2. Sınıf 27. Hafta Sınıf Defteri

Amaç: Çevrim içi ortamda mahremiyet ve güvenli karar verme.

Amaç: Deniz’in robotun kodunu paylaşmadan arkadaşıyla oyun kurmasını izleme; güvenli seçenekler düşünme.

Masalın tam metni:

Deniz’in oyuncak robotu Mırmır, her sabah masanın üzerinde bir tur atar, sonra da aynı soruyu sorardı: “Bugün neyi tamir ediyoruz?” Robotun sesi biraz boğuktu; çünkü Deniz ona kâğıttan minicik bir megafon yapıştırmıştı. Bir gün Mırmır hiç hareket etmedi. Ekranında ‘Kod gerekli’ yazıyordu.
Deniz, “Kodunu unuttum!” diye söylendi. Yanındaki arkadaşı Alp heyecanlandı. “Bana eski kodlarını söyle, belki tahmin ederim.”
Deniz düşündü. Robotun kodunu yalnız kendisiyle annesi biliyordu. Alp iyi arkadaşıydı ama kodu paylaşmak zorunda değildi. “Birlikte çözüm arayabiliriz,” dedi. “Fakat kodu söylemeyeceğim.”
Alp biraz alındı. “Bana güvenmiyor musun?”
“Sana güveniyorum,” dedi Deniz. “Ama bu kodu paylaşmamam gerektiğini annemle konuşmuştuk. Sen de kendi kodunu bana söylemek zorunda değilsin.”
Alp, kod meselesinden sonra bir süre Deniz’in oyununa katılmadı. Deniz onun kırıldığını fark etti ve teneffüste yanına gitti. “Robotla senin de oynamanı istiyorum,” dedi. “Kodunu bilmeden birlikte kullanabiliriz.” Alp, “Beni dışarıda bıraktığını düşündüm,” diye cevap verdi. İkisi yan yana oturup oyunun kurallarına baktı. Robotun sahibi Deniz olduğu için cihazı o açacaktı; Alp hareket görevini seçebilirdi. Birlikte küçük bir parkur çizdiler. Mırmır ilk köşede yanlış döndü, ikinci denemede karton köprüye çarptı. Alp güldü. “Bu robotun da biraz yardıma ihtiyacı var.” Deniz kod ekranını kapatıp robotu oyun moduna aldı. Sorunu bir şifre kavgasına dönüştürmeden çözmüşlerdi. Robotun yapamadığı dönüşü nasıl düzelteceklerini düşünmek daha eğlenceliydi.
Robotu açamadıkları için resimli kullanım kılavuzuna baktılar. ‘Şifre sıfırlama’ bölümünde bir yetişkin yardımı gerektiği yazıyordu. Deniz annesini çağırdı. Annesi önce cihazın gerçekten kendilerine ait olduğunu kontrol etti; sonra kılavuzdaki güvenli adımları birlikte uyguladılar. Alp ekrana uzaktan baktı, kod yazılırken başını başka yöne çevirdi.
Mırmır sonunda hareket etti. Masanın etrafında döndü, yanlışlıkla Alp’in kalemini itip yere düşürdü. “Bugün neyi tamir ediyoruz?” diye sordu. Deniz güldü. “Önce kendi davranışlarını.”
Öğleden sonra Alp’in tabletine garip bir mesaj geldi. Tanımadığı biri, oyunda ona hediye vereceğini söyleyip şifresini istiyordu. Alp mesajı Deniz’e göstermek istedi ama önce ekranı kapattı. “Sanırım bunu anneme göstermeliyim,” dedi. Birlikte güvenilir bir yetişkine haber verdiler; mesaja cevap vermediler, bağlantıya dokunmadılar.
Akşam Mırmır yeniden konuştu. “Bugün neyi tamir ediyoruz?” Deniz robotun başına kartondan bir şapka yaptı. Üzerine bir anahtar resmi çizdi. Alp gelip resmi görünce “Şifreyi anahtar gibi mi düşünüyorsun?” diye sordu.
“Biraz,” dedi Deniz. “Ama anahtarını birine vermeden de onunla oyun oynayabilirsin.”
Alp başını salladı. “Ben senden robotu ödünç isteyebilirim mesela. Kodu değil.”
Deniz robotu dikkatlice masanın ortasına koydu. Mırmır, sanki konuşulanları anlamış gibi tekerleklerini bir tur döndürdü. Sonra yine aynı soruyu sordu. Çocuklar bu kez bir ağızdan cevap verdi: “Bugün hiçbir şeyi! Hadi oyun oynayalım.”

Dinleme sonrası: Sohbet: Deniz kodu neden söylemedi? Alp gelen yabancı mesaja nasıl karşılık verdi? İki arkadaş robotla nasıl birlikte oynadı? Seçmeli çalışma: Şifre paylaşmadan birlikte yapılabilecek bir oyun tasarla. Sözel yanıt, çizim veya canlandırma seçilebilir; kişisel deneyim paylaşımı zorunlu değildir.