşlar çok sivri; onları kullanmayalım.”
Babaannesi cebinden düğme çıkardı. “Bir de bununla olmaz. Kaybolur. En iyisi büyük, düz bir kapak bulalım.”
Ada şaşırdı. “Cebinde niye düğme var?”
“Sabah hırkamdan düştü. Dikmeyi unutmayayım diye koydum.”
Hüseyin Amca güvenli, büyük bir tahta pul getirdi. Ada ilk kareye bıraktı. Pul çizginin üstünde kaldı. “Şimdi ne olacak?” diye sordu.
Babaanne, “Bizim sokakta çizgiye geleni yeniden atardık,” dedi.
“Bizim tarafta bir adım geri giderdi,” dedi Hüseyin Amca.
İkisi de şaşırdı. Aynı oyunu farklı hatırlıyorlardı. Ada bir süre düşündü. “Bugün baştan seçsek? Herkes oynayabilsin diye yeniden atalım.”
Oyun başladı. Ada birinci kareyi geçti, ikincide dengesini kaybedecek gibi olunca durdu. Babaanne ona koşup sarılmadı; “İstersen iki ayağınla basabilirsin,” dedi. Ada iki ayağıyla denedi. Bu kez daha rahat etti.
Mahalleden Efe geldi. “Ben de oynayabilir miyim?”
“Olur,” dedi Ada. “Ama biz kuralları biraz değiştirdik. Önce göstereyim.”
Efe oyunu ilk seferde karıştırdı. Herkes yeniden başlarken çınarın tepesinden kuru bir yaprak düştü. Tam pulun üzerine kondu. Hüseyin Amca, “Ağaç da sıra istiyor galiba,” dedi.
Oyun sırasında sokağın öbür ucundan yaşlı komşu Neriman Teyze seslendi: “Biz küçükken dördüncü kare de vardı!” Hüseyin Amca şaşırdı. “Öyle miydi?” Neriman Teyze uzaktan kollarıyla bir kare daha gösterdi. Ada, “Şimdi ekleyelim mi?” diye sordu. Babaanne güneşin ne kadar alçaldığına baktı. “Bugün hava kararıyor. İstersek yarın dördüncü kareyi konuşuruz.” Ada tebeşiri yerine koydu. Oyunu bitirmeden ayrılmak istemiyordu ama ertesi güne saklanacak bir fikir olması hoşuna da gitmişti. Neriman Teyze gülerek el salladı: “Yarın oyunun adını da hatırlarım belki!”
Gölge uzadıkça kareler karardı. Babaanne tabureleri toplamaya başladı. Ada ona yardım etti. “Oyunun gerçek adı neydi?” diye sordu son kez.
Babaanne bir an düşündü. “Belki de adı var ama şu anda hatırlamıyorum. Yarın komşuya sorarım.”
Ada eve yürürken karelerin yanından geçti. Üçüncü kareyi küçük bir yaprak kapatmıştı. “O zaman yarın oyunumuzun adı Yapraklı Kare olabilir,” dedi. Babaanne güldü: “Bir günlüğüne neden olmasın?”

Dinleme sonrası: Sohbet: Babaanne ile Hüseyin Amca neyi farklı hatırlıyordu? Ada neden oyunu yeniden atışla başlatmayı önerdi? Yaprak oyun adını nasıl değiştirdi? İsteğe bağlı etkinlik: Aileden oyun duyma zorunluluğu olmadan sınıftaki çocuklar bildikleri bir oyunun iki kuralını karşılaştırır; kaynağı kesinleşmeyen oyuna resmî ad verilmez.

Amaç: Komşuluk, aileden gelen oyunlar ve kültürel paylaşım

Nasıl oynanır: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 14. Seviye: Ana sınıfından itibaren her seviye. Oyuncu sayısı: En az 2 oyuncu. Araç-gereç: Yok. Çocuklar halka olur. İlk oyuncu “Çarşıya gittim ve … aldım.” diyerek bir meyve/sebze söyler; sıradaki çocuk önceki sözcüğü tekrar edip yenisini ekler. Liste kısa tutulur, zorlanan öğrenciye kısa sözlü ipucu ve eş desteği verilir.

Güvenli uygulama: Bellek dizisi üç-dört sözcükle sınırlandırılır; unutana ipucu verilir, elenme uygulanmaz.

Oyun kaynağı: MEB “Yüz Yüze 100 Çocuk Oyunu”, Oyun 14.